13 Temmuz Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 194. günü

Olaylar

1439 - Altın Orda Hanı Uluğ Muhammed Han tarafından gerçekleştirilen Moskova Kuşatması sona erdi.
1793 - Fransız Devrimi önderlerinden Jean-Paul Marat, muhalifi Charlotte Corday tarafından bıçaklanarak öldürüldü.
1878 - Osmanlı İmparatorluğu, Çarlık Rusyası, Büyük Britanya, Alman İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, İtalya Krallığı ve Fransa arasında Berlin Antlaşması imzalandı.
1921 - Afyon'un Yunanlar tarafından işgali.
1923 - 14 metre boyundaki harflerden oluşan ünlü "Hollywood" yazısı Los Angeles'taki Hollywood tepelerine inşa edildi. Yazı önce "Hollywoodland" şeklindeyken, 1949 yılındaki yenileme sırasında son dört harf atılmıştır.
1930 - İlk Dünya Futbol Şampiyonası, Uruguay'da başladı.
1937 - Fransa, Hatay'ın bağımsızlığını resmen ilan etti.
Hatay Devleti

État du Hatay (Fransızca)
دولة حطاي (Arapça)
Dawlat Ḥaṭāy
1938-1939

Bayrak
Millî Marş
İstiklal Marşı
Süre: 1 dakika ve 6 saniye.1:06

1930'larda Hatay haritası.
Başkent Antakya Resmî dil(ler) Türkçe Yaygın dil(ler)
- Fransızca (ikinci)
- Levant Arapçası
Hükûmet Cumhuriyet Devlet Başkanı
• 1938-1939
Tayfur Sökmen Başbakan
• 1938-1939
Abdurrahman Melek Yasama organı Hatay Devleti Millet Meclisi Tarihî dönem İki savaş arası dönem
• Kuruluşu
2 Eylül 1938
• Türkiye'ye ilhak
29 Haziran 1939 Para birimi Türk lirası Öncüller Ardıllar Birinci Suriye Cumhuriyeti Türkiye Hatay Günümüzdeki durumu Türkiye
Hatay Devleti (Fransızca: État du Hatay, Arapça: دولة خطاي Dawlat Ḫaṭāy), İskenderun Sancağı'nın 2 Eylül 1938'de[2] bağımsızlığını ilan etmesi ile kurulmuş olan Türk devleti. 29 Haziran 1939 günü devletin yasama organı olan 22 üyesi Türk olan 40 üyeli Hatay Devleti Millet Meclisinin aldığı karar gereği Türkiye'ye katılmış ve Hatay ili olmuştur.

1937'de Milletler Cemiyeti kararıyla Hatay sorununun çözümü için kurulmuştur. Devletin kuruluşu Hatay Millet Meclisinin 2 Eylül 1938 tarihli kararıyla ilan edilmiştir. Devlet Başkanlığına Tayfur Sökmen, Meclis Başkanlığına Abdülgani Türkmen, Başbakanlığa ise Abdurrahman Melek seçilmiştir. Devletin resmî dili Türkçe, ikinci dili ise Fransızca olmuştu ancak Arapça eğitim veren okullar Arapça eğitime devam edeceklerdi. Kuruluş taslağında iç işlerinde bağımsız olarak düşünülmüş; dış ilişkiler, mali ilişkiler, gümrüklerin ve toprak bütünlüğünün Fransa ve Türkiye tarafından denetim ve güvence altına alınmasına karar verilmişti.

