Tarih

12 Temmuz 1521

Türk Ordusu Zemun'a girdi (Zemun Kuşatması)

Ramigazetesi.com 12 Temmuz 2026, 00:26 94 görüntülenme
12 Temmuz 1521

12 Temmuz Tarihte Bugün  Miladi takvime göre yılın 193. günü

 

Olaylar

Yüce Divan   Anayasa Mahkemesi logosu

Anayasa Mahkemesi logosu

Kuruluş 23 Aralık 1876 (149 yıl önce)(Divân-ı Âli olarak)
9 Temmuz 1961 (65 yıl önce)(Yüce Divan olarak) Yargı Ceza yargısı Yer İncek Şehit Savcı Mehmet Selim Kiraz Bulvarı, 06805 Ahlatlıbel, Çankaya, Ankara, Türkiye
(Anayasa Mahkemesi merkezi) Oluşum türü Yüksek mahkeme Yetki T.C. Anayasa Mahkemesi Website AYM Yüce Divan Yargılamaları Anayasa Mahkemesi başkanı Mevcut Kadir Özkaya
(Anayasa Mahkemesi başkanı) Anayasa Mahkemesi başkan vekili Mevcut Hasan Tahsin Gökcan
(Anayasa Mahkemesi başkan vekili) Cumhuriyet başsavcısı Mevcut Muhsin Şentürk
(Yargıtay cumhuriyet başsavcısı)

Yüce Divan, Türkiye'de üst düzey devlet görevlilerinin yargılandığı davalarda Anayasa Mahkemesi tarafından kullanılan bir sıfattır. Anayasa Mahkemesinin; cumhurbaşkanını, TBMM başkanını, cumhurbaşkanı yardımcılarını, bakanları, yüksek yargı mensuplarını, genelkurmay başkanını ve kuvvet komutanlarını görevleriyle ilgili suçlarından ötürü yargılayabilir.[1] Mahkemenin bu yetkisi Anayasa'nın 148. maddesinin 6. fıkrasına dayanır.

Yüce Divan sıfatıyla yürütülecek yargılamalara Genel Kurulca bakılır. Divanın savcılık görevini Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ya da vekili yürütür. 2010 yılında yapılan anayasa değişikliğine göre Yüce Divan kararlarına yeniden inceleme yolu açılmıştır. Genel Kurulun yeniden inceleme sonucu aldığı kararlar kesindir.

Tarihçe

1876 tarihli Osmanlı anayasası Kanun-ı Esasi, padişah ve devlet aleyhinde suç işleyen bakanlar ile Mahkeme-i Temyiz (Yargıtay) Reis ve Âzalarının yargılanması için dokuz üyeli Daire-i İthamiye (Savcılık) ve 21 üyeli Divan-ı Hüküm adlı iki kısımdan kurulu, Divânı-ı Âli adlı müstakil bir mahkeme öngörmüştür. Bu mahkeme Yüce Divanın Türk hukuk sistemindeki ilk örneğidir.

1924 tarihli Teşkilat-ı Esasiye Kanunu; görevleri dolayısıyla işledikleri suçlardan ötürü, icra vekillerini (bakanları), Şura-yı Devlet (Danıştay) ile Temyiz Mahkemesi (Yargıtay) Reis ve Azalarını ve Cumhuriyet Başmüddeiumumisini (Cumhuriyet Başsavcısını) yargılaması için Divan-ı Âliyi yeniden düzenlemiştir. Savcılık görevi Cumhuriyet Başmüddeiumumisine verilerek Daire-i İthamiye kaldırılmış ve 21 üyeli tek bir divan kurulmuştur.

1961 ve 1982 Anayasaları, Yüce Divanı müstakil bir mahkeme olarak kurmamış; Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan sıfatıyla yargılama yapmasını öngörmüşlerdir. Savcılık görevinin Cumhuriyet Başsavcısına verilmesine yönelik hüküm de korunmuştur.

