1 Haziran Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 152. günü.

Olaylar

193 - Roma İmparatoru, Didius Julianus suikast sonucu öldürüldü.
987 - Hugh Capet, Fransa Kralı seçildi.
1453 - Ayasofya'da ilk Cuma namazı, Akşemseddin tarafından kıldırıldı.
1792 - Kentucky, ABD'nin 15. eyaleti oldu.
1796 - Tennessee, ABD'nin 16. eyaleti oldu.
1831 - James Clark Ross, Kuzey Kutbunu keşfetti.
1855 - Amerikalı maceraperest ve paralı asker William Walker, Nikaragua'yı ele geçirdi.
1869 - Thomas Edison, elektrikli oy verme makinesinin patentini aldı.
1911 - Türk Hava Kuvvetleri kuruldu. (Kıtaat-ı Fenniye ve Mevaki-i Müstahkame)
1920 - Milli Aşireti Ayaklanması: Milli Aşireti, Fransızlarla iş birliği yaparak, Urfa'da ayaklanma başlattı.
1921 - Dr. Şefik Hüsnü Deymer önderliğinde Osmanlı'nın ilk sosyalist mecmuası Aydınlık yayın hayatına başladı.
1930 - İstanbul'da Galata Köprüsü'nde 85 yıldır alınan geçiş ücreti kaldırıldı. Köprü 1845'te açıldığında geçiş tarifesi; yayalar için 5 para, hamallar için 10 para, yüklü arabalar için 5 kuruş, yüklü beygirler için 40 para, koyunlar için 3 para olarak belirlenmişti.
1931 - Bursa-Mudanya Demiryolu devlet tarafından satın alındı. 42 kilometre uzunluğundaki hat işletmeye 1892 yılında açılmıştı.
1938 - Atatürk, hekimlerin tavsiyesine uyarak İstanbul Boğazı'nda demirleyen Savarona yatında kalmaya başladı.
1939 - CHP 5. Kurultayı yeni program ve tüzüğü kabul etti.
1949 - Sümerbank bünyesinde Nazilli Basma Sanayi Müessesesi kuruldu.
1952 - Berlin ikiye bölündü.
1973 - Yunanistan Hükûmeti monarşiyi kaldırarak cumhuriyeti ilan etti.
1975 - Dünya Bankası, Türkiye'yi 'Moratoryum' durumundaki ülkeler arasında saydığını ve borçlarını ödeyemez hale gelen bir ülke olduğunu ilan etti. Türkiye daha önce 1959 ve 1965 yıllarında da 'borç ödeyemez ülke' olarak ilan edilmişti.
1980 - CNN yayın hayatına başladı.
2025 - Ukrayna, Rusya'ya karşı Örümcek Ağı Operasyonu'nu gerçekleştirdi.

Doğumlar

1815 - Otto, Yunanistan'ın ilk Kralı (ö. 1867)
1850 - Şemseddin Sami, Türk dilbilimci ve roman yazarı (ö. 1904)
1909 - Reşat Enis Aygen, Türk yazar (ö. 1984)
1921 - Nilüfer Gürsoy, Türk siyasetçi (ö. 2024)
1925 - İdris Küçükömer, Türk iktisatçı ve düşünür (ö. 1987)
1952 - Ali Müfit Gürtuna, Türk avukat ve siyasetçi
1952 - Şenol Güneş, Türk futbolcu ve teknik direktör
1953 - Şi Cinping, Çinli siyasetçi ve Çin Devlet Başkanı
1956 - Abdullah Çatlı, Türk derin devlet ajanı ve kontrgerilla mensubu (Bedrettin Cömert suikastı faili ve 7 TİP'li öğrencinin öldürüldüğü Bahçelievler Katliamı'nın planlayıcısı) (ö. 1996)
Abdullah Çatlı
Doğum 1 Haziran 1956
Nevşehir, Türkiye Ölüm 3 Kasım 1996 (40 yaşında)
Susurluk, Balıkesir, Türkiye Ölüm sebebi Susurluk Kazası Defin yeri Kaldırım Mezarlığı, Nevşehir, Türkiye Milliyet Türk Diğer ad(lar)ı Mehmet Özbay
Mehmet Saral
Hasan Kurtoğlu
Hasan Dağaslan
Şahin Ekli Vatandaşlık Türkiye Etkin yıllar 1977- 1996 Tanınma nedeni Derin devlet ajanı, mafya lideri, kontrgerilla mensubu Evlilik Meral Çatlı (1974-1996) Partner(ler) Gonca Us Çocuk(lar) Selcen Çatlı
Gökçen Çatlı Ebeveyn(ler) Ahmet Çatlı (babası)
Remziye Çatlı (annesi) Aile Zeki Çatlı (kardeş)
Abdullah Çatlı (1 Haziran 1956, Nevşehir - 3 Kasım 1996; Susurluk, Balıkesir), Türk organize suç örgütü lideri, mafya lideri, derin devlet ajanı ve kontrgerilla mensubu.

