8 Nisan Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 98.günü
Olaylar
- 876 - Deyrülâkül Muharebesi : Muvaffak liderliğindeki Abbasi kuvvetleri, Dicle Nehri'ndeki Saffârî istilasını durdurdu. Emir Yakûb bin Leys es-Saffâr, Abbâsîler'in başkenti Bağdat'ı ele geçirmeye çalışır ancak ordusuyla birlikte geri çekilmek zorunda kalır.
- 1513 - İspanyol Konkistador Juan Ponce de León, Florida'yı keşfetti ve bu bölgeyi İspanya toprağı olarak ilan etti.
- 1783 - 1441'den beri varlığını sürdüren Kırım Hanlığı, II. Katerina'nın emriyle Rus İmparatorluğu tarafından ilhak edildi.
- 1820 - Milo Venüsü heykeli, bir Ege adası olan Melos'ta bulundu.
- 1830 - Avrupa ülkeleri, Osmanlı İmparatorluğu'ndan Yunan Devleti'nin bağımsızlığını onaylamasını istedi.
- 1869 - 2. Darülfünun binasının inşası tamamlandı ve Darülfünun-ı Osmani kuruldu.
-
İstanbul Üniversitesi
-
(Darülfünun-ı Osmani sayfasından yönlendirildi)
İstanbul Üniversitesi
Latince: Universitas Istanbulensis
Slogan Tarihten Geleceğe Bilim Köprüsü "Yeni Çağda" Öncüydük, "Bilgi Çağı"nda da Öncü Olacağız Kuruluş 30 Mayısıs 1453 (572 yıl önce) (tarihî)
1 Ağustos 1933 (92 yıl önce) (modern) Tür Devlet Üniversitesi Eski isim(ler)i Medâris-i Semâniye ve Fâtih Dârüşşifâsı(1453)
Darülfünûn (1846)
Darülfünûn-i Osmani (1869)
Darülfünûn-ı Sultani (1873)
Darülfünûn-ı Şahane (1900)
İstanbul Darülfünûnu (1924) Eğitim dil(ler)i Türkçe, İngilizce Bağlılık Yükseköğretim Kurulu Rektör Osman Bülent Zülfikar Öğretim üyeleri 5.300 Kayıtlı 88.500 Diğer öğrenciler 9.000 (önlisans) Akademik birimler 16 fakülte
12 enstitü
2 yüksekokul
2 meslek yüksekokulu
2 bölüm
77 araştırma merkezi Konum İstanbul, Türkiye
41°00′46.93″K 28°57′49.95″D
Okul renkleri
Yeşil ve Sarı
Spor
İÜ Spor Birliği Kulübü
Nobel ödülleri
2
Nobel Edebiyat Ödülü (2006)
Nobel Kimya Ödülü (2016) Web sitesi istanbul.edu.trİstanbul Üniversitesi ya da kısaltılmış haliyle İÜ, ana yerleşkesi İstanbul'un Fatih ilçesinde bulunan, Türkiye'nin en eski devlet üniversitesidir.
Osmanlı İmparatorluğu'ndaki ilk Avrupa tarzı üniversite olarak kabul edilen Darülfünun'un doğrudan devamı olan İstanbul Üniversitesinin bazı birimlerinin temelleri İstanbul'un fethinin ertesi günü olan 30 Mayısıs 1453'te Fatih Sultan Mehmet'in emriyle kurulan Sahn-ı Seman medreselerine kadar dayandığından okulun kuruluşu bu tarihe dayandırılır.1933 yılına kadar Darülfünun-ı Şahane, Darülfünun-ı Osmani ve İstanbul Darülfünunu adıyla eğitim veren kurum, 1 Ağustos 1933'te İstanbul Üniversitesi adını alır ve aynı yıl 18 Kasım'da Türkiye'deki ilk ve tek üniversite olarak eğitim hayatına başlar.