 

  • 1973 - Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, Orman Suçları Affı Kanunu’nu veto etti.
  • Fahri Korutürk

    1339-GR.1524

    Cumhurbaşkanlığı döneminde Korutürk 6. Türkiye cumhurbaşkanı Görev süresi
    6 Nisan 1973 - 6 Nisan 1980
    (7 yıl, 0 gün) Başbakan Ferit Melen (1972-73)
    Naim Talu (1973-74)
    Bülent Ecevit (1974, 77, 78-79)
    Sadi Irmak (1974-75)
    Süleyman Demirel (1975-77, 77-78, 79-80) Yerine geldiği Cevdet Sunay Yerine gelen İhsan Sabri Çağlayangil (Vekâleten) Cumhuriyet Senatörü Görev süresi
    6 Nisan 1980 - 12 Eylül 1980 Görev süresi
    7 Haziran 1968 - 6 Nisan 1973 Türkiye'nin Sovyetler Birliği Büyükelçisi Görev süresi
    6 Ağustos 1960 - 5 Eylül 1964 Yerine geldiği Kemal Kavur Yerine gelen Hasan Esat Işık Türk Deniz Kuvvetleri Komutanı Görev süresi
    12 Eylül 1957 - 2 Temmuz 1960 Yerine geldiği Sadık Altıncan Yerine gelen Zeki Özak Donanma Komutanı Görev süresi
    26 Eylül 1955 - 29 Ağustos 1956 Yerine geldiği Kemalettin Bozkurt Yerine gelen İbrahim Aziz Ulusan Kişisel bilgiler Doğum 15 Ağustos 1903
    İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu Ölüm 12 Ekim 1987 (84 yaşında)
    İstanbul, Türkiye Defin yeri Devlet Mezarlığı, Ankara Partisi Bağımsız siyasetçi Evlilik(ler) Emel Cimcoz (e. 1944) Bitirdiği okul Deniz Harp Okulu
    Deniz Harp Akademisi Mesleği Asker, Cumhurbaşkanı İmzası Askerî hizmeti Bağlılığı  Türkiye Hizmet yılları 1923-1960 Rütbesi  Oramiral Birimi  Türk Deniz Kuvvetleri Komutası

    Devlet Büyükleri Anıt Mezarlığı'nda Fahri Korutürk'ün kabri.

    Esseyit Hasan Fahri Korutürk (15 Ağustos 1903, İstanbul - 12 Ekim 1987, İstanbul), 1973'ten 1980'e kadar 6. Türkiye cumhurbaşkanı olarak görev yapan Türk asker ve siyasetçidir. 1957-1960 yılları arasında Türk Deniz Kuvvetleri komutanı olarak ve 1960-1964 yılları arasında Sovyetler Birliği büyükelçisi olarak görev yapmış olan Korutürk, cumhurbaşkanlığı döneminde sağ-sol çatışması ve koalisyon sorunlarına karşı politikalar izledi.

    Hayatı

    Esseyit Hasan Fahri, 15 Ağustos 1903 tarihinde eski askerlerden Erzincanlı Osman Sabit Bey ile Nesrin Hanım'ın oğlu olarak İstanbul'un Fatih ilçesinin Sultanahmet semtinde bulunan Soğukçeşme Sokağı'nda doğdu. Annesini küçük yaşta kaybedince üvey annesi Nuriye Korutürk (1873-5 Kasım 1973)'ün gözetiminde büyüdü.

    Askerlik Dönemi

    1916 yılında Bahriye Mektebi'ne girdi. 1923 yılında Deniz Harp Okulu'ndan, güverte mühendis teğmen rütbesiyle mezun oldu. 1 Mart 1923 ile 15 Ekim 1924 tarihleri arasında Hamidiye ve Yavuz gemilerinde tahsil ve staj gördü. Çeşitli gemilerde görev yaptıktan sonra, 1931 yılında girdiği Deniz Harp Akademisi'ni 1933 yılında bitirerek kurmay subay oldu. Akabinde 18 Mart 1934 tarihinde bizzat Türkiye Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından Korutürk soyadı verildi.

    11 Kasım 1934 tarihinde Genelkurmay XI. şubeye, 11 Aralık 1935 tarihinde Roma Büyükelçiliği deniz ataşeliğine tayin edildi. Montreux (Montrö) Boğazlar Konferansı'nda Türk heyetinde deniz müşaviri olarak bulundu. 25 Aralık 1936 tarihinde görevi Berlin Büyükelçiliği deniz ataşeliğine nakledildi. 3 Kasım 1938 tarihinde bu görevinden ayrılarak Denizaltı Gemileri Komutanlığı kurmay başkanlığına getirildi. 29 Ocak 1942 tarihinde ikinci defa Berlin Büyükelçiliği deniz ataşesi oldu. Stockholm deniz ataşeliğini de ek görev olarak yürüttü.

