6 Eylül Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 249. günü
Olaylar
- 394 - Doğu Roma ile Batı Roma arasındaki Frigidus Muharebesi sona erdi.
- 1422 - II. Murad, İstanbul Kuşatması'nı sona erdirdi.
- 1914 - I. Dünya Savaşı: I. Marne Muharebesi başladı ve Alman Ordusu'nun, Fransız-İngiliz Ordusu'na yenilgisiyle sonuçlandı.
- 1915 - Bulgaristan, İttifak Devletleri'yle antlaşma imzaladı ve I. Dünya Savaşı'na dahil oldu.
- 1922 - Türk Kurtuluş Savaşı-(Balıkesir'in Kurtuluşu): Türk Ordusu, Yunan İşgali altındaki Balıkesir, Bilecik ve İnegöl'e girdi.
-
Balıkesir'in Kurtuluşu
Tarih 6 Eylül 1922 Bölge Sonuç
Kesin Türk zaferi
- Yunan işgalinin son bulması
Yunan Krallığı
Anadolu Hareketi
Balıkesir'in Kurtuluşu, Türk ordusunun Balıkesir'e girmesi ile 6 Eylül 1922 tarihinde, Balıkesir'in Yunan işgalinden kurtulması olayıdır.
Tarihçe
Kuvâ-yi Milliye
Kuvâ-yi Milliye hareketi, Yunanların Ege bölgesindeki işgallerinden sonra başlamış ve bağımsız yerel örgütlenmeler olarak yayılmıştır. Bu yerel örgütlenmelerin kurulmasında Balıkesir halkının çok önemli bir yeri vardır, Balıkesir, Kuvâ-yi Milliye'nin başladığı kent olması ile "Kuvâ-yi Milliye Şehri" olarak da anılmaktadır.
-
Kurtuluş
31 Temmuz 1922 tarihli Ordu talimatı, Hüseyin kod adlı Nurullah isminde bir fedai tarafından İbrahim Ethem Bey'e getirilen bu talimatta, “Milli ordunun yakında geleceği, artık Yunanların Anadolu macerasının sonunun geldiği” bildiriliyordu. Haber bütün müfrezeler arasında büyük sevinç yarattı. 26 Ağustos 1922 günü sabaha karşı Sındırgı dağlarına derinden derine gelen top seslerini duyan ve bu işareti bekleyen İbrahim Ethem Bey köylülere ordunun geldiği müjdesini verdi. 27 Ağustos günü top sesleri devam etti. Gelen haberlerden, düşmanın kaçma hazırlıkları içinde olduğu öğrenildi.
1 ve 2 Eylül günü, müfrezeler katılanları silahlandırdı ve kaçan düşmanı takip etmekle geçti. 3 Eylül'de Sındırgı'ya doğru ilerleyen müfrezeler düşmanın kasaba etrafına kazdığı tel örgülü siperlerde karşılaştı. İki saat süren çarpışmadan sonra düşman geri çekildi.
Sındırgı'ya büyük bir heyecanla giren müfrezeler asayişi sağlayıp gerekli önlemleri aldıktan sonra, Sındırgı'dan kaçamayan Yunancıları toplayıp çıplak bir şekilde eşeklere ters bindirip üzerlerine, “Ben bir vatan hainiyim, bu cezaya layıkım.” yazarak çarşıda dolaştırdılar.
3 Eylül 1922'de yolları kesen müfrezeler Sındırgı'dan kaçmakta olan düşman grubuna Bigadiç'e yakın Karayokuş denilen yerde saldırdı, Düşman dağıldı.
4 Eylül gecesi Bigadiç'e taarruz eden müfrezeler düşmanı kaçırmış, Mülazım Kasım Efendi Müfrezesi Çağış'ta düşmana pusu kurması için gönderilmişti. Müfrezeler 5 Eylül günü büyük tezahüratla Bigadiç'e girdiler. İbrahim Ethem Bey grubu müfrezeleri Sındırgı'da üç kola ayrılmıştı. Bir kol Balıkesir, bir kol Akhisar-Kırkağaç-Okçu yönünde ve bir kol da Dursunbey-Kepsut ve çevresine doğru ilerledi. Kepsut, 5 Eylül 1922'de kurtarıldı.
5 Eylül sabahı milli müfrezelerin keşif kolları Çayırhisar ve Ayşebacı köylerine ulaşmışlar, bütün çevre köylerin yolları kesilmişti. Rum ve Ermeniler trenle Bandırma'ya kaçtılar. İzmir tren yolu da Saçlı Efe tarafından kesildi.
5 Eylül sabahı Yunan askerleri eşyalarını taşıyıp yüklüyorlardı. 4-5 Eylül gecesi Balıkesir'e hakim tepelerde halk tarafından ateşler yakılmıştı. Tepelerde kum gibi ateş ışıklarını gören Rumlar o gece kaçmışlardı. Yunan Kumandan ise son trenle şehirden ayrıldı.
