4 Temmuz Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın günü.
Olaylar
- 1054 - SN 1054 adlı süpernova, Çinliler, Japonlar, İranlılar, Araplar ve Amerikan yerlileri tarafından gözlemlendi. Boğa takımyıldızı yakınında bulunan ve Yengeç Bulutsusu'nun kalıntılarından oluşan bu gök olayı aylarca gün ışığında bile görülebilmiştir.
- 1187 - Hıttin Muharebesi: Selahaddin Eyyubi, Haçlıları Hıttin'de tam bir bozguna uğrattı.
-
Selahaddin Eyyubi
el-Melikü'n-Nâsır
Mısır ve Suriye Sultanı
İki kutsal caminin hizmetkârı
Selahaddin, Selçuklu hükümdarlarının serpuş şapkası, onun toplanma işareti, bir sikke üzerinde: “Muzaffer Kral, Dünyanın ve İnancın Doğruluğu, Yusuf ibn Eyyub”. 587 H. (1190-1191 M.).
Mısır ve Suriye Sultanı Hüküm süresi 1174 - 4 Mart 1193 Taç giymesi 1174 Önce gelen Âdıd (Fâtımî halifesi olarak) Sonra gelen- Aziz Osman bin Selahaddin (Mısır)
- Efdal bin Selahaddin (Suriye)
y. 1137
Tikrit, Yukarı Mezopotamya, Abbâsîler
(günümüzde Selahaddin, Irak) Ölüm 4 Mart 1193 (55-56 yaşında)
Şam, Suriye, Eyyûbîler
(günümüzde Şam, Suriye) Defin Emevî Camii, Şam Eş(ler)i İsmet Hatun Çocuk(lar)ı Hanedan Eyyûbîler Babası Necmeddin Eyyub Dini Sünni İslamSelahaddin Eyyubi[not 1] (Arapça: صلاح الدين الأيوبي; Kürtçe: سەلاحەدینی ئەییووبی, Selahedînê Eyûbî; y. 1137 – 4 Mart 1193), Eyyûbîler Devleti'nin kurucusu ve ilk hükümdarıdır. 1187 yılında Kutsal Topraklar'ı Haçlılardan geri almak için bir ordu kurdu ve komutasındaki ordusuyla beraber 4 Temmuz 1187 tarihinde gerçekleşen Hıttin Muharebesi ile Kudüs Kralı Lüzinyanlı Guy'ın ordusunun büyük bir bölümünü yok etti. 2 Ekim 1187'de ise Kudüs'ü Haçlı kuvvetlerinden alarak bölgedeki 88 yıl süren Katolik egemenliğine son verdi ve kenti İslam dünyasına geri kazandırdı. Avrupalı Katolik Hristiyanlar yaşadıkları bu yenilgiden sonra, Kudüs'ü tekrar hâkimiyetlerine geçirebilmek amacıyla Üçüncü Haçlı Seferi'ni düzenlediler.
Eyyûbî ailesinden olan Selahaddin, Zengî Hanedanı'nın generallerinden amcası Şirkuh ile birlikte, Zengî hükümdarı Nûreddin'in emriyle 1164 yılında Fâtımî hâkimiyetindeki Mısır'a gönderildi. Asıl amaçları, Şâver'in genç Fâtımî hâlifesi Âdıd'ın veziri olarak geri getirilmesine yardımcı olmaktı. Şirkuh ve Şâver'in yeniden göreve getirilmesinin ardından Şirkuh ile Şâver arasında bir güç mücadelesi ortaya çıktı. Bu sırada Selahaddin, Haçlı saldırılarına karşı kazandığı askerî başarıların yanı sıra Hâlife Âdıd'a olan kişisel yakınlığı sayesinde Fâtımî hükûmetinin saflarına tırmandı. Şâver'in 1169'da bir suikasta kurban gitmesi ve aynı yıl Şirkuh'un da ölmesinin ardından Âdıd, Selahaddin'i vezir olarak atadı.
Sünni bir Müslüman olan Selahaddin, görev süresi boyunca Şii mezhepli Fâtımî kurumunu baltalamaya başladı. Âdıd'ın 1171'deki ölümünün ardından Selahaddin; Kahire merkezli Şii Fâtımî Hâlifeliği'ni kaldırdı, Fâtımî Devleti'ni yıktı ve İslam hilâfetini Bağdat'ta bulunan Sünni Abbâsî Hâlifeliği'ne bağladı. Zengî hükümdarı Nûreddin'in 1174'teki ölümünden kısa bir süre sonra Selahaddin, Suriye'yi fethetmeye başladı ve 1175'te Zengîleri mağlup edip onları hâkimiyeti altına aldı. Ardından Abbâsî hâlifesi Müstazî tarafından "Mısır ve Suriye'nin Sultanı" ilan edildi. Tüm bu gelişmeler, Selahaddin'in Mısır ve Suriye merkezli yeni bir hanedanın lideri olduğu anlamına geliyordu.