    1950 yılında tuğamiral rütbesine terfi etti. Bu rütbe ile İstanbul Deniz Komutanlığı ve Denizaltı Filosu Komutanlığı görevlerini yürüttü. 1953 yılında tümamiral rütbesine terfi etti. Bu rütbe ile Harp Filosu Komutanlığı, Deniz Eğitim Komutanlığı, Genelkurmay İstihbarat Başkanlığı görevlerini yürüttü. 1956 yılında Koramiral rütbesine terfi etti. Bu rütbe ile donanma komutanlığı ve Boğazlar ve Marmara Deniz Kolordu Komutanlığı görevlerinde bulundu. 13 Aralık 1957 tarihinde deniz kuvvetleri komutan vekili atandı. 1958 yılında Oramiralliğe terfi etti ve 17 Kasım 1959 tarihinde Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı görevine atandı.

    Diplomatlık dönemi

    Bu görevini yürütürken meydana gelen 27 Mayısıs 1960 Darbesi sırasında Askeri hükûmet tarafından Dışişleri Bakanlığı’na getirildiyse de daha sonra bundan vazgeçilerek 27 Haziran 1960 tarihinde Moskova Büyükelçisi olarak görevlendirildi. 27 Ağustos 1960 tarihinde askerlikten emekli edilerek Dışişleri Bakanlığı kadrosuna nakledildi. 5 Eylül 1964 tarihine kadar dört yıldan fazla Moskova Büyükelçiliği görevinde bulundu. 1 Ağustos 1965 tarihinde meslekten büyükelçi olmadığını ileri sürerek Dışişleri Bakanlığından istifa etti ve emekli oldu.

    Senatörlük Dönemi

    7 Haziran 1968 tarihinde Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından Cumhuriyet Senatosu kontenjan senatörlüğüne getirildi. 6 Nisan 1973 tarihinde Cumhurbaşkanı seçilinceye kadar görev yaptı.

    Cumhurbaşkanlığı (1973-1980)

    Cevdet Sunay'ın süresinin dolmasından sonra Cumhurbaşkanlığına aday olan Tekin Arıburun ile Faruk Gürler'in mecliste gerekli oyu alamamaları üzerine Adalet Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi ve Cumhuriyetçi Güven Partisinin ittifakıyla Cumhurbaşkanlığı görevine aday gösterildi. 6 Nisan 1973 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yapılan Cumhurbaşkanlığı seçiminin 15. turunda 365 oy alarak Türkiye Cumhuriyeti'nin 6. Cumhurbaşkanı seçildi.

    Cumhurbaşkanlığı devrinde Türkiye'nin çalkantılı bir döneminde oluşu rolünü kilit konumuna getirmişti. Zira bu devirde kurulan koalisyon hükûmetlerinin oluşumu ve yaşaması için büyük çaba gösterdi. Kendisinin de deyimiyle Türkiye'yi bu devirde hükûmetsiz bırakmadı. Devrinde Kıbrıs Harekâtı gerçekleştirildi ve ülkedeki sağ-sol siyasi çatışması tüm hızıyla yayıldı. Cumhurbaşkanlığı döneminde Boğaziçi Köprüsü açılarak hizmete girdi. Özellikle devletin itibarını yeniden tesis için uğraş verdi. 7 yıllık Cumhurbaşkanlığı boyunca 8 hükûmet kuruldu. 1980 yılında, yedi yıllık hizmet süresini doldurarak Cumhurbaşkanlığı görevinden ayrıldı ve Anayasa uyarınca "Tabii Senatör" sıfatıyla Cumhuriyet Senatosunda görev aldı. 12 Eylül Darbesi sonrası Anayasa'nın ve Meclisin feshedilmesi üzerine Tabii Senatörlük görevi de sona erdi.

 

Doğumlar

Ölümler

 

Vikipedi

 

İlgili Haberler

Yorumlar

Yorum Yap

E-posta adresiniz gizli tutulur
Yukarıdaki işlemin sonucunu yazın

Yorumunuz incelendikten sonra yayınlanacaktır.