Türkiye'de çeşitli cinayetlerden yargılandı. 12 Eylül Darbesi'nden sonra yurt dışına kaçtı, uyuşturucu kaçakçılığı nedeniyle yargılandı. Kaldığı hapishaneden kaçtı.1996'da Susurluk Kazası'nda öldü.
1956 - François Chérèque, Fransız işçi hakları savunucusu aktivist (ö. 2017)
1956 - İdris Naim Şahin, Türk siyasetçi
1968 - Ömer Döngeloğlu, Türk ilahiyatçı, yazar ve sunucu (ö. 2020)
1975 - Nikol Paşinyan, Ermeni siyasetçi ve Ermenistan başbakanı
1980 - Agasi Ağagüloğlu, Türk-Azeri boksör
1988 - Selin Şekerci, Türk oyuncu

Ölümler

MÖ 256 - Gaozu, Çin'in Han Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (MÖ 195)
193 - Didius Julianus, Roma İmparatoru (suikast sonucu) (d. 133)
718 - II. Anastasios, 713-715 yılları arasında hüküm süren Bizans imparatoru
1434 - Władysław II Jagiełło, Polonya Krallığı (d. 1362)
1452 - Munjong, Joseon Krallığı'nın beşinci kralı (d. 1414)
1616 - Tokugawa İeyasu, Orta Çağ Japonya'sının en önemli shōgunlarından (askeri hükümdar) biri (d. 1543)
1815 - Louis-Alexandre Berthier, Fransız asker ve mareşal (d. 1753)
1823 - Louis-Nicolas d'Avout, Fransız asker ve general (d. 1770)
1841 - Nicolas Appert, Fransız mucit (d. 1749)
1846 - XVI. Gregorius, 2 Șubat 1831 ile 1 Haziran 1846 tarihleri arasında görev yapmış papa (d. 1765)
1864 - Hong Xiuquan, Taiping Ayaklanmasının önderi ve kısa süreli Taiping Tianguo devletinin hükümdarı (d. 1814)
1868 - James Buchanan, ABD'nin 15. Başkanı (d. 1791)
1971 - Hüseyin Cevahir, Türk sosyalist militan (d. 1947)
2005 - Vüs'at O. Bener, Türk yazar ve şair (d. 1922)
2014 - Sedat Karaoğlu, Türk eski millî futbolcu (d. 1960)
2021 - Samedağa Şıhlarov, Azeri asıllı Sovyet profesyonel futbolcu (d. 1955)
2024 - Özer Uçuran Çiller, Mühendis ve iş insanı (d. 1937)
2025 - Ayşe Seyitmuratova, Kırım Tatar sivil haklar aktivisti (d. 1937)

Tatiller ve özel günler

1925 - Bugün bazı ülkelerde 1925 yılından bu yana Dünya Çocuk Günü olarak kutlanmaktadır.
Dünya Çocuk Günü
1958 Çocuk Bayramı'nı anmak için basılan Sovyet posta pulu
Resmî adı Dünya Çocuk Günü Diğer adı Evrensel Çocuk Günü Kutlayanlar Uluslararası Türü Kültürel, ticari Tarih 20 Kasım (dünya çapında), 1 Haziran (eski sosyalist ülkeler) Sıklık Yıllık Bağlantılı günler
Dünya Çocuk Günü, farklı ülkelerde farklı tarihlerde kutlanan gün.