5-6 Eylül gecesi Balıkesirli Arnavut Arslan Ağa bir keşif koluyla Balıkesir'e girmiş ve şehrin sabaha kurtulacağı müjdesini ulaştırmıştı. Şehir bütün gece uyumadı. Her kapı tek tek çalınarak, sabah karşılamaya çıkılacağı bildirildi.
İlçelerin kurtuluşu
Sındırgı'dan sonra Milli Müfrezeler üç gruba ayrıldı. Biri Kırkağaç-Soma yönüne, biri Bigadiç-Balıkesir yönüne, diğeri Dursunbey-Kepsut yönüne gitti. Kıyı bölgesi hariç düşman diğer bölgelerden çekilmiş ve İbrahim Ethem Bey ilçelere telgraflar çekerek buraların ileri gelenlerinden birer müdafaa-i hukuk heyeti kurdurmuş, gerekli yerlere temsilciler göndermiş ve bölgelerin asayişini bu heyetlerin inisiyatifine bırakmıştı.
Kasım Efendi Müfrezesi Balya tarafına gönderildi. Balya çevresi tamamen Türk çeteleri tarafından sarılmış, tek çıkış hattı olan “Dekovil Hattı”nı kullanmak isteyen Yunan birlikleri, trene bindirdikleri Balya Rumları'yla bir çıkış hareketi yapmışlardı. Soğanbüklü Bektaş Ağa, Avşarlı Cafer Efe, Kırgöz İbrahim ve arkadaşları tarafından tutulan Balya Boğazı'nda ateşle karşılaşan Yunanlar geri döndüler. Treni tahkim edip sandıklardaki birkaç makinalıyı kurarak ikinci bir çıkış hareketi yaptılar. Çok kanlı bir çarpışmadan sonra çenberi yarıp perişan halde kıyıya ulaşabildiler. Koca Müdür Tevfik Bey başkanlığındaki İvrindi Müfrezesi, İbrahim Ethem Bey'in emri gereğince Bakırlı Mustafa Efe Müfrezesi'yle birleşerek Bergama'yı kurtardılar. Bergama'ya hakim yerlere derhal mevziler kurarak, Yunan birliklerini Bergama'ya sokmadılar. Düşmanın İvrindi'den Balya'ya çekilmesiyle, İvrindi daha önce kurtulmuştu.
Gönen Yıldırım Müfrezesi 5-6 Eylül gecesi Gönen'deki Yunan birliklerine baskın düzenledi. Tel örgüler arkasına saklanan Yunanlar ancak 6 Eylül günü öğleye kadar dayanabildiler. Binbaşı Drago komutasında 700-800 kadar Yunan askerinin oluşturduğu birlik tamamen imha edildi. Gönen Müfrezesi, Gönen'i kurtardıktan sonra aynı gün Sarıköy Nahiyesi ile Elbirlik Köyü'ndeki Yunan karargahlarını basarak imha etti.
Ertesi gün akın geliştirilerek Edincik Yunan garnizonu sarıldı. Şiddetli çarpışmalar sırasında Bacak Hasan Efe ağır yaralandı. Çarpışmalar bu şekilde devam ederken, Bandırma ve Erdek'de kalan son düşman kalıntılarını da Anadolu'dan atmak için Bursa üzerinden Sarı Efe Edip ve Binbaşı Hacı Adil Bey'ler müfrezeleriyle geldiler ve iki saat içinde Yunan garnizonunu imha ettiler. Darmadağınık olan düşman ordusunun kalıntıları, sahillere ulaşmak için yol arıyorlardı. Balıkesir çevresinde bunlardan üç önemli grup vardı. Bir grup Edremit istikametine doğru çekilmek için dağları aşmaya uğraşıyor; Bursa'dan çekilen bir grup Balıkesir üzerinden İzmir'e doğru yol almaya çalışıyor; diğer bir grup da Simav-Sındırgı bölgesinde dolaşıyordu.
5 Eylül'de Porsunlar ve Tına Çayırı'nda bulunan bir düşman birliği öğleyin Söğütcük Köyü civarında görüldü ve kısa zamanda yok edildi.
30 Ağustos 1922'de Yunan kuvvetlerinin kesin yenilgisinin anlaşılması üzerine 1 Eylül 1922'den itibaren Bandırma, Erdek, Gönen, Manyas, Karacabey civarındaki gayrımüslimler, getirilerek Erdek'deki Yunan ve Bandırma'daki İngiliz gemilerine bindirilmeye başlandı.
