Coğrafya

Doğu Karadeniz Bölgesinde yer alan Artvin, dar bir alan içinde engebeli arazi üzerine yerleştirilmiştir. İl toprakları 40-35 sn. ve 41 C 32 sn. kuzey enlemleri ile 41 C 7 sn. ve 42 C sn. doğu boylamları arasında yer alır.

Karadeniz Bölgesinin Doğu Karadeniz bölgesinde yer alan Artvin'in; doğu ve güneydoğusunda Ardahan, güneyinde Erzurum, batısında Rize, kuzeybatısında Karadeniz, kuzeyinde Gürcistan Cumhuriyeti bulunmaktadır. 

İl topraklarının %95’i ormanlarla kaplıdır. Orman ve ağaç türleri bakımından Türkiye'nin en zengin yerlerinden biridir. Artvin topraklarının büyük bir bölümü sarp ve geçit vermeyen dağlarla kaplanmış, bu dağlar kimi yerde daralıp kimi yerde de genişleyerek uzanan Çoruh vadisi ile iki bölüme ayrılmıştır. Mevcut yüzey şekillerinden dolayı “ova” olarak nitelendirilebilecek düzlükler görülmezken, yörede “Karagöl” adıyla anılan küçük göllere sıkça rastlanır. Bu göllerin ekseriyeti buzul vadilerin diplerinde oluşmuş müren, buzul ve set gölleridir.

 

TURİZM BAKANLIĞI

 

Coğrafya

İklim

Artvin'in iklimi Türkiye'de Karadeniz iklimidir. Kıyı kesimlerinde ılık ve yağışlı iklim egemendir. Artvin merkezinde de ılık ve yağışlı bir iklim görülür. İlin yüksek kesimlerinde, diğer Karadeniz Bölgesi illerinde olduğu gibi, kışları kar yağışı görülür. Sahil kesiminde, örneğin Hopa'da, en soğuk ay ortalaması 8,4 °C, en sıcak ay ortalaması 22 °C'dir. Sıcaklık, 18 Ocak 1964 ve 2 Şubat 1967 tarihlerinde -4,8 °C'ye kadar düşmüş; 4 Haziran 1966'da ise 42,2 °C'ye kadar yükselmiştir. Hopa'da yıl boyunca hava yağışlı ve serindir. Artvingenelinde görülen Karadeniz iklimi, rakımı yüksek olan Şavşat, Ardanuç ve merkez ilçede kış aylarında daha sert yaşanır. Bu bölümde ise en soğuk ay ortalaması 3.4 °C, en sıcak ay ortalaması ise 21,1 °C olup, bugüne dek en düşük sıcaklık 14 Ocak 1950'de -16.1 °C, en yüksek sıcaklık ise 18 Ağustos 1961'de 43,0 °C olarak saptanmıştır.

 

Wikipedia

 

Hopa’nın İklim Tipi ve Genel Özellikler

Hopa, Artvin ilinin Karadeniz kıyısında yer alan bir ilçesidir ve Karadeniz iklimi olarak bilinen ılıman ve her mevsim yağışlı iklim tipine sahiptir​. Bu iklim tipinde yazlar ılık ve nemli, kışlar ise oldukça ılıman geçer. Yıl boyunca belirgin bir kurak dönem olmayıp, en kurak aylarda bile kayda değer miktarda yağış düşmektedir​. İklimin sürekli nemli yapısı sayesinde Hopa, Türkiye genelinde en fazla yağış alan yerlerden biridir – yıllık ortalama yağış miktarı yaklaşık 2.435 mm civarındadır ki bu, Türkiye ortalamasının yaklaşık dört katına karşılık gelmektedir​. Yıllık ortalama hava sıcaklığı ise yaklaşık 13°C dolaylarındadır.

 

Mavi sütunlar aylara göre ortalama yağış miktarını, kırmızı çizgi ise ortalama sıcaklıkları göstermektedir​.

