29 Ağustos  Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 241. günü

Olaylar

• 1521 - Belgrad'ın Fethi: Belgrad, Osmanlı Ordusu tarafından fethedildi.
• Belgrad'ın Fethi
  Belgrad'ın Fethi'ni gösteren bir gravür Tarih Temmuz-29 Ağustos 1521 Bölge

  Nándorfehérvár, Macaristan Krallığı (günümüzde Belgrad)

  Sonuç Osmanlı zaferi Coğrafi
  Değişiklikler Belgrad, Osmanlılar tarafından ele geçirildi Taraflar  Macaristan Krallığı  Osmanlı İmparatorluğu Komutanlar ve liderler  Mihály Móré
   Balázs Oláh  I. Süleyman
   Pîrî Mehmed Paşa Güçler 700 15.000-25.000

   

  Osmanlı-Macaristan Savaşları

  • Niğbolu (1396)
  • 1414-21
  • 1426-28
  • 1437-44
  • 1444-49
  • 1454-83
  • 1492-95
  • 1521-26
  • 1550-62
  • 1611
  • 1613
  • 1658-62

  Belgrad'ın Fethi, Macaristan Krallığı'nın elinde bulunan Belgrad'ın (o dönemdeki adı Nándorfehérvár) Temmuz 1521'de, Osmanlı İmparatorluğu tarafından kuşatılmasıyla başlayan ve 29 Ağustos 1521'de fethiyle sona eren süreçtir.

  I. Süleyman'ın 1520 Eylül'ünde Osmanlı Padişahı olmasının ardından Macaristan Kralı II. Lajos'a gönderdiği Behram Çavuş'un öldürülmesi üzerine, Süleyman Belgrad üzerine sefer düzenlemeye karar verdi. 18 Mayısıs 1521 tarihinde Belgrad üzerine sefere çıkan Süleyman'ın önderliğindeki Osmanlı Ordusu, Temmuz ayında şehri kuşatma altına aldı. Sadrazam Pîrî Mehmed Paşa'nın komutasındaki ordu, bir ay kadar süren kuşatma sonrasında şehri ele geçirdi. Osmanlı kuvvetleri ayrıca Böğürdelen, Zemun ve Salankamen şehirlerini devlet topraklarına kattı.

  Belgrad'ın kaybedilmesinden sonra zayıflayan Macaristan Krallığı, 1526'da Osmanlı kuvvetleriyle gerçekleşen Mohaç Muharebesi'ni kaybetmesi sonrasında Osmanlı İmparatorluğu'na bağlandı. Belgrad, Habsburg Monarşisi tarafından 1688-1690, 1717-1739, 1789-1791 yılları arasında 3 kez işgal edildi ve her seferinde Osmanlılar tarafından geri alındı, 1878 yılında Sırpların Osmanlı'dan bağımsızlık kazanmasıyla elden çıkmıştır.

•  

• 1526 - Kanuni Sultan Süleyman, Macar Ordusu'nu Mohaç'ta büyük bir yenilgiye uğrattı.
• I. Süleyman
  Kanûnî Sultan Süleyman
  Muhteşem Süleyman
  قانونى سلطان سليمان İslâm Halifesi
  İki kutsal caminin hizmetkârı
  Kayser-i Rûm
  Gazi
  Han
  Sultânü’l-Berreyn ve Hâkânü’l-Bahreyn

  İtalyan ressam Titian'ın 1539 yılında yaptığı ve I. Süleyman'ı tasvir ettiği tablosu.