2019 yılında, Dünyanın en iyi 500 üniversitesi sıralamasına Türkiye'den giren tek üniversitedir. İstanbul Üniversitesi dünyanın en iyi 500 üniversitesi arasında 2006'dan beri yer almaktadır. Üniversite, aynı zamanda Asya Pasifik bölgesinin en iyi 100 üniversitesi arasındadır.
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi, tüm dünyadaki işletme okullarını akredite eden, en önemli kuruluş olan The Association to Advance Collegiate Schools of Business (AACSB) tarafından, 2012 yılında akredite edilmiştir. Böylece İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi, Türkiye'deki devlet üniversiteleri arasında ilk ve tek AACSB akreditasyonu alan işletme fakültesi olmuştur.
Üniversitede yaklaşık 73.000 lisansüstü, lisans ve ön lisans öğrencisi öğrenim görmektedir. Bu yükseköğretim işlemi 12.000 öğretim üyesi ve öğretim elemanı tarafından gerçekleştirilmektedir.
Amblem
İstanbul Darülfünun'u 1933 yılında bir yasayla İstanbul Üniversitesi olduktan sonra kullanılan ilk logo.
İstanbul Üniversitesinin simgesi olan "yılanlı amblem", 1243 tarihli Selçuklu Şifa Yurdu motiflerinden ilham alınarak Süheyl Ünver tarafından tasarlanmıştır.
Tarihçe
Osmanlı dönemi
Ana madde: Sahn-ı Seman Medresesi
İstanbul Üniversitesinin simgesi olan giriş kapısı ve arka kısımda görülen Beyazıt Kulesi
İstanbul Üniversitesinin kuruluşuna ilişkin tezler 1321 yılına kadar gidebilmektedir. Alman tarihçi Richard Honig, bugün Beyazıt Yerleşkesi'ndeki merkez binanın bulunduğu yerde Roma üniversiteleriyle eşdeğer nitelikte tıp, hukuk, felsefe ve edebiyat eğitimi veren bir kurumdan söz eder ve bu kurumun kurulduğu 1 Mart 1321 tarihinin bir bakıma İstanbul'da eğitimin başlangıç tarihi olduğunu belirtir.
Türk tarihçiler ise İstanbul Üniversitesinin kuruluşunu 1453 olarak kabul ederler. İstanbul'un Fethi'nin ertesi günü 30 Mayısıs 1453'te kentte yapılan toplantılarda kentte bir eğitim kurumunun kurulmasının kararlaştırılır. Bu karar üzerine 1470 yılında Fatih Camii çevresinde sekiz bölüm halinde açılan ve sekiz avlulu anlamına gelen Sahn-ı Seman Medreseleri günümüzde İstanbul Üniversitesinin kuruluş tarihi olarak kabul edilmektedir. Bu sebeple İstanbul Üniversitesinin logosunda kuruluş tarihi 1453 olarak yazmaktadır. Bir dönem İstanbul Üniversitesi rektörlüğünü de üstlenen hukukçu Cemil Bilsel ise üniversitenin kuruluş yılının Sahn-ı Seman Medreseleri'nin açıldığı yıl olan 1470 olduğunu belirtir.
Ana madde: Darülfünun
Osmanlı Devleti'nde Avrupa tarzında modern bir üniversite kurma girişimleri 1846'da başlamıştır. 1863, 1870 ve 1874'teki başarısız denemelerden sonra nihayet II. Abdülhamid'in fermanıyla 31 Ağustos 1900'de Darülfünûn-ı Şahane adı verilen ilk üniversite açılmıştır. İstanbul Üniversitesi, işte bu kurumun doğrudan devamıdır. Ayrıca Atatürk, Yahya Kemal Beyatlı'nın önerisiyle Darülfünun'a "fahrî müderris" seçilmiştir.
Cumhuriyet'in İlk Yılları
Osmanlı Devleti'nde bir dönem Harbiye Nezareti (Savaş Bakanlığı) olarak kullanılan İstanbul Üniversitesi rektörlük binası ve önünde bulunan Atatürk anıtı
Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün İstanbul Üniversitesi ziyareti, 2 Temmuz 1933
Türkiye Cumhuriyeti 21 Nisan 1924 tarihli ve 493 sayılı Kanun'la İstanbul Darülfünunu'nun tüzel kişiliğini tanıdı.