​Hopa’da yağış tüm yıla yayılsa da mevsimsel olarak küçük farklılıklar görülür: En az yağış alan ay ortalama 107 mm ile Nisan iken, en fazla yağış alan ay yaklaşık 296 mm ile Eylül ayıdır​. Bu veriler, ilçede ilkbahar ve yaz aylarının bile önemli miktarda yağış aldığını, sonbaharda yağışların zirve yaptığını göstermektedir. Sıcaklık değerleri ise yıl içinde oldukça dengelidir; kışın en soğuk dönemde (Ocak ayında) ortalama en düşük sıcaklık 4°C, en yüksek sıcaklık 10°C civarındadır​. En sıcak ay olan Ağustos’ta ise ortalama en düşük 20°C, en yüksek 26°C seviyelerinde sıcaklıklar kaydedilir​. Bu nedenle Hopa’da bunaltıcı yaz sıcaklıkları veya sert kış soğukları pek görülmez, iklim genelde yumuşak, bol yağışlı ve nemlidir.

Mevsimlere Göre Hava Durumu

İlkbahar

İlkbahar ayları (Mart, Nisan, Mayısıs), Hopa’da serin ve yağışlı hava koşullarıyla başlar. Mart ayında havalar yavaş yavaş ısınmaya başlasa da hala serindir; yüksek kesimlerde zaman zaman kar örtüsünün eridiği bu dönemde kıyı kesiminde yağmur görülebilir. Nisan ayı, yılın en “kurak” dönemi olmasına rağmen ortalama 100 mm civarında yağış alır​, bu da aslında yağışın yine de devam ettiğini gösterir. Hava sıcaklıkları ilkbaharda giderek artar: Nisan’da ortalama sıcaklıklar çift hanelere çıkar ve Mayısıs ayında gündüzleri genellikle ılıktır (ortalama 15-16°C civarı). İlkbaharın sonuna doğru bitki örtüsü canlanır; sürekli yağış sayesinde Hopa’nın her yerinde yeşilin canlı tonları görülür.

Yaz

Yaz mevsimi (Haziran, Temmuz, Ağustos), Hopa’da ılık ve nemli geçer. Yaz aylarında sıcaklıklar Türkiye’nin iç ve güney kesimlerine kıyasla daha ılımandır. Temmuz ve Ağustos aylarında ortalama yüksek sıcaklık sadece 25-26°C dolayındadır​. En sıcak ay olan Ağustos’ta bile gündüz sıcaklığı genellikle 30°C’nin altında kalır, geceleri ise 20°C civarına düşer​. Bu sayede bunaltıcı sıcaklar yaşanmaz, ancak yüksek nem oranı nedeniyle hava daha sıcak hissedilebilir. Yaz ayları aynı zamanda nemli ve bol yağışlıdır. Özellikle Ağustos sonuna doğru ve Eylül başında, Karadeniz üzerinden gelen nemli hava kütleleriyle beraber şiddetli yaz yağmurları görülebilir. Yaz boyunca gökyüzü çoğu zaman parçalı bulutlu olsa da, ara ara güneşli ve açık günler de yaşanır. Temmuz, yılın en az yağış alan ayı olarak bilinir ancak ortalama yağış miktarı yine de 35-40 mm civarındadır, dolayısıyla yazın dahi aralıklı sağanaklar Hopa’da normal kabul edilir.

Sonbahar

Sonbahar (Eylül, Ekim, Kasım), Hopa’da en yağışlı mevsimdir. Eylül ayında yazın bitimiyle birlikte yağışlar belirgin biçimde artar ve Karadeniz’den gelen nem, yamaçlarda yoğun yağmur olarak düşer. İstatistiklere göre Eylül ve Ekim, yılın en yağışlı ayları olup aylık ortalama yağış 250-300 mm civarındadır​.

Bu dönemde sık sık uzun süreli ve yoğun yağmurlar yaşanır; yerel dere ve akarsuların debileri yükselir. Hava sıcaklığı ise sonbaharda kademeli olarak düşmeye başlar: Eylül ayında hala ılıman seyreden (ortalama 19-20°C) sıcaklıklar, Ekimde serinleyerek ortalama 15-16°C’ye, Kasımda ise 10-12°C düzeyine iner. Sonbaharın ilk yarısında (Eylül, Ekim) hava genellikle ılık fakat çok yağışlı, sonlarına doğru (Kasım) ise serin ve yağışlıdır. Bu mevsimde Hopa’nın ormanları ve yeşil alanları yağmurla beslenerek daha da gür hale gelir; yüksek nem sayesinde sonbaharda doğa canlılığını korur. Ancak Kasım ayına doğru yüksek rakımlı kesimlerde ilk kar taneleri görülmeye başlayabilir.