  10. Osmanlı Padişahı Hüküm süresi 30 Eylül 1520 – 7 Eylül 1566
  (45 yıl, 11 ay ve 8 gün) Önce gelen I. Selim Sonra gelen II. Selim 89. İslâm Halifesi Hüküm süresi 30 Eylül 1520 – 7 Eylül 1566 Önce gelen I. Selim Sonra gelen II. Selim   Doğum 6 Kasım 1494[a]
  Trabzon, Osmanlı İmparatorluğu Ölüm 7 Eylül 1566 (71 yaşında)
  Zigetvar, Macaristan Krallığı Defin 28 Kasım 1566
  Süleymaniye Camii, Fatih, İstanbul, Türkiye Eş(ler)i Hürrem Sultan
  Mahidevran Sultan
  Gülfem Hatun
  Fülane Hatun Çocuk(lar)ı Şehzade Mahmud
  Şehzade Mustafa
  Şehzade Murad
  Şehzade Mehmed
  Mihrimah Sultan
  Şehzade Abdullah
  Raziye Sultan
  II. Selim
  Şehzade Bayezid
  Şehzade Cihangir Hanedan Osmanlı Hanedanı  Babası I. Selim Annesi Ayşe Hafsa Sultan Dini İslam İmza

  I. Süleyman (Osmanlıca: سلطان سليمان اول Sultân Süleymân-ı Evvel, divan edebiyatındaki mahlasıyla Muhibbi; 6 Kasım 1494[a], Trabzon - 7 Eylül 1566, Zigetvar), Osmanlı İmparatorluğu'nun onuncu padişahı ve 89. İslam halifesidir. Batı'da Muhteşem Süleyman,Doğu'da ise adaletli yönetimine atfen Kanûnî Sultan Süleyman (Osmanlıca: قانونى سلطان سليمان) olarak da bilinmektedir. 1520'den 1566'daki ölümüne kadar, yaklaşık 46 yıl boyunca Osmanlı İmparatorluğu'na hükmetti. Toplamda 13 kez sefere çıktı ve saltanatının 10 yıl, 1 ayını seferlerde geçirdi. Osmanlı İmparatorluğu'nda en uzun süre hüküm süren ve en uzun süre sefer yapan padişahtır.

  Süleyman, 30 Eylül 1520'de babası I. Selim'in yerine padişah oldu ve saltanatına Orta Avrupa ve Akdeniz'deki Hristiyan güçlere karşı seferler düzenleyerek başladı. 1521'de Belgrad'ı ve 1522-1523'te Rodos Adası'nı fethetti. Ağustos 1526'da Mohaç Muharebesi'nde Macaristan'ın askerî gücünü kırdı ve büyük bir kısmını topraklarına kattı. Süleyman, Osmanlı İmparatorluğu'nun ekonomik, askeri ve siyasi gücünün zirvesine hükmederek, 16. yüzyıl Avrupası'nın önde gelen hükümdarlarından biri haline geldi. Süleyman, 1529'daki Viyana Kuşatması'nda fetihleri kontrol altına alınmadan önce, Hristiyanların kaleleri olan Belgrad ve Rodos'un yanı sıra Macaristan'ın büyük bölümünün fethedilmesinde Osmanlı ordularına bizzat liderlik etti. Safevîlerle olan çatışmasında Orta Doğu'nun büyük bir bölümünü ve Cezayir'e kadar Kuzey Afrika'nın geniş alanlarını ilhak etti. Onun yönetimi altında Osmanlı donanması, Akdeniz'den Kızıldeniz'e ve Basra Körfezi'ne kadar denizlere hâkim oldu.Zigetvar Kuşatması'nın sonlanmasından bir gün önce, 7 Eylül 1566'da 71 yaşındayken öldü.