Yunanlar, buldukları Müslümanları Bandırma'nın Mağmum Köyü civarındaki Sazlık, tel örgülerle çevrili bir yere doldurmaya başladılar. Kısa zamanda sayıları üç bini bulan Türkler, 16 Eylül günü Bandırma'ya getirildiler ve şehir merkezindeki Haydar Çavuş Camisi'ne tıkıldılar. Bandırma sadece silahlı Rum fedailer kalmıştı. Akşam karanlığında caminin etrafına patlayıcılar yerleştiren Rum fedailer bunları ateşleyerek kaçtılar. Camideki Türklerden bazıları durumu fark ettiler ve cami hemen boşaltıldı. Kısa süre sonra cami infilak ederek, çevredeki birçok evle birlikte sabaha kadar yandı.
17 Eylül günü Bandırma yakınlarına gelen ve burada düşman kalmadığını öğrenen Türk ordusu, Paşabayırı üzerinden Erdek'e yöneldi. Akçapınar Köyü önlerinde Yunan artçı güçlerinin pususuna düşen Türk askerleri pek çok kayıp verdiler. Alay ve tabur kumandanları öne atılıp askere cesaret vermek isterken öldürüldüler. Düşman daha fazla beklemeyerek kısa sürede kaçtı. Ertesi gün harekâtı devam ettiren Türk kuvvetleri Erdek yakınlarında, Albayrak Tepesi'nde, Yunanlar'la gene bir çatışmaya girdiler. Daha fazla tutunamayan Yunan kuvvetleri yanlarına yerli Rum ve Ermenileri de alarak limandaki gemilerine binip Anadolu'yu terk ettiler.
Burada atılan kurşunlar, Türk Kurtuluş Savaşı'nın son kurşunlarıydı.
- 1930 - Arjantin'in radikal Başkanı Hipolito İrigoyen, askerî darbeyle devrildi.
- 1939 -Erzurum'a ilk tren girdi.
- 1939 - Nazi Almanyası tüm Yahudi vatandaşların, "Sarı Yahudi Yıldızı" taşımasını zorunlu kıldı.
- 1955 - İstanbul'da 6-7 Eylül Olayları: Selanik'te Atatürk'ün doğduğu evin bombalandığı yolundaki yanlış haber gerekçe gösterilerek başlatılan ve iki gün süren İstanbul ve İzmir'deki gösteriler, Rumlara yönelik bir tahrip ve yağma hareketine dönüştü. İstanbul ve İzmir'de sıkıyönetim ilan edildi.
- 1960 - Türk Millî Güreş Takımı, Roma Olimpiyatları'nda serbest güreşte 4 altın, 2 gümüş madalya aldı.
- 1962 - Iğdır'da deprem. 5 bin ev yıkıldı, 25 bin kişi evsiz kaldı.
- 1968 - Esvatini bağımsızlığını ilan etti.
- 1975 - Lice depremi: Diyarbakır Lice'de meydana gelen depremde 2385 kişi öldü.
- 1977 - Yumurtalık'tan dış ülkelere ilk petrol sevkiyatı başladı.
- 1980 - 12 Eylül Darbesi'ne giden süreç: Millî Selamet Partisi, Konya'da Kudüs Mitingi düzenledi. Mitingde İstiklal Marşı yuhalandı, Arapça pankartlarla yürüyüş yapıldı, şeriat sloganları atıldı.
- 1986 - İstanbul'daki Neve Şalom Sinagogu'na düzenlenen terörist saldırıda 21 kişi öldü, 4 kişi yaralandı.
- 1987 - Cumhuriyet tarihinin 3. referandumunda, 1982 Anayasası'na eski politikacılar için konulan yasağın, kaldırılıp kaldırılmaması oylandı. YSK, kesin sonuçları yüzde 50,16 evet, yüzde 49,84 hayır olarak açıkladı.
- 1991 - Sovyetler Birliği'nden ayrılan Estonya, Letonya ve Litvanya resmen tanındı.
- 2022 - Rus-Ukrayna Savaşı Ukrayna, Kharkiv karşı saldırısına başladı, Rus kuvvetlerini şaşırttı ve önümüzdeki hafta içinde Oskil Nehri'nin batısındaki Kharkiv Oblastı'nın tamamını yeniden ele geçirerek 3.000 kilometrekarelik araziyi geri aldı.