Dünya Çocuk Günü, 1954 yılında Birleşmiş Milletler tarafından çocukların refahını, eğitim hakkını ve korunmasını uluslararası ölçekte teşvik etmek amacıyla oluşturulmuştur. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 20 Kasım tarihini özellikle seçmiştir; çünkü bu tarih hem 1959 Çocuk Hakları Bildirgesi'nin hem de 1989 Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin kabul edildiği gündür.

Pedagoji ve çocuk gelişimi alanındaki araştırmalar, çocuk haklarının yalnızca yasal çerçevelerle değil, aynı zamanda sosyal politikalar, eğitim programları ve toplumsal farkındalık kampanyalarıyla güçlendirildiğini göstermektedir. Dünya Çocuk Günü, bu çerçevede çocukların iyi olma hâlinin izlenmesi, korunması ve iyileştirilmesi için hükûmetlere ve uluslararası kuruluşlara politika önerileri geliştirilmesine olanak sağlamaktadır.

UNICEF tarafından yürütülen küresel izleme çalışmaları, özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde çocuk sağlığı, beslenme ve eğitim eşitsizliklerinin sürdüğünü göstermektedir. Dünya Çocuk Günü bu nedenle yalnızca sembolik bir kutlama değil; çocuk koruma sistemlerinin güçlendirilmesi, yoksulluğun azaltılması ve çocuklara karşı şiddetin önlenmesi gibi alanlarda uluslararası işbirliğinin artırılmasını hedefleyen bir farkındalık platformu olarak değerlendirilmektedir.

Bazı ülkeler, tarihi kendi ulusal geleneklerine göre belirlemektedir. Sovyetler Birliği ve devam eden bazı ülkelerde 1 Haziran'da kutlanan Çocuk Günü, sosyalist dönemin çocuk refahı politikalarının mirası olarak ortaya çıkmış ve zamanla geniş halk etkinliklerine dönüşmüştür.

Tarihçe

Uluslararası Çocuk Günü fikri, 1925 yılında Cenevre'de yapılan Çocukların Refahı için Dünya Konferansı'ndan sonra doğmuştur. 54 ülke katılımıyla gerçekleşen Konferans’ta Çocukların Korunmasına Dair Cenevre Bildirgesi kabul edilmiştir. Dünya Çocuk Günü adıyla çocuklar arasında ortak duygular oluşmasını, ulusların barış içinde yaşama özlemlerinin pekişmesini amaçlar.

Bildirge esas olarak yoksulluk, çocuk işçiliği, eğitim gibi dünya çocuklarının refahını ilgilendiren konulara odaklanmaktadır. Konferanstan sonra pek çok ülke, çocukların sorunlarına ilişkin olarak kamuoyunun dikkatini çekmek, çocuklara mutluluk getirmek ve çocuk konusunda teşvik etmek üzere bir günü çocuk günü olarak belirlemiştir. 1 Haziran tarihi, 21 ülkede olmak üzere, en yaygın Çocuk Günü'dür. Türkiye'de her yıl 23 Nisan'da kutlanmaktadır. 20 Kasım tarihinde ise Çocuk Hakları günü olarak kutlanmaktadır. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 14 Aralık 1954'te aldığı kararla, Dünya Çocuk Günü'nü BM'nin İlan Ettiği Uluslararası Günler listesine eklemiştir.