Kış

Kış ayları (Aralık, Ocak, Şubat) Hopa’da Türkiye’nin birçok bölgesine göre oldukça ılıman geçer. Karadeniz’in ılıtıcı etkisi sayesinde kıyı kesiminde sert don olayı nadirdir. Ocak, en soğuk ay olmasına karşın Hopa şehir merkezinde ortalama gündüz sıcaklığı 10°C, gece sıcaklığı ise 4°C civarındadır. Sıcaklıklar genelde birkaç derece oynar ve çok nadiren 0°C altına düşer​. Kış mevsimi boyunca hava parçalı bulutlu ve sık yağışlıdır; yağışların büyük kısmı yağmur şeklindedir. Kar yağışı, deniz seviyesinde ender olarak görülür ve görüldüğünde de kalıcı kar örtüsü oluşturmaz, ancak ilçenin iç kısımlarında ve yüksek bölgelerde kışın düzenli kar yağar ve kar örtüsü uzun süre kalabilir. Aralık ve Ocak aylarında ortalama yağış miktarı 80-100 mm civarındadır​, Şubat ayında yağışlar biraz daha azalır. Yüksek nem ve deniz etkisi nedeniyle kışın Hopa’da hava bulutlu, rutubetli bir karakterdedir. Kış aylarında dahi ormanlar tamamen yapraksız kalmaz; Karadeniz’e özgü bazı yaprak dökmeyen bitkiler (örneğin kışın yaprağını koruyan çay bitkisi ve defne, çam gibi ağaçlar) yeşilliğini sürdürür. Genel olarak Hopa’da kış mevsimi, ılıman ve yağmurlu bir dönem olarak tanımlanabilir; bu durum ilçeyi Türkiye’nin çoğu bölgesindeki sert kış koşullarından ayıran önemli bir özelliktir.

Coğrafi Konumun İklime Etkisi

Hopa’nın iklim özelliklerinin şekillenmesinde coğrafi konumu büyük rol oynar. İlçe, Doğu Karadeniz bölgesinde, Karadeniz sahil şeridinde yer alır ve deniz seviyesine yakın (yaklaşık 10 m rakım) bir yükseltidedir​. Bu konum, Karadeniz’in ılıtıcı ve nemlendirici etkisini doğrudan almasını sağlar. Deniz etkisi, kışın havayı yumuşatır ve don olaylarını azaltır; yazın ise aşırı ısınmayı engeller, böylece Hopa’da sıcaklıklar yıl boyu daha dengeli seyreder. Öte yandan, Hopa’nın hemen güneyinde ve doğusunda yükselen dağlık arazi (Cankurtaran Dağları ve Kaçkar Dağları silsilesinin uzantıları) bulunmaktadır​. Deniz ile dağlar arasında kalan Hopa, bu topografyanın etkisiyle orografik yağış denilen, nemli havanın dağ yamaçlarına yükselerek yağmur bırakması olayını yoğun yaşar. Karadeniz’den gelen nem yüklü rüzgârlar, Hopa ve çevresindeki dağ yamaçlarına çarparak yükselir ve burada yılın her döneminde bol yağış bırakır​. Bu nedenle ilçede her mevsim yağışlı tipik Karadeniz iklimi hüküm sürer​.

Hopa’nın deniz kıyısında olması ile birkaç kilometre güneyindeki yüksek kesimlerin iklimi arasında belirgin farklar gözlemlenir. Kıyıda (Hopa ilçe merkezinde) kışlar ılık ve nadiren kar yağışlı iken, dağlık iç kesimlerde kış ayları daha sert ve karlıdır; yüksek rakımlarda kar uzun süre kalır ve sıcaklıklar daha düşüktür​. Örneğin, Hopa’nın birkaç on kilometre güneyinde yer alan Artvin iç bölgelerinde yağış miktarı kıyıya göre daha düşüktür ve sıcaklık farkları daha fazladır​. Bu mikroklima farkı, Hopa’nın benzersiz konumundan kaynaklanır: Kuzeyde açık deniz, güneyde ise duvar gibi yükselen dağlar bulunmaktadır. Sonuç olarak Hopa’nın coğrafi konumu, bol yağış alan ve ılıman bir iklim oluştururken, kısa mesafelerde bile iklimin çeşitlenmesine yol açar. Bu durum ilçenin zengin bitki örtüsü ve tarım ürünlerine de zemin hazırlamaktadır.