• Süleyman ilk seferini 18 Mayısıs 1521'de, Macaristan Krallığı'nın yönetimindeki Belgrad (o dönemdeki adı Nándorfehérvár) üzerine yaptı. Çevresindeki Böğürdelen, Zemun ve Salankamen şehirlerinin alınmasının ardından 1 Ağustos günü kuşatılan şehir, 29 Ağustos 1521 tarihinde teslim oldu.[20][31] Avrupa'da gerçekleştirilebilecek fetih ve seferler için önemli bir merkez olan Belgrad'ın fethi hakkında Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun İstanbul elçisi "Belgrad'ın ele geçirilmesi, Macaristan Krallığı'nın çöküşüne sebep olan olayların başlangıcıydı. II. Lajos'un ölümü, Budin'in ele geçirilişi ve Erdel'in işgaliyle devam eden süreçte Macaristan İmparatorluğu yıkılmış ve diğer ülkeleri de benzer sonu yaşayacağına dair bir korku sarmıştı." ifadelerini kullanmıştı.
•  
• 1541 - Osmanlı Ordusu, Macaristan Krallığı'nın başkenti Budin'i ele geçirdi.
• 1756 - Prusya Kralı II. Frederick, Saksonya'ya saldırdı; Yedi Yıl Savaşları başladı.
• 1825 - Portekiz, Brezilya'nın bağımsızlığını tanıdı.
• 1855 - Osmanlı'da ilk telgraf görüşmesi yapıldı. İstanbul-Edirne, İstanbul-Şumnu hattının tamamlanmasıyla ilk telgraf Şumnu'dan İstanbul'a gönderildi. Kırım Savaşı'ndan bilgi veren telgrafta, "Müttefik askerleri Sivastopol'a girmişlerdir." yazılıydı. Türk birlikleri de müttefikler arasındaydı.
• 1885 - Gottlieb Daimler, ilk motosiklet patentini aldı.
• 1898 - Goodyear şirketinin kuruluşu.
• 1915 - İkinci Anafartalar Muharebesi'ni Osmanlı tarafı kazandı.
• İkinci Anafartalar Muharebesi Çanakkale Savaşı / Anafartalar Cephesi Tarih 21-22 Ağustos 1915 Bölge

  Gelibolu Yarımadası

  Sonuç Osmanlı zaferi Taraflar

   Britanya İmparatorluğu

  •  Birleşik Krallık
  •  Avustralya
  •  Yeni Zelanda
  •  Britanya Hindistanı
   Osmanlı İmparatorluğu Komutanlar ve liderler  Tümgeneral Beauvoir De Lisle
   Tümgeneral Frederick Hammersley
   Tümgeneral William Peyton
   Korgeneral William Birdwood  Albay Mustafa Kemal
   Albay Halil
   Albay Mehmet Selahattin Güçler

  9. Kolordu

  • 29. Tümen
  • 11. Tümen
  • 53. Tümen
  • 54. Tümen
  • 2. Süvari Tümeni (yaya)

  Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu

  • Cox Müfrezesi

  Anafartalar Grubu

  • 7. Tümen
  • 12. Tümen
  • 5. Tümen
  • 9. Tümen
  • 6. Tümen
  • 8. Tümen
  Kayıplar

  6.600

  • İngiliz: 5.300
  • Anzak: 1.300

  2.598

  • 7. Tümen: 1.192
  • 12. Tümen: 1.406

   

  Çanakkale Savaşı

  • Deniz harekâtları / Denizaltı faaliyetleri

  Kara harekâtları

  • Kumkale

  Seddülbahir Cephesi

  • 1. Krite
  • 2. Kirte
  • 3. Kirte
  • 1. Kerevizdere
  • Zığındere
  • 2. Kerevizdere
  • Kirte Bağları

  Arıburnu Cephesi

  • Kanlısırt
  • Sarı Bayır
  • Kılıçbayır
  • Kocaçimen Tepe
  • Conk Bayırı

  Anafartalar Cephesi

  • 1. Anafartalar
  • Tekketepe
  • 2. Anafartalar

  İkinci Anafartalar Muharebesi, Çanakkale Savaşı'nda son müttefik taarruzudur. Türk resmi tarihinde 21 Ağustos günü müttefik kuvvetlerce girişilen ve Çanakkale Savaşı'nın son büyük çatışması olan muharebeler, İkinci Anafartalar Muharebesi olarak geçer. İngiliz resmi tarihinde ise iki ayrı stratejik hedefe, iki ayrı cephe kuvvetlerince girişilen iki ayrı muharebedir. Her iki operasyon da Osmanlı tarafı açısından Anafartalar Grup Komutanı Kurmay Albay Mustafa Kemal'in mevzilerine yönelmiştir.