Doğumlar
- 1666 - V. İvan, Rus Çarı (ö. 1696)
- 1729 - Moses Mendelssohn, Yahudi filozof (ö. 1786)
- 1757 - Marquis de Lafayette, Fransız aristokrat (ö. 1834)
- 1923 - II. Petar, Yugoslavya'nın son Kralı (ö. 1970)
-
II. Petar
Yugoslavya kralı
Hüküm süresi
9 Ekim 1934 - 29 Kasım 1945
Önce gelen
I. Aleksandar
Sonra gelen
Monarşi kaldırıldı
Doğum
6 Eylül 1923
Belgrad, Yugoslavya Krallığı Ölüm 3 Kasım 1970 (47 yaşında)
Denver, Colorado, Amerika Birleşik Devletleri Defin Libertyville, Illinois (26 Mayısıs 2013'e kadar)
St. George Kilisesi Eş(ler)i Alexandra Çocuk(lar)ı Veliaht Prens Aleksandar Hanedan Karađorđević Hanedanı Babası I. Aleksandar Annesi Maria Dini Doğu OrtodoksBernard Montgomery (solda), Kral II. Peter II (ortada) ve Winston Churchill (sağda), Temmuz 1941 yılında
II. Petar, tam adı Petar Karađorđević (6 Eylül 1923, Belgrad - 3 Kasım 1970, Denver), son Yugoslavya kralı.
Fransa'yı ziyareti sırasında bir suikast sonucu öldürülen (9 Ekim 1934) I. Aleksandar'ın oğluydu. On bir yaşındayken kral unvanı aldı, ama henüz reşit olmadığından yönetimi naip sıfatıyla amcası Prens Pavle üstlendi. 27 Mart 1941 tarihinde General Dušan Simović liderliğindeki subayların düzenlediği bir darbeyle Pavle'nin tahttan indirilmesi üzerine fiilen iktidarı üstlendiyse de birkaç hafta sonra Mihver Devletleri Yugoslavya'yı işgal edince ülkeyi terk etmek zorunda kaldı. 29 Kasım 1945 tarihinde Yugoslavya'nın Komünist Kurucu Meclis tarafından devrildi. Londra'da bir sürgün hükûmeti kurdu. 20 Mart 1944 tarihinde Yunanistan ve Danimarka prensesi Aleksandra ile evlendi. 17 Temmuz 1945 tarihinde Alexandar isimli bir oğulları oldu.
1945'te Tito'nun Yugoslavya'da krallık yönetimini devirmesinden sonra ABD'ye yerleşti.
Karaciğer sirozu nedeni ile acı dolu yıllar geçirdi ve başarısız bir karaciğer naklinden sonra, 3 Kasım 1970 tarihinde Denver, Colorado'da öldü. Libertyville'de, Illinois'de, Amerikan topraklarında gömülü tek Avrupa hükümdarı olarak Sırp Ortodoks Aziz Sava Manastırı Kilisesi'nde defnedildi.
ABD'de sürgünde öldükten 43 yıl sonra, 26 Mayısıs 2013 tarihinde düzenlenen törenle Belgrad yakınlarındaki kraliyet mozolesine gömüldü.
-
- 1926 - Claus von Amsberg, Kraliçe Beatrix'in eşi ve 1980'de Beatrix'in tahta çıkışından 2002'deki ölümüne kadar Hollanda Prensi (ö. 2002)
- 1942 - Türker Arslan, Türk avukat, eski TFF tahkim kurulu başkanı (ö. 2021)
- 1946- Hidayet Karakuş, Türk şair, yazar ve öğretmen
- 1951 - Melih Kibar, Türk bestekâr ve söz yazarı (ö. 2005)
- 1956 - İsmail Özgün, Türk siyasetçi
- 1974 - Özgür Özberk, Türk oyuncu, film yönetmeni, senarist ve yapımcı
- 1975 - Serhat Talay, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu
- 1978 - Süreyya Ayhan Kop, Türk eski atlet
- 1984 - Özgün Aydın, Türk tiyatro oyuncusu
- 1988 - Doğu Demirkol, Türk komedyen ve oyuncu
- 1994 - Elif Doğan, Türk oyuncu
Ölümler
- 394 - Eugenius, Roma tahtında hak iddia eden son pagan gaspçı (d. ?)
- 926 - Yelü Abaoji, Çin'in Liao Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru olan Hitay lider (d. 872)
- 952 - Suzaku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 61. imparatoru (d. 923)
- 972 - XIII. Ioannes, Katolik Kilisesi'nin 133. Papası (d. 930 veya 935)
- 1511 - Ashikaga Yoshizumi, Ashikaga şogunluğunun 11. şogunu (d. 1481)
- 1980 - Eşref Şefik, Türk spor spikeri ve yazar (d. 1894)
- 1982 - Azra Erhat, Türk yazar (d. 1915)
- 1992 - Cevat Kurtuluş, Türk sinema oyuncusu (d. 1922)
- 2017 - Şerif Mardin, Türk sosyolog ve siyaset bilimci (d. 1927)
- 2018 - İsmet Badem, Türk basketbol oyuncusu ve köşe yazarı (d. 1946)
- 2024 - Ayşenur Ezgi Eygi, Türk asıllı Amerikalı insan hakları aktivisti (d. 1998)
- 2025 - Rober Haddeciyan, Türkiye Ermenisi gazeteci ve yazar (d. 1926)
Özel günler
- Svaziland'ın Bağımsızlık Günü
![]()
Yorumlar
Yorum Yap