Doğal Bitki Örtüsü

Hopa, ikliminin sağladığı sürekli nem ve ılıman sıcaklıklar sayesinde çok zengin bir doğal bitki örtüsüne sahiptir. İlçe ve çevresi, Karadeniz’in yağmur ormanları olarak adlandırılabilecek gür ormanlarla kaplıdır. Kıyıdan başlayarak yaklaşık 1000-1500 metre rakıma kadar yoğun geniş yapraklı ormanlar görülür. Bu ormanlarda bölgenin tipik ağaç türleri karışık halde bulunur. Başlıca ağaç türleri şunlardır​:

• Ladin (Doğu Ladini) – Her dem yeşil bir çam türü, özellikle orta ve yüksek yükseltilerde yaygındır.
• Kayın (Doğu Kayını) – Geniş yapraklı bir ağaç olup nemli vadilerde ve yamaçlarda sıkça görülür.
• Köknar (Göknar) – Yüksek kesimlerde ladinle karışık ormanlar oluşturabilen, yıl boyu yeşil bir iğne yapraklı ağaçtır.
• Kızılağaç – Su kenarlarını ve nemli toprakları seven, hızla büyüyen bir ağaç; dere yataklarında hakimdir.
• Meşe – Bölgedeki bazı yamaçlarda ve karışık ormanlarda bulunan dayanıklı geniş yapraklı ağaç türü.
• Kestane – Ilıman Karadeniz ikliminde iyi gelişen hem orman ağacı hem de meyvesiyle tanınan bir türdür.
• Gürgen – Karışık ormanların bir parçası olarak kayın ve kestane ile birlikte görülen geniş yapraklı bir ağaçtır.

Bu ormanlar, zengin tür çeşitliliği ile dikkat çeker ve yılın büyük bölümünde yeşil kalır. Özellikle rutubetli alt tabaka bitkileri bölgeye özgüdür: Orman altında ve açıklık alanlarda orman gülü adlı bitkiler geniş yer kaplar. Mor ve sarı renkli çiçekler açan orman gülleri (yörede komar çiçeği olarak da bilinir) ilkbaharda ormanları renklendirir ve bölgenin simge bitkilerindendir. Ayrıca karayemiş (Taflan) adı verilen her dem yeşil çalı/ağaççık da kıyı kesiminin karakteristik bitkilerindendir – büyük, parlak yeşil yaprakları ve olgunlaşınca siyah renkli meyveleri ile tanınır.

Yükselti arttıkça bitki örtüsü değişir: Yaklaşık 1500 metreden sonra ormanlar seyrelir ve iğne yapraklı ağaçlar (ladin, köknar ve yer yer sarıçam) daha baskın hale gelir. Bu kuşakta ormanlar kışın uzun süre kar altında kaldığından ağaçlar daha yavaş büyür ve boyları biraz daha kısalır. Üst orman sınırı civarında (2000 m dolaylarında) ağaçlar iyice cüceleşir ve sonunda orman yerini alpin çayırlara bırakır. Hopa’nın güneyindeki dağların yüksek kesimlerinde yaz aylarında yemyeşil olan yayla çayırları ve fundalıklar bulunur. Bu yaylalarda yoğun ot ve çiçek örtüsü vardır; bölge halkı yaz aylarında hayvancılık amacıyla bu yüksek meralara çıkar. Alpin bitki örtüsü içinde çeşitli renkli kır çiçekleri, otsu bitkiler ve bodur çalılık türleri yer alır. Yazın kısa sürmesi ve bol yağış alması nedeniyle bu yüksek dağ çayırları oldukça gürdür ve yöreye özgü bir peyzaj sunar.

Genel olarak, Hopa’nın doğal bitki örtüsü Karadeniz ormanlarının tüm karakteristik özelliklerini yansıtmaktadır. Kıyıdan zirveye doğru birkaç farklı bitki örtüsü kuşağı kısa mesafelerde ardı ardına görülür. Bu çeşitlilik, bölgenin ekolojik zenginliğini gösterir ve Hopa’yı Türkiye’nin biyolojik açıdan en zengin yörelerinden biri yapar. Ormanların gür olması, sık ve yüksek ağaçların bulunması aynı zamanda heyelan ve erozyon kontrolü açısından da önem taşır; Hopa ormanları hem doğal hayatı destekleyen hem de toprağı koruyan bir fonksiyona sahiptir.