Bütün karar ve yürütme organları Türk nüfusunun yönetiminde olan devletin statü gereği Fransız Suriye mandasına olan bağımlılığı sorun yaratıyordu. Bu nedenle, aşama aşama gerçekleştirilen değişikliklerle Türkiye'ye bağlanmaya doğru giden Hatay, II. Dünya Savaşı'nın yaklaşması nedeniyle Fransa'nın da ısrarcı olamamasından ve Türkiye ile savaşMayısı göze alamaması sonucunda, Fransa ile Türkiye arasında 23 Haziran 1939 tarihinde Ankara'da, “Türkiye ile Suriye Arasında Toprak Sorunlarının Kesinlikle Çözümüne İlişkin Antlaşma”nın imzalanması ile Fransa, Hatay’ın Türkiye’ye katılmasını kabul etmesiyle, 29 Haziran 1939'da Hatay Devleti Millet Meclisi'nin aldığı karar doğrultusunda Türkiye'ye katıldı. Türkiye ise, 7 Temmuz 1939 günü çıkarılan bir yasa ile "Hatay" ilini kurarak katılma işlemini sonuçlandırdı. 23 Temmuz 1939 tarihinde de Fransız birlikleri Hatay'ı terk ettiler.
1938 - Toprak Mahsulleri Ofisi kuruldu.
1941 - II. Dünya Savaşı: Karadağlılar, Mihver Devletleri'ne karşı bir halk ayaklanması başlattılar. (Trinaestojulski ustanak)
1949 - Papa XII. Pius, Komünist Parti'ye üye olanların aforoz edileceğini söyledi.
1960 - Said Nursi'nin mezarı açıldı; naaşı Barla, Isparta civarında bilinmeyen bir yere gömüldü.
Said Nursî Dârü'l-Hikmeti'l-İslâmiye Azası Görev süresi
1918-1922 Kişisel bilgiler Doğum Mirzazâde Said
1878
Nurs, Hizan, Bitlis Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu Ölüm 23 Mart 1960 (82 yaşında)
Şanlıurfa, Türkiye Defin yeri Halil-ür Rahman Dergâhı, Urfa (24 Mart 1960 - 12 Temmuz 1960)
Meçhul (12 Temmuz 1960'tan beri) Mesleği Asker, yazar, ulema Dini İslam Ödülleri Harp Madalyası Askerî hizmeti Hizmet yılları 1914-1916
Esaret (3 Mart 1916)
Yurda dönüş (18 Haziran 1918) Rütbesi Milis Miralay Çatışma/savaşları I. Dünya Savaşı (Kafkasya Cephesi)
Sait Okur, bilinen adıyla Said Nursî (1878[a] - 23 Mart 1960[2]), Kürt asıllı Osmanlı ve sonradan Türk İslam âlimi,[3] müfessir ve yazar. Dârü'l-Hikmeti'l-İslâmiye azalığı, Birinci Dünya Savaşı'nın Kafkasya Cephesi'nde milis alay kumandanlığı yapmıştır. İslam üzerine yazılmış ve 300 kadar ayeti tefsir eden Risale-i Nur isimli 50'den fazla dile çevrilen külliyatın yazarıdır.

Van'da hayalini kurup zihinsel hazırlığını yaptığı fen ve din ilimlerinin beraber okutulacağı Medresetü'z-Zehra projesi için İstanbul'a geldi. Bu amaçla Sultan II. Abdülhamid ile görüşme girişimlerinde bulunduysa da istediği neticeyi alamadı. Ancak yerine gelen Sultan Reşad ile görüşme fırsatı buldu ve projesini detaylı şekilde anlattı. Kabul gören proje için Van Valiliğine bin altın ödenek gönderildi.

Osmanlı dönemi medrese geleneklerinden olan ilmî münazaralara katılan Said Nursî, kullandığı ünvan ve burada gösterdiği başarıları ile şöhret oldu. Çeşitli gazete ve dergilerde makaleler yazıp, Marifet ve İttihad-ı Ekrad isminde bir gazete çıkarma girişiminde bulundu. Bu dönemde Meşrutiyet taraftarı olan Said Nursî, bu yönetim biçiminin dine aykırı olmadığını vurgular. Düşüncelerini Münazarat isimli eserinde kitaplaştırır.