Lağvedilen Fatih ve Süleymaniye Medreseleri, 7 Ekim 1925'te Darülfünun'a bağlı İlahiyat Fakültesi olarak "reorganize" edildi. (1925-26 ders yılında 284 talebesi olan bu fakülte, 1933 Üniversite Reformu sonucunda Yüksek İslam Enstitüsüne çevrildi, ertesi yıl sadece 20 öğrencisi kaldığından kapatıldı.)
3 Mart 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu'yla ilk ve orta öğretimi devletleştiren Cumhuriyet yönetimi, Darülfünun'un özerk statüsüne kuşku ile yaklaşmıştır.
Yönetim ile üniversiteyi karşı karşıya getiren ilk olay, 1923'te Cumhuriyet'in ilanı üzerine bir kutlama mesajı gönderilmesi teklifine, Darülfünun Talebe Birliği genel kurulunun, "üniversitenin siyasi akımların dışında kalması kanaatiyle" karşı çıkması oldu.
İkinci bir olay, harf devrimi konusunda bazı Darülfünun hocalarının çekinceler ifade etmeleri idi. Ancak bardağı taşıran damla, Atatürk'ün 1930'dan itibaren benimsediği Türk tarih ve dil tezlerine Darülfünun'un ilgi göstermemesidir. Aralık 1930'daki Darülfünun ziyareti sırasında, "Ankara, Ege, Aka, Eti, ata, arkeos, amiral, kaptan" kelimelerinin kökeni hakkında sınadığı bazı profesörlerin kuşkucu yaklaşımları, Atatürk'ü kızdırmıştır.
1932 Türk Tarih Kongresinde, bazı profesörlerin (Mehmet Ali Ayni ve Zeki Velidi Togan gibi) açıkça, bazılarının tevil ve yumuşatma yoluyla Gazi'nin tezlerine karşı çıkmaları, Darülfünun'un sonunu getirdi. İlhan Başgöz'ün deyimiyle: Bu kongrede İstanbul Darülfünunundan bazı öğretmenler resmi dil ve tarih görüşlerini eleştirmek cesaretini gösterirler. Mustafa Kemal'in öz ilgi ve desteği ile yürütülen ve hükümetin kültür politikası halini alan bu iki görüşün Üniversitede destek bulamaması bir yana, bir de eleştirilmesi Ankara'da şiddetli tepki yaratır.
Kongreden iki ay sonra sonra, Türk tarih tezinin ateşli savunucusu, eski İstiklal Mahkemesi hakimi Dr. Reşit Galip Maarif Vekili tayin edilerek, üniversiteye çeki düzen vermekle görevlendirildi. Bu kapsamda, İsviçreli eğitimci Albert Malche ülkeye çağrılarak, Darülfünun'un üzerine bir rapor yazması sağlandı. Profesör Malche'nin yazdığı olumsuz rapor üzerine Temmuz 1933'te çıkarılan 2252 sayılı yasa ile Darülfünun ve ona bağlı bütün kurumlar, kadro ve örgütüyle lağvedildi. Yerine İstanbul'da Maarif Vekâletine bağlı yeni bir üniversite kurulması öngörüldü. İstanbul Üniversitesi, 1 Ağustos 1933'te yeni bir kadro ve yapıyla açıldı. 18 Kasım 1933'te Türkiye'nin "ilk ve tek" üniversitesi olarak eğitime başladı.
- 1899 - Martha Place, elektrikli sandalye ile idam edilen ilk kadın oldu.
- 1920 - Salih Paşa'nın (Salih Hulusi Kezrak) istifası ile kurulan Damat Ferit Paşa Kabinesi'nin tanınmayacağı yolunda, Heyet-i Temsiliye genelgesi yayınlandı.
- 1923 - Mustafa Kemal 9 Umde'yi açıkladı. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin seçim bildirisi niteliğindeki bu ilkelerin başında, 'Egemenlik Ulusundur' maddesi gelmekteydi.