Tarım ve Önemli Bitkiler

Hopa, doğal bitki örtüsünün yanı sıra tarımsal bitkiler açısından da önemli bir bölgedir. İklimin yıl boyu yağışlı ve ılıman olması, belirli ürünlerin yetiştirilmesine çok uygun koşullar sağlar. Özellikle çay tarımı, Hopa ve çevresinin en önde gelen ekonomik faaliyetlerindendir. Türkiye’de yetişen çayın büyük bölümü Doğu Karadeniz kıyılarında üretilir ve Hopa ilçesi de Rize ile birlikte bu üretim havzasının parçasıdır. Çay bitkisi bol su isteyen ve dona karşı hassas bir bitkidir; Hopa’nın iklimi çay için idealdir. İlçede yamaçların büyük kısmı yeşil çay bahçeleri ile kaplıdır. İlkbahardan sonbahara kadar birkaç hasat dönemiyle çay yaprakları toplanır ve işlenmek üzere çay fabrikalarına gönderilir. Hopa çayı, kendine özgü aromasıyla bilinir ve bölge halkının en önemli gelir kaynaklarından biridir​.

Doğu Karadeniz’in sürekli yağış alan iklimi sayesinde çay bitkisi burada yıl boyunca yeşil kalır ve bir yılda birden fazla ürün (hasat) verebilir. Hopa’nın dik yamaçlarında teraslanmış bahçeler halinde çay tarımı yapılmaktadır. Bölgenin yüksek nem oranı ve yumuşak iklimi, çay yapraklarının kaliteli ve bol olmasını sağlar.

Çay dışında, fındık da Hopa ve çevresinde tarım açısından önemli bir üründür. Fındık ağaçları (Ocak) genellikle orta yükseklikteki yamaçlarda ve vadi kenarlarında yetiştirilir. Hopa’nın komşu ilçesi Arhavi ile birlikte özellikle bazı köylerinde fındık bahçeleri bulunmaktadır. Fındık, geleneksel olarak Karadeniz bölgesinin değerli bir tarım ürünüdür ve Hopa’da çay tarımına ek olarak çiftçilere gelir sağlar​. Son yıllarda Hopa’da öne çıkan bir diğer tarım ürünü ise kivi meyvesidir. Doğu Karadeniz Bölgesi’nde 2000’li yıllardan itibaren yaygınlaşan kivi yetiştiriciliği, Hopa iklimine oldukça iyi uyum sağlamıştır. Ilık kışlar ve bol yağış, kivi bitkisinin gelişimi için uygun koşullar sunar. Yaklaşık 1990’lı yılların ortalarında deneme üretimleriyle başlayan kivi tarımı, günümüzde Hopa ve Artvin kıyı kesiminde ekonomik bir faaliyet haline gelmiştir. Yapılan açıklamalara göre kivi, yöre halkı için çay ve fındıktan sonra ek gelir sağlayan önemli bir ürün konumuna ulaşmıştır​. Kivi bahçeleri genellikle deniz seviyesine yakın kesimlerde kurulmakta ve her yıl üretim miktarı artmaktadır.

Tarım ürünleri bunlarla sınırlı değildir. Hopa’da aile tarımı ölçeğinde mısır yetiştiriciliği de yapılır; mısır Karadeniz mutfağının temel gıda kaynaklarından biri olduğu için geçmişte çok yaygın ekilmiştir (günümüzde çay tarımı daha baskın olsa da bazı alanlarda hala görülür). Ayrıca uygun mikroklima alanlarında narenciye (mandalina) ve çeşitli meyve ağaçları (hurma/Trabzon hurması, incir gibi) yetiştirilmektedir. Ancak ticari ölçekli ve geniş alan kaplayan tarım ürünleri esas olarak çay, fındık ve kivi ile sınırlıdır. Hopa’da tarım arazisi toplam ilçe alanının nispeten küçük bir kısmını kaplar (arazinin büyük bölümü orman ve dağlık olduğundan), fakat mevcut tarım arazileri verimli şekilde kullanılmaktadır​. Tarımsal üretim, ilçe ekonomisinde önemli bir yer tutar ve Hopa Belediyesi de bu ürünlerin kalitesini artırmaya yönelik projeler yürütmektedir.