  Öncesi

  Gelibolu Yarımadası'na yapılan çıkartmalar, Osmanlı savunması karşısında durma noktasında geldiğinde Müttefik kuvvetler komutanı Sır Ian Hamilton, takviye kuvvetlerden oluşan İngiliz 9. Kolordusu'nu Suvla Koyu'na çıkartarak üçüncü bir cephe açmıştı. 6 Ağustos 1915 günü, Birinci Anafartalar Muharebesi'nde Osmanlı taarruzu, aynı saatlerde başlayan İngiliz taarruzunu kırmıştı. Hemen ertesi gün, 10 Ağustos tarihinde Anafartalar Grup Komutanı Kurmay Albay Mustafa Kemal'in Kocaçimen Tepesi – Conk Bayırı hattında giriştiği taarruz da Anzak Kolordusu'nu geri atmıştı. İzleyen günlerde İngiliz 9. Kolordusu, 12 Ağustos günü Tekketepe Muharebesi, 15 Ağustos günü de Kireçtepe Muharebesi olmak üzere iki başarısız taarruz geliştirmişti.

  Müttefik kuvvetler üst komutanı General Sır Ian Hamilton, 15 Ağustos'ta, 9. Kolordu komutanı General F. Stopford'u görevden alarak yerine Seddülbahir Cephesi'ndeki 29. İngiliz Tümeni komutanı General B. De Lisle'i atamıştı. De Lisle, ertesi gün, yaptığı incelemelere dayanarak Hamilton'a bir rapor göndermiştir. Bu rapor öylesine olumsuz ifadeler içermekteydi ki, Hamilton İngiliz Savaş Bakanı Lord Kitchener'e gönderdiği telgrafta, 45.000'i kayıpları karşılamak, 50.000'i de takviye olmak üzere 95.000 askerlik yeni kuvvet istemiştir.

• 1918 - Polonya bağımsızlığını ilan etti.
• 1933 - Almanya'da Yahudiler, toplama kamplarına gönderilmeye başlandı.
• 1938 - Askeri Mahkeme, Nâzım Hikmet'i orduyu kışkırttığı gerekçesiyle 28 yıl 4 ay hapis cezasına mahkûm etti.
• 1947 - Amerikalı bilim insanları, nükleer güç için plütonyumu parçalamayı başardılar.
• 1949 - SSCB, ilk atom bombasını Kazakistan'da test etti.
• 1955 - Kıbrıs Konferansı Londra'da toplandı.
• 1964 - İzmir Fuarı'nda; ABD, SSCB ve Mısır pavyonları tahrip edildi; 80 kişi gözaltına alındı.
• 1966 - Mısırlı yazar ve Müslüman Kardeşler hareketinin lideri Seyyid Kutub idam edildi.
• 1988 - Irak Ordusu'nun saldırısından kaçan binlerce Kürt, Türkiye sınırına yığıldı.
• 1994 - Yavuz Özkan'ın yönettiği "Bir Sonbahar Hikayesi" filmi, İskenderiye 10. Uluslararası Film Festivali'nde "En İyi Kadın Oyuncu", "En İyi Erkek Oyuncu" ve "En İyi Senaryo" ödüllerini aldı.
• 2014 - Ensaru'l İslam, Adlı Birlik Feshedildi

Doğumlar

• 1946 - Dimitris Hristofias, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin altıncı cumhurbaşkanı (ö. 2019)
• 1963 - Mehveş Emeç, Türk piyanist ve pedagog
• 1978 - Volkan Arslan, Türk futbolcu
• 1983 - Saadet Aksoy, Türk oyuncu
• 1995 - Kartal Özmızrak, Türk basketbolcu
• 1995 - Oğuz Berkay Fidan, Türk şarkıcı
• 2003 - Ömer Faruk Beyaz, Türk futbolcu

Ölümler

• 886 - I. Basileios, Bizans İmparatoru (d. 811)
• I. Basileios
  ίλειος ὁ Μακεδῶν Basileus Rhōmaiōn
  Autokratōr Bizans imparatoru Hüküm süresi 867 - 886 Önce gelen III. Mihail Sonra gelen VI. Leon   Doğum y. 811
  Makedonya Ölüm 29 Ağustos 886 Eş(ler)i Eudokia İngerina
  Maria Çocuk(lar)ı Konstantinos
  VI. Leon, Aleksandros, I. Stefanos Hanedan Makedon Hanedanı

  I. Basileios, Makedonyalı (Yunanca: Βασίλειος ὁ Μακεδῶν, romanize: Basileios ho Makedhon; d. yak. 811 – ö. 29 Ağustos 886), Trakya'da doğup zorlu şartlarda Konstantinopolis'e gelerek imparatorlukta çeşitli görevler almış ve 867 ile 886 döneminde Bizans imparatoru olmuştur.

  Trakya'da bir basit köylü ailenin çocuğu olan Basileios, Konstantinopolis'e gelip çeşitli şahsi hizmetlerde bulunmuş; güreşciliği dolayısıyla imparator III. Mihail'in gözüne girip imparatorun şahsi arkadaşı ve muhafızı olmuştur. İmparator'un gözdesi ve metresi olan bir kadınla, imparatorun isteğiyle evlenmiş ve bu evlilik sırasında da imparatorun Basileios'un eşi ile olan ilişkisi kesilmemiştir. Bu ilişki nedeniyle Basileios kendine rakip olanları ortadan kaldırtmış; yüksek Sezar rütbesine erişmiş; 866'da III. Mihail'e ortak imparator olmuştur. 867de imparator III. Mihail'e karşı yaptığı başarılı bir suikast ile tam yetkili olarak imparatorluğu eline geçirmiştir.

  Basileios imparatorluk döneminde de üstün devlet idareciliği yeteneklerini göstermiş; hem imparatorluk siyasal gücünün tekrar zirveye erişmesine hem de Bizans sanatında "Makedon Rönesansı" adı verilen bir yenilik akımına kaynak olmuştur. Zamanında ve sonradan Bizanslılar tarafından en büyük imparatorlar listesinin başında geldiği kabul edilmiştir. Kurmuş olduğu Makedonyalılar Hanedanı saltanat döneminin Bizans için çok görkemli ve en refahlı bir çağ olduğu kabul edilmektedir.

•  

• 1123 - I. Øystein, Norveç Kralı (d. 1088)
• 1135 - Mustarşid, 1118-1135 döneminde Bağdat'ta Abbasi halifesi olarak hüküm sürmüştür (d. 1092)
• 1159 - Sulzbachlı Bertha, Sulzbach Kontı II. Berengar (yaklaşık 1080 - 3 Aralık 1125) ile ikinci karısı Wolfratshausenli Adelheid'ın kızıdır. Bizans İmparatoru I. Manuil'un ilk karısıdır (d. 1110)
• 1526 - II. Lajos, Macaristan ve Bohemya Kralı (savaşta öldü) (d. 1506)
• 1533 - Atahualpa, Peru'nun son İnka Kralı (d. yaklaşık 1500)
• 1904 - V. Murat, Osmanlı'nın 33. Padişahı (d. 1840)
• V. Murad İslâm Halifesi
  Emîrü'l-mü'minîn
  İki Kutsal Caminin Hizmetkârı

  25 Nisan 2013'te İngiliz müzayede evi Christie's London'da satılan V. Murad portresi

  33. Osmanlı Padişahı Hüküm süresi 30 Mayısıs 1876 - 31 Ağustos 1876
  (93 gün / 3 ay 3 gün) Önce gelen Abdülaziz Sonra gelen II. Abdülhamid Sadrazam Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa 112. İslâm Halifesi Hüküm süresi 30 Mayısıs 1876 - 31 Ağustos 1876
  (93 gün / 3 ay 3 gün) Önce gelen Abdülaziz Sonra gelen II. Abdülhamid   Doğum 21 Eylül 1840
  Çırağan Sarayı, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu Ölüm 29 Ağustos 1904 (63 yaşında)
  Çırağan Sarayı, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu Defin 30 Ağustos 1904
  Yeni Cami, İstanbul, Türkiye Eş(ler)i Elâru Mevhibe Başkadınefendi
  Reftârıdil Kadınefendi
  Şayân Kadınefendi
  Meyliservet Kadınefendi
  Nevdürr Hanım
  Cevherriz Hanım Efendi
  Remzşinas Hanım
  Resan Hanım
  Filizten Hanım Çocuk(lar)ı Mehmed Selahaddin Efendi
  Şehzade Süleyman
  Hatice Sultan
  Şehzade Seyfeddin
  Fehime Sultan
  Fatma Sultan
  Aliye Sultan Tam adı Murad bin Abdülmecid Hanedan Osmanlı Hanedanı  Babası Abdülmecid Annesi Şevkefza Sultan Dini İslam İmza

  V. Murad (Osmanlıca: مراد خامس, romanize: Murâd-ı Hâmis; 21 Eylül 1840, İstanbul - 29 Ağustos 1904, İstanbul), 33. Osmanlı padişahı ve 112. İslam halifesidir. 93 gün tahtta kalmıştır.

  Babası, Padişah Abdülmecid, annesi Megrel asıllı Şevkefza Kadınefendi'dir. Önceki Osmanlı padişahı Abdülaziz'in yeğeni ve kendinden sonraki Osmanlı padişahları olan (sırasıyla) II. Abdülhamid, V. Mehmed ve Vahdettin'in ağabeyidir. Padişah Abdülaziz'in bir saray darbesi sonucu tahttan indirilişinden sonra onun yerine tahta geçmiş ve 93 gün boyunca tahtta kaldıktan sonra, akli dengesinin bozulduğu gerekçe gösterilerek 31 Ağustos 1876'da padişahlık makamından indirilmiştir.

  Osmanlı tarihi boyunca en az süre yönetimde kalmış olan padişahtır. Tahttan indirildikten sonra birçok siyasi grup tarafından yeniden yönetime getirilmeye çalışılmış olmasına rağmen, bu girişimlerin hiçbiri başarılı olmamıştır.

• Ölümü

  V. Murad; kızı Hatice Sultan'ın, II. Abdülhamid'in damatlarından Kemaleddin Paşa ile giriştiği bir gönül ilişkisinin açığa çıkması üzerine şeker hastalığına yakalanmış ve bu rahatsızlığına eşlik eden kanlı basurun da etkisiyle 29 Ağustos 1904'te ölmüştür.

  Vasiyet ettiği türbeye gömülmesine II. Abdülhamid izin vermedi. Sessiz sedasız ve gösterişsiz şekilde Yeni Cami Türbesi'nde, annesinin yanına defnedilmesi emredildi. Cenazesi, Topkapı Sarayı'na nakledilmiş, padişahlara mahsus şekilde Hırka-i Saadet Dairesi'nde gasledilerek teçhiz ve tekfini yapıldıktan sonra cenaze namazı için Sirkeci'ye getirilmiştir. Burada halkın dikkatini çekmemek ve herhangi bir taşkınlığı engellemek için askerî birlikler kordon oluşturarak sıkı tedbir almalarına rağmen, bazı gruplar kordonu aşarak tabuta ulaşmışlar ve eski padişaha duydukları saygıyı göstermişlerdir. Yeni Cami haziresinde Turhan Valide Sultan Türbesi'ne ek olarak inşa edilen Cedid Havatin Türbesi'nde annesinin yanına defnedildi.

•  

• 1966 - Seyyid Kutup, Mısırlı yazar ve fikir adamı (d. 1906)
• 1986 - Fatoş Balkır, Türk şarkıcı, tiyatro-sinema oyuncusu ve seslendirme sanatçısı (d. 1940)
• 1996 - Aliye Rona, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1921)
• 2002 - Hasan Yalçın, Türk 68 Gençlik Hareketi önderlerinden, gazeteci ve İP Genel Başkan Yardımcısı (d. 1944)
• 2002 - Ali Faik Cihan, Türk yargıç ve sosyalist yazar (d. 1926)
• 2012 - Yurtsan Atakan, Türk gazeteci ve bilişim yazarı (d. 1963)
• 2014 - Tuncay Gürel, Türk oyuncu (d. 1939)
• 2016 - Vedat Türkali, Türk şair, yazar ve senarist (d. 1919)