- 1924 - Şeriye mahkemelerini kaldıran yeni Mahkemeler Teşkilatı Kanunu TBMM'de kabul edildi. Kadıların yerini hakimler aldı.
- 1946 - Milletler Cemiyeti son oturumunu yaptı. Bundan sonra örgütün adı Birleşmiş Milletler olacaktır.
- 1956 - Seyhan Barajı hizmete girdi.
- 1960 - İstanbul'a on saat çamur yağdı.
- 1994 - DenizTemiz Derneği (Turmepa) kuruldu.
- 1999 - Hakkâri Valisi Nihat Canpolat'a, Yüksekova ilçesinde bombalı saldırı düzenlendi. Canpolat, saldırıdan küçük sıyrıklarla kurtuldu; şoförü öldü, yedi kişi de yaralandı.
Doğumlar
- MÖ 563 - Gautama Buddha, Hindistanlı dini lider ve Budizmin kurucusu (ö. MÖ 483)
- 566 - Gaozu, Çin'in Tang Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (ö. 626)
- 1320 - I. Pedro, Portekiz kralı (ö. 1367)
- 1336 - Timur, Timur İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk hükümdarı (ö. 1405)
- 1605 - IV. Felipe, İspanya Kralı (ö. 1665)
- 1875 - I. Albert, Belçika Kralı (ö. 1934)
- 1942 - Mehmed Niyazi Özdemir, Türk tarihçi ve yazar (ö. 2018)
- 1947 - Ertuğrul Özkök, Türk gazeteci ve akademisyen
- 1952 - Ahmet Piriştina, Türk politikacı ve eski İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanı (ö. 2004)
- 1966 - Armağan Çağlayan, Türk televizyon yapımcısı, avukat ve akademisyen
- 1970 - Didem Madak, Türk şair (ö. 2011)
- 1974 - Batuhan Mutlugil, Türk müzisyen
- 1975 - Funda Arar, Türk şarkıcı
- 1995 - Cedi Osman, Türk basketbolcu
Ölümler
- 217 - Caracalla, Roma İmparatoru (d. 186)
- 622 - Prens Shōtoku, Asuka Dönemi Japonya İmparatorluk Ailesi üyesi ve devlet adamı (d. 574)
- 1143 - II. İoannis Komninos ya da Comnenus, 1118 ile 1143 yılları arasında Bizans imparatoru (d. 1087)
- 1162 - Eudes de Deuil ya da Odo, Odon, Fransız tarihçi ve İkinci Haçlı Seferi (1147-1149) katılımcısı (d. 1110)
- 1364 - II. Jean, İyi (Fransızca: le Bon) olarak adlandırılır - Fransa Kralı (d. 1319)
- 1450 - Büyük Kral Sejong, Joseon Hanedanlığı′na hükmetmiş bir kral (d. 1397)
- 1958 - Mehmet Kâmil Berk, Türk tıp doktoru (Mustafa Kemal Atatürk'ün doktorlarından) (d. 1878)
- 1959 - Şefik Hüsnü, Türk tıp doktoru ve siyasetçi (d. 1887)
- 1985 - Vedat Nedim Tör, Türk yazar ve Kadro dergisinin kurucularından (d. 1897)
- 2000 - İbrahim Ahmed ya da İbrahîm Ehmed, Kürt yazar ve çevirmen (d. 1914)
- 2002 - Savaş Yurttaş, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1944)
- 2002 - Ünal Gürel, Türk Sinema Sanatçısı (d. 1935)
- 2004 - Doğan Baran, Türk tıp doktoru, siyasetçi ve eski Sağlık Bakanı (d. 1929)
- 2004 - Süleyman Çakır, Mafya Babası (d. 1964)
- 2018 - Ali Haydar Öner, Türk bürokrat ve siyasetçi (d. 1948)
Özel günler
- Dünya Romanlar Günü
- Fırtına: Kırlangıç Fırtınası

Yorumlar
Yorum Yap