Sultan Selahaddin, kendi bağımsız hanedanlığını kurduktan sonra Kuzey Suriye ve Yukarı Mezopotamya'da daha fazla fetih hareketi başlattı ve kısa sürede topraklarını genişletti. Gücünün doruğunda iken devletinin sınırları Mısır, Suriye, Irak, el–Cezire (Yukarı Mezopotamya), Hicaz, Yemen, Kuzey Afrika'nın bazı bölgeleri ve Nübye'yi kapsıyordu. Başta Kudüs Krallığı olmak üzere bölgedeki Haçlı devletleriyle yoğun bir mücadele veren Selahaddin, ilk olarak Temmuz 1187'de Haçlı kuvvetlerini Hıttin Muharebesi'nde mağlup etti, ardından Ekim 1187'de Kudüs'ü Haçlılardan geri aldı. Bu olaylardan sonra Avrupalılar tarafından başlatılan Üçüncü Haçlı Seferi sırasında Haçlı devletlerine karşı Müslüman askerî harekâtına öncülük ve liderlik etti. 7 Eylül 1191'de gerçekleşen Arsuf Muharebesi'nde İngiliz Kralı I. Richard'a yenildiyse de, onunla yaptığı Yafa Antlaşması sayesinde Kudüs'ü muhafaza etti. Selahaddin, Haçlılarla antlaşma yaptıktan kısa bir süre sonra 4 Mart 1193'te devletinin başkenti Şam'da öldü ve yerine Mısır Sultanı olarak oğlu Aziz Osman, Suriye Sultanı olarak ise diğer oğlu el–Efḍal Alī geçti.
-
- 1776 - Amerikan Bağımsızlık Bildirisi; Amerikan Kongresi, Büyük Britanya'dan bağımsızlığını ilan etti. ABD'nin kuruluş günü olarak kutlanmaktadır.
-
Amerikan Bağımsızlık Bildirisi
Oluşturulma
Haziran-Temmuz 1776
Onaylanma
4 Temmuz 1776
Konum
Kongre Kütüphanesi
Yazar(lar)
Thomas Jefferson, Beşli komite
İmzacılar
56 Delege
Amaç
Büyük Britanya'dan ayrılığı açıklamak
Amerikan Bağımsızlık Bildirisi veya Amerikan İstiklal Beyannamesi, Amerika Birleşik Devletleri'ni kuran belgedir. Belge, 4 Temmuz 1776'da Philadelphia'daki daha sonra "Independence Hall" adı verilen Pennsylvania Eyalet Evi'ndeki İkinci Kıta Kongresi'nde kabul edildi. Bildiri, dünyaya On Üç Koloni'nin neden artık Britanya sömürgesi değil de bağımsız egemen eyalet olarak görüldüğünü açıklamakta.
Bağımsızlık Bildirisi, İkinci Kıta Kongresi'nin daha sonra Kurucu Babalar olarak bilinen 56 temsilcisi tarafından imzalandı. Bu kişilerin arasında New Hampshire, Massachusetts Körfezi, Rhode Island ve Providence Plantasyonları, Connecticut, New York, New Jersey, Pensilvanya, Maryland, Delaware, Virginia, Kuzey Carolina, Güney Carolina ve Georgia eyaletlerinin temsilcileri bulunuyordu. Bildiri, erken Amerikan tarihinde en çok yayılan ve basılan belgelerden biri oldu.
Beşli Komite, Kongre bağımsızlığı oyladığında hazır olması için bildirinin taslağını hazırladı. Bağımsızlığın önde gelen savunucularından John Adams, Beşli Komite'yi Thomas Jefferson'ı belgenin orijinal taslağını yazmakla görevlendirmeye ikna etti ve bu taslak daha sonra İkinci Kıta Kongresi tarafından düzenlendi. Bildiri, Amerikan Bağımsızlık Savaşı'nın Nisan 1775'te başlamasından bir yıl sonra Kıta Kongresi'nin neden Amerika'nın Büyük Britanya Krallığı'ndan bağımsızlığını ilan etme kararı aldığının resmî bir açıklamasıydı.
- 1810 - Fransa, Amsterdam'ı işgal etti.
- 1826 - Amerika Birleşik Devletleri'nin ikinci (John Adams) ve üçüncü Başkanı (Thomas Jefferson) aynı tarihte öldüler.