Said Nursi 31 Mart Vakası'nda isyanın bastırılması için gazete yazıları yazdı ve Harbiye Nezaretinde onlara hitap etti. 31 Mart Vakası sonrası kurulan Divan-ı Harbi Örfi mahkemesinde yargılanarak beraat etti.

Van'a dönerek Evkaf Nezaretine bağlı Horhor Medresesi'nde talebe okutmaya başlar. I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla Alay Müftüsü olarak orduya dahil olan Nursî, sonrasında ise Enver Paşa tarafından gönüllü milis alayı kumandanı olarak görevlendirilir. Kafkas Cephesi'nde talebeleri ile birlikte mücadele eder. Savaş sırasında bir kısım talebesi ölür, kendisi de yaralanarak esir düşer ve Kostroma'ya esir kampına gönderilir. Gösterdiği azim ve mücadeleler sebebiyle esaretinin bitiminde kendisine Harp Madalyası verilir ve Dârü'l-Hikmeti'l-İslâmiye a'zası olarak atanır.

Hilal-i Ahdar Cemiyeti toplantılarına katılan Nursî, Yeşilay'ın kurucu üyesidir.
1966 - Türkiye İşçi Partisi İstanbul Milletvekili Çetin Altan'ın, Türkiye - Amerika Birleşik Devletleri ilişkileriyle ilgili gensoru önergesi reddedildi.
1971 - Profesör Mümtaz Soysal ile yazar Sevgi Soysal, Mamak Cezaevi'nde evlendi.
1976 - Yumurtalık Savcısı Sefa Mutlu'yu öldürmekten sanık Yılmaz Güney, 19 yıl hapse mahkûm edildi.
1993 - Diyarbakır'da, Ergani çevresindeki kazılarda bulunan 9 bin yıl öncesine ait kumaş parçasının, en eski kumaş kalıntısı olduğu açıklandı.
1993 - İstanbul'da, 34. Uluslararası Matematik Olimpiyatları düzenlendi.
1995 - Senirkent sel felaketi: Isparta'nın Senirkent ilçesindeki sel felaketinde 74 kişi öldü.
2024 - ABD başkan adayı Donald Trump'a suikast girişiminde bulunuldu. Suikastı gerçekleştiren saldırgan 'Gizli Servis' tarafından etkisiz hale getirildi.

Doğumlar

1590 - X. Clemens, 29 Nisan 1670 - 22 Temmuz 1676 döneminde papa (ö. 1676)
1608 - III. Ferdinand, Kutsal Roma İmparatoru (ö. 1657)
1847 - Şair Eşref, Türk şair ve kaymakam (ö. 1912)
1882 - İbrahim Çallı, Türk ressam (ö. 1960)
1892 - Sultan Galiyev, Tatar Türk'ü siyasi düşünce adamı (ö. 1940)
1902 - Cemal Nadir Güler, Türk karikatürist (ö. 1947)
1938 - Turgut Toydemir, Türk mimar (ö. 2024)
1944 - Nino Varon, Musevi asıllı Türk müzisyen ve yapımcı
1949 - Yavuz Taner, Türk bestekâr, orkestra şefi ve şarkı yorumcusu. (ö. 1990)
1953 - Selçuk Yöntem, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu
1954 - Ahmet Demircan, Türk hekim ve siyasetçi
1954 - Sezen Aksu, Türk şarkıcı, besteci, söz yazarı ve yapımcı
1976 - Didem İnselel, Türk oyuncu ve sunucu
1982 - Çiğdem Batur, Türk dizi oyuncusu ve tiyatrocu
1986 - Yakup Kılıç, Türk boksör
1987 - Oğuz Savaş, Türk basketbolcu
1987 - Öykü Çelik, Türk sinema ve dizi oyuncusu
1990 - Murat Akça, Türk futbolcu

