TSK’da Emeklilik ve Tazminat Krizi: 'Ordunun Bel Kemiği Adalet Bekliyor'

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde görev yapan ve emekli olan personelin maaş ile tazminat sistemindeki derin eşitsizlikler, askeri camiada büyük bir rahatsızlığa yol açıyor. Emekli astsubaylar, yüksek rütbeli subaylarla aralarındaki uçurumun “hukuk ve matematik” dışı bir boyuta ulaştığını belirterek somut adım atılmasını bekliyor. Türk Silahlı Kuvvetleri’nde (TSK) yıllarca hizmet vermiş binlerce emekli personel, mevcut emeklilik ve tazminat sistemindeki adaletsizliklere karşı sesini yükseltiyor. Özellikle emeklilik döneminde devreye giren; Makam, Temsil, Görev ve Kadrosuzluk gibi tazminatların yalnızca belirli üst rütbelere verilmesi, ordunun “bel kemiği” olarak nitelendirilen astsubayları ekonomik bir darboğaza itmiş durumda.

Hazırlanan raporlar, bir Kıdemli Albay ile bir Kıdemli Başçavuş arasındaki maaş dengesinin yıllar içinde ciddi şekilde bozulduğunu ortaya koyuyor. 1980’li yıllarda yaklaşık 1,10 seviyesinde olan maaş farkı oranı, emeklilik döneminde 1,80’in üzerine çıkarak gelir adaletsizliğinin derinleştiğini gösteriyor. Verilere göre, 30 yılı aşkın süre görev yapan bir Kıdemli Başçavuş, bir Kıdemli Albaydan yalnızca yüzde 10 daha az prim ödemesine rağmen emekli olduğunda albaydan yüzde 71 daha düşük maaş alıyor. Ayrıca emekli bir Kıdemli Albay, muvazzaf bir teğmenin maaşına yakın bir gelir elde edebilirken, emekli bir astsubayın aldığı maaş görevdeki bir astsubay çavuşun maaşının yarısına dahi ulaşamıyor. Rakamlar, özellikle emeklilik döneminde subay ve astsubaylar arasındaki gelir makasının yıllar içerisinde belirgin şekilde açıldığını gözler önüne seriyor.

​​​​​​​

Sistemdeki en büyük çelişkilerden birinin tazminat isimleri ve uygulama biçimleri olduğu vurgulanıyor. “Makam”, “Temsil” ve “Görev” tazminatlarının sadece üst rütbelere tahsis edilmesi, “Sınırda nöbet tutan, operasyon bölgesinde görev yapan, tankın başında ve uçuş hattında çalışan astsubayların makamı yok mu?” sorusunu gündeme taşıyor. Emekli personelin yaşadığı ekonomik sıkıntılar sosyal bir yıkıma dönüşmüş durumda. Birçok emekli askerin kredi borç batağında olduğu, kirasını ödeyemediği ve aile düzenlerinin bozulduğu ifade ediliyor. Bu durumun, “hukukun üstünlüğü mü, üstlerin hukuku mu?” tartışmasını başlattığı belirtiliyor.

​​​​​​​

Astsubayların teknik, lojistik ve idari kadrolarda “imza ve onay makamı” olduğu hatırlatılan raporlarda, “Astsubayın imzası olmadan uçak uçamaz, tank görev yapamaz” denilerek bu statünün stratejik önemine dikkat çekiliyor. Pençe-Kilit gibi zorlu sınır ötesi operasyonlarda en ön safta görev yapan, “musalla taşına en yakın duran” bu kesimin, özlük hakları bakımından unutulduğu savunuluyor.

​​​​​​​

4 Nisan’da düzenlenen büyük astsubay mitinginin, toplumdan tecrit edildiklerini hisseden personelin bir haykırışı olduğu belirtiliyor. Yetkililere seslenen mağdurlar, yıllardır verilen ancak “kadük” kalan sözlerin yerine getirilmesini istiyor.