- 1827 - New York'ta kölelik yasaklandı.
- 1865 - Lewis Carroll'un Alis Harikalar Diyarında adlı romanı yayımlandı.
- 1898 - Pehlivan Koca Yusuf, ABD dönüşünde, 'La Burgogne' adlı geminin Atlas Okyanusu'nda batması sonucu öldü.
- 1918 - Osmanlı Padişahı VI. Mehmet tahta çıktı.
- 1918 - Bolşevikler, Rus Çarı II. Nikolas'ı ve ailesini öldürdüler.
- 1921 - Karamürsel düşman işgalinden kurtuldu.
- 1921 - Antalya düşman işgalinden kurtuldu.
- 1932 - İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, otomobiliyle Ankara'dan İstanbul'a giden ilk kişi oldu.
- 1946 - Ankara Üniversitesi kuruldu.
- 1946 - Amerika Birleşik Devletleri, 381 yıl süren ve neredeyse kesintisiz bir sömürge yönetiminden sonra Filipinler'in bağımsızlığını tanıdı.
- 1959 - Alaska'nın 49. eyalet olarak Amerika Birleşik Devletleri'ne katılmasından sonra, 49 yıldızlı yeni bayrak, Pensilvanya eyaletinin Philadelphia şehrinde yurttaşlara tanıtıldı.
- 1960 - Hawai'nin 50. eyalet olarak Amerika Birleşik Devletleri'ne katılmasından sonra 50 yıldızlı bugünkü bayrak, Pensilvanya eyaletinin Philadelphia şehrinde yurttaşlara tanıtıldı. 49. yıldızlı bayrak daha 1 yıl önce bugün kabul edilmişti.
- 1996 - Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi, Halkın Demokrasi Partisi (HADEP) Genel Başkanı Murat Bozlak ve 39 parti yöneticisini tutukladı.
- 1997 - Ankara 1 Numaralı DGM'de görülen "Sivas Katliamı" davasında Savcı, 38 sanık için idam istedi.
- 2007 - Şarkıcı ve oyuncu Barış Akarsu, geçirdiği trafik kazasında ağır yaralandı ve 5 gün komada kalıp öldü.
- 2012 - Tanrı parçacığı keşfedildi.
Doğumlar
- 1330 - Ashikaga Yoshiakira, Ashikaga şogunluğunun ikinci şogunu (ö. 1367)
- 1546 - III. Murat, Osmanlı'nın 12. Padişahı (ö. 1595)
- 1799 - I. Oscar, İsveç ve Norveç kralı (ö. 1859)
- 1872 - Calvin Coolidge, ABD'nin 30. Başkanı (ö. 1933)
- 1937 - Sonja, 17 Ocak 1991'den beri Kral V. Harald'ın eşi ve Norveç kraliçesi
- 1970 - Haluk Akakçe, Türk ressam ve iç mimar (ö. 2023)
- 1978 - Tansu Biçer, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu
- 1986 - Ömer Faruk Aşık, Türk basketbolcu
- 1988 - Selçuk Balcı, Türk şarkıcı
- 1988 - Tarık Ündüz, Türk oyuncu
Ölümler
- 943 - Taejo, Kore'de 10. ve 14. yüzyıllar arasında hüküm süren Goryeo Hanedanlığı'nın kurucusu (d. 877)
- 975 - Gwangjong, Goryeo Krallığı'nın dördüncü kralı (d. 925)
- 1187 - Renaud de Châtillon, İkinci Haçlı Seferi'ne hizmet etmiş, sonra Kutsal Topraklar'da kalmış şövalye (d. 1125)
- 1200 - Alâeddin Tekiş, 1172 ile 1200 döneminde Harezmşahlar devletinin hükümdarlığını yapmıştır (d. ?)
-
Alâeddin Tekiş
Tekiş'in türbesi, Kone-Ürgenç, Türkmenistan
Hârezmşâh Hüküm süresi 11 Aralık 1172 - 3 Temmuz 1200 Taç giymesi 11 Aralık 1172 Önce gelen İlarslan Sonra gelen Alâeddin Muhammed Vekil Terken Hatun Doğum Tekiş
Köhne Ürgenç Ölüm 3 Temmuz 1200 Eş(ler)i Terken Hatun Çocuk(lar)ı Alâeddin Muhammed
Taceddin Ali Şah
Yunus Hhan
Toghan-Toghdi
Melikşah
Şah Hatun Tam adı Alâeddin Annesi Terken Hatun Dini Sünni İslamAlâeddin Tekiş (tam ismiyle: Alaeddin Tekiş Alaü'd-dünya ve Din Ebu'l-Muzaffer d. ? - o. 1200) 1172 ile 1200 döneminde Harezmşahlar devletinin hükümdarlığını yapmıştır.