Ölümler

884 - Huang Chao, Çin'in Qi Hanedanı'nın kurucusu ve tek imparatoru olan tuz tüccarı ve ayaklanmacı (d. 835)
1024 - Aziz II. Heinrich, Alman kral (d. 973)
1105 - Rashi, Yahudi din alimi (d. 1040)
1107 - I. Kılıç Arslan, Anadolu Selçuklu Devleti'nin 2. Sultanı (d. 1079)
1621 - VII. Albert, Avusturya dükü (d. 1559)
1854 - I. Abbas Hilmi Paşa, Ahmet Tosun Paşa'nın oğlu ve Osmanlı egemenliği döneminde Mısır valisi (d. 1813)
1927 - Mimar Kemalettin Bey, Türk mimar ve Birinci Ulusal Mimarlık Akımının önde gelenlerinden (d. 1870)
1936 - Fatma Aliye Topuz (Fatma Aliye Hanım), Türk yazar (Türk edebiyatının ilk kadın romancısı) (d. 1862)
1950 - Zekiye Sultan, II. Abdülhamid'in kızı (d. 1871)
Zekiye Sultan Doğum 12 Ocak 1872
Dolmabahçe Sarayı, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu Ölüm 13 Temmuz 1950 (78 yaşında)
Pau, Fransa Eş(ler)i Ali Nureddin Paşa Çocuk(lar)ı Ulviye Şükriye Hanımsultan, Fatıma Aliye Hanımsultan Tam adı Zekiye Bint Abdülhamid Hanedan Osmanlı Hanedanı Babası II. Abdülhamid Annesi Bedrifelek Kadınefendi Dini İslam
Zekiye Sultan (12 Ocak 1872 - 13 Temmuz 1950), Sultan II. Abdülhamid'in ve Bedrifelek Kadınefendi'nin kızı.

İlk yılları

Zekiye Sultan 12 Ocak 1872'da Dolmabahçe Sarayı'da doğdu.Babası II. Abdülhamid, Abdülmecid ve Tirimüjgan Kadınefendi oğlu. Annesi Bedrifelek Kadın, Şehzade Mehmed Karzeg'in kızıdır. Babasının üçüncü çocuğu, ikinci kızı ve annesinin ikinci çocuğuydu. Kendisinden iki yaş büyük Mehmed Selim Efendi ve altı yaş küçük Ahmed Nuri Efendi adlı iki erkek kardeşi vardı.

Babasının şehzadelik yıllarında doğdu. Lombardi'den piyano eğitimi aldı. 20 Nisan 1889'da Gazi Osman Paşa'nın oğlu Ali Nureddin Paşa'yla evlendi. 1924'te Hanedan üyelerinin yurt dışına çıkarılması üzerine eşiyle birlikte Fransa'ya gitti. Bu sırada mücevherlerini bir dolandırıcıya kaptırdı. Fransa, Pau'da bir Ermeni'nin otelinde ücretsiz yıllarca hayatına devam etti. 13 Temmuz 1950'de sefalet içinde ölmüştür. Kız kardeşi Ayşe Sultan ablasının sıkıntılar içinde yaşadığını ve nereye gömüldüğünü bilmediğini yazar.
1959 - Ekrem Reşit Rey, Türk tiyatrocu ve oyun yazarı (Lüküs Hayat operetinin yazarı) (d. 1900)
1960 - Kasım Kurt, Türk uzun mesafe yüzücüsü (d. 1896)
1983 - Ahmet Üstel, Türk sinema ve tiyatro sanatçısı ve yazar (d. 1930)
1986 - Mehmet Seyda, Türk öykücü ve romancı (d. 1919)
1991 - Mualla Gökçay, Türk ses sanatçısı ve Klasik Türk Müziği yorumcusu (d. 1913)
1994 - Ayfer Feray, Türk sinema ve tiyatro sanatçısı (d. 1928)
1995 - Bilge Karasu, Türk filozof ve yazar (d. 1930)
2002 - Yousuf Karsh, Türk asıllı Amerikan fotoğrafçı (d. 1908)
2017 - Okay Gönensin, Türk gazeteci, yazar ve televizyoncu (d. 1950)