Baykuşun ötmesi ölümün habercisi mi? Korkutan inanışın arkasındaki gerçek: Bilim insanları noktayı koydu

Yüzyıllardır gecenin sessizliğini delen baykuş sesi, birçok toplumda korku ve gizemle özdeşleştirildi. Özellikle Anadolu'da "Baykuş bir evin yakınında öterse o eve ölüm haberi gelir." şeklindeki inanış, nesilden nesile aktarılan en yaygın hurafelerden biri oldu. Peki gerçekten baykuşların ötmesi yaklaşan bir felaketin ya da ölümün habercisi olabilir mi?

Bilim insanları, yüzyıllardır süregelen bu inanışa noktayı koydu. Baykuşun ötmesinin ölüm getirip getirmeyeceğine açıklama yaparak akıllara takılan soruları yanıtladılar. Peki, baykuşlar neden gece öter?

BAYKUŞLAR NEDEN GECE ÖTER? 

Baykuşlar gece avlanan canlılar oldukları için en hareketli oldukları saatler gün batımından sonradır. Bu saatlerde çıkardıkları seslerin temel nedenleri şunlardır:

• Eşlerini çağırmak.
• Yaşadıkları bölgeyi diğer baykuşlara karşı korumak.
• Yavrularıyla iletişim kurmak.
• Tehlike anında uyarı vermek.

Yani duyulan her baykuş sesi, onların doğal davranışlarının bir sonucudur.

ÖLÜMLE İLİŞKİLENDİRİLMESİNİN NEDENİ NE? 

Baykuşların ölümle ilişkilendirilmesinin arkasında psikolojik ve kültürel nedenler bulunur.

Eski dönemlerde insanlar geceleri neler olup bittiğini tam olarak gözlemleyemiyordu. Sessiz bir gecede aniden duyulan baykuş sesi korkutucu bulunduğu için zamanla kötü olaylarla ilişkilendirildi. Eğer bir köyde hastalık ya da ölüm yaşandıysa ve aynı dönemde baykuş ötüşü duyulduysa, insanlar bu iki olayı birbirine bağladı.

Psikolojide buna doğrulama yanlılığı (confirmation bias) denir. İnsanlar inandıkları düşünceyi destekleyen örnekleri hatırlar, çelişen yüzlerce örneği ise fark etmez.

BİLİM NE DİYOR? 

Bugüne kadar yapılan hiçbir bilimsel araştırma, baykuş ötüşünün ölüm, felaket ya da doğaüstü olaylarla bağlantılı olduğunu göstermemiştir. Baykuşlar çevredeki fare, böcek ve küçük kemirgen popülasyonunu kontrol altında tutan önemli avcılardır. Bu nedenle birçok ekosistem için oldukça faydalı canlılar olarak kabul edilirler.

Bir evin yakınında baykuş görülmesi veya ötmesi ise çoğunlukla bölgede uygun yuvalama alanı bulunduğunu ya da av hayvanlarının fazla olduğunu gösterir.