 

Yöresel Flora ve Fauna

Hopa’nın iklimi ve bitki örtüsü, bölgede zengin bir flora ve fauna (bitki ve hayvan çeşitliliği) oluşmasını sağlamıştır. Bitki çeşitliliği açısından, bölgede yüzlerce tür doğal bitki bulunur. Yapılan araştırmalara göre Artvin ilinde 200’ün üzerinde odunsu (ağaç ve çalı) bitki türü tespit edilmiştir​. Hopa da bu zenginliğin içinde, özellikle nemli alt tropik bitkilere ev sahipliği yapar. Orman açıklıklarında ve dere kenarlarında sıkça karşılaşılan dev eğrelti otları, sarı ve mor orman gülleri, yaban mersini, şimşir gibi türler Hopa florasının karakteristik parçalarıdır. Yöreye özgü endemik bitki türleri de mevcuttur. Örneğin, sadece Doğu Karadeniz’e has bir ağaç olan Karadeniz göknarı ve Doğu kayını bu bölgenin endemik alt türlerindendir.

Hopa’nın faunası da en az florası kadar çeşitlidir. İlçenin ormanlık ve dağlık alanları, büyük memelilerden küçük canlılara kadar çok sayıda türe yaşam ortamı sunar. Artvin genelinde görülen yabani hayvanlardan boz ayı, yaban domuzu, kurt, tilki, çakal ve karaca (geyik) Hopa civarındaki ormanlarda da zaman zaman gözlemlenmektedir​. Özellikle ıssız ormanlık kesimlerde bu büyük memelilerin yaşadığı bilinmektedir. Daha yüksek kayalık alanlarda nadir de olsa vaşak gibi yırtıcılar ve çengel boynuzlu dağ keçisi gibi dağ hayvanları bulunabilir​. Küçük memelilerden tavşan, sincap ve çeşitli kemirgen türleri de bölgenin doğal sakinlerindendir.

Kuş çeşitliliği bakımından Hopa ve çevresi oldukça zengindir. Karadeniz kıyı göç yolu üzerinde olması nedeniyle özellikle bahar ve sonbahar aylarında birçok göçmen kuş türü ilçenin semalarından geçer. Yırtıcı kuşlardan şahin, atmaca, kartal ve doğan gibi türler yükseklerde süzülürken görülebilir​. Orman ve çalılıklarda karatavuk, saka, iskete, bülbül gibi ötücü kuşlar yaşamını sürdürür. Yüksek dağlarda Türkiye’ye özgü bir kuş olan kafkas ürkeklik (halk arasında dağ horozu olarak bilinir) bulunur​. Bu kuş türü dünyada sadece Kafkas Dağları ve çevresindeki yüksek yaylalarda yaşar ve Artvin’in yüksek kesimleri bu türün habitatına dahildir. Bölgedeki akarsu ve göletlerde yaban ördeği, karabatak ve balıkçıl gibi su kuşları da zaman zaman görülmektedir. Genel olarak, Hopa’nın kuş dünyası mevsime göre değişkenlik gösterir ve gözlemciler için oldukça ilgi çekicidir.

Hopa yöresine özgü dikkat çeken fauna unsurlarından biri de Hopa Engereği olarak bilinen zehirli engerek yılanıdır. Bu yılan türü adını Hopa’dan almıştır ve dünyada yalnızca Doğu Karadeniz kıyıları ile Gürcistan’ın kuzeybatısındaki dar bir alanda yaşamaktadır. Hopa engereği, özellikle nemli köknar-kayın ormanları ile çayırların ekosistem geçiş bölgelerinde bulunur ve ilginç bir şekilde çay bahçelerinde dahi rastlandığı kaydedilmiştir​. Bu tür, bölgenin endemik canlıları arasında sayılır ve koruma altındadır. Bunun yanı sıra, Hopa ve Artvin’in arıcılık faaliyetleriyle de bilindiğini not etmek gerekir: Yörede üretilen Kafkas arı türü dünyaca ünlüdür ve özellikle Macahel vadisinde saf gen koruma alanları bulunur. Bu arılar Hopa civarında da yetiştirilir ve bölgenin zengin bitki örtüsünden elde edilen bal hem lezzetli hem de şifalı kabul edilir.