Hükümdarlık dönemi
1172'de babası Harezmşah Hükümdarı İl Arslan öldüğünde hem Tekiş ve hem de küçük kardeşi Sultan Şah tahta geçme haklarını ilan ettiler. O zaman Cend şehri valisi olan Tekiş küçük kardeşinden daha önce ülkenin başkenti olan Gürgenç'e erişti ve hemen hükümdar ilan edildi. Ama bu hedefe erişmek için Harezmşah devletinin tabi olduğu Karahitay devletinin iznini ve desteğini almış bulunuyordu. Kardeşi Sultan Şah ise şahlık iddiasından vazgeçmeyip Horasan'ın kuzeyine kaçıp Merv şehrinde kendi hükümdarlığını ilan etti. 1187'de Tekiş Nişapur'u eline geçirip oraya kendi oğlu Malik Şah'ı vali tayin etmesine rağmen Sultan Şah 1193'te ölünceye kadar Horasan diğer taraflarında (Merv, Tus, Serahs) bağımsız olarak hükümdarlık yaptı ve devamlı olarak Tekiş'i tehdit altında bulundurdu.
Aleddin Tekiş Harezmşah tahtını ele geçirmekte ve tahtın kendine ait olduğunu iddia eden kardeşi Sultan Şah'ın hücumlarına karşı koymakta kendisine yardım eden Karahitaylılara büyük bir minnet borcu olması gerekmekteydi. Buna rağmen Tekiş Karahitay kontrollerine; özellikle Harezmşah topraklarında vergi toplamalarına ve Karahitay vergi memurlarına karşı gelmişti. 1172'de Harezmşah'ın Karahitaylara ödemesi gereken yıllık tazminat geciktiği zaman Karahitaylar Harezmşah arazilerine hücum edip işgale etmeye başladılar. Bu Karahitay hücumunun bir nedeni de tahta göz dikmiş olan kardeşi Sultan Şah'ın Karahitayları kışkırtması ve kendisi tahta geçerse Karahitaylara daha uygun ve daha rahatça toplanan tazminatı vereceğini onları inandırması idi. Tekiş bu Karahitaylar hücumunu durdurmayı başardı. Bununla kalmayan Tekiş karşı hücuma geçerek geçici olarak Buhara şehrini eline geçirdi.
- 1546 - Barbaros Hayreddin Paşa, Osmanlı denizcisi ve Kaptan-ı derya (d. 1478)
- 1826 - John Adams, ABD'nin 2. Başkanı (d. 1735)
- 1826 - Thomas Jefferson, ABD'nin 3. Başkanı (d. 1743)
- 1831 - James Monroe, ABD'nin 5. Başkanı (d. 1758)
- 1943 - Cevat Abbas Gürer, Türk asker, siyasetçi ve Mustafa Kemal Paşa'nın Başyaveri (d. 1887)
- 1991 - Sabire Aydemir, Türk veteriner hekim (d. 1910)
- 1999 - Sevim Tuna, Türk ses sanatçısı (d. 1934)
- 2003 - Ahmet Orhan Arda, Türk yüksek mimar ve Anıtkabir mimarlarından (d. 1911)
- 2003 - Tomris Uyar, Türk öykü yazarı ve çevirmen (d. 1941)
- 2007 - Barış Akarsu, Türk pop ve rock müzik şarkıcısı ve TV dizisi oyuncusu (d. 1979)
- 2008 - Ali Yaramancı, Türk asker, mühendis ve bilim adamı (d. 1917)
- 2009 - Kurtuluş Türkgüven, Türk müzisyen (d. 1954)
- 2010 - Füsun Akatlı, Türk eleştirmen, yazar ve öğretim üyesi (d. 1944)
- 2010 - Muhammed Hüseyin Fadlallah, Lübnanlı Müslüman din adamı (d. 1935)
- 2016 - Halis Bütünley, Türk müzisyen (d. 1956)
- 2017 - Hakan Balamir, Türk sinema oyuncusu (d. 1945)
- 2025 - Nihat Genç, Türk yazar ve köşe yazarı (d. 1956)
Tatiller ve özel günler
- Afel (günöte) günü (Dünya'nın Güneş'e en uzak olduğu gün)
- Amerika Birleşik Devletleri Bağımsızlık Günü,
- Filipin-Amerikan Kardeşlik Günü,
- Kocaeli'nin ilçesi Karamürsel'in Kurtuluş Günü
![]()
Yorumlar
Yorum Yap