Sonuç olarak, Hopa’nın iklimi ve bitki örtüsü, biyoçeşitlilik açısından benzersiz bir ortam yaratmaktadır. Ilıman ve yağışlı iklim, pek çok bitki ve hayvan türünün bu bölgede yaşamasına imkân tanımıştır. Hem iklimin yumuşaklığı hem de bitki örtüsünün yeşilliği sayesinde Hopa, dört mevsim boyunca doğanın güzelliklerini sergileyen, iklim ve bitki örtüsüyle öne çıkan bir Karadeniz ilçesidir.

 

Hopa belediyesi

 

Yöre Mutfağı

 

Artvin yöresinde, mutfak geleneği çok zengindir.
Çorbalar,
Süt ve süt ürünlerinden yapılan yemekler,
Sebzelerden ve kır otlarından yapılan yemekler,
Hamur işleri,
Et ve et yemekleri,
Ve Tatlılar çeşitlilik içinde üretilmektedir.

Yemek Kültürü: 

 

Süt ve süt ürünlerinden yapılan yemekler; peynir kuymağı ve kaymak kuymağı. Sebzelerden ve kır otlarından yapılan yemekler; dağ pancarı, kuş yemeği, gımı, yaban semiz otu, ebegümeci bazı otlardan yemek yapılmaktadır. Taze asma yaprağı ve lahanadan sarma ve yemekler örnek verilebilir. Taze fasulyenin kurutulmuşundan yapılan “Puçuko” özel sebze yemeğidir.

Hamur işleri; Laz Böreği, katmer, erişte, hınkal, çergebaz, bişi, lokum, hamur işlerindendir.
Kışlık kavurma, ağaç şişlerde yapılan kebaplar etli yemeklerin yöreye özgülerindendir.
Keşkek, gendima, herisa, ve şilav gibi yemekler tanelilerden yapılan yemeklerdendir.
Hasuta, kaysefe, zurbiyet ve ballı lokum tatlılardandır.
Çorbalar; Püşürük çorbası, ayran çorbası, tutmaç çorbası, soğan harşosu, çinçar çorbası yöreye özgün çorbalardandır.

•  Beyaz Patates

• Beyaz Patates

  Her türlü sebzenin yanında, özellikle lezzetli “beyaz patatesi” ile yetiştirilir. Ayrıca patates “kuyularda”, toprak altında muhafaza edildiği için yıl boyunca ve lezzetli bir şekilde yenilebilmektedir. Özellikle yuvarlak bir şekilde dilimlenmiş olan beyaz patates, üzerine yağlı peynir serilerek fırınlanır ve o şekilde ya da balla yenir. Çok özel bir damak tadıdır.

  

   

•  Bal

Bal

 

Bitki türlerinin zengin ve miktar olarak çok olması, yörede arıcılık faaliyetinin yaygın bir şekilde yapılmasını sağlamıştır. Artvin yöresinde üretilen ballar bölgesel olarak tanınmakta ve ilgi görmektedir.

 

Artvinin ne yemeği meşhur?

1. Cağ kebabı Adı Erzurum ile özdeşlemiş olsa da cağ kebabı Artvin'in geleneksel ve lezzetli yemekleri arasında yer alıyor.

 

Karadeniz mutfağından, Gürcü mutfağına, birbirinden eşsiz lezzetle donanmış Artvin sofralarını keşfe çıkıyoruz.

Kapı komşusu Gürcistan’ın yemeklerinden, Karadeniz’in meşhur laz mutfağına pek çok yörenin lezzetini harmanlayan Artvin mutfağı, meşhur kalacosundan, mısır ekmeğine çeşit çeşit yemeklerle kalabalık sofralara ev sahipliği yapıyor. Sizler için hazırladığımız Artvin yöresel yemekler listemizi keyifle okumanızı dileriz.

# Artvin Yöresel Yemekler

1. Hamsili Pilav

Artvin yöresel yemekler listemizde yerini alan hamsili pilav Karadeniz’in en bilindik ve sevilen lezzetlerinden biri. Rize’den Artvin’e bütün Karadeniz sofralarında yerini alan hamsili pilav, pirinç pilavı ile yapılıyor. Temizlenmiş hamsilerin iç harç ile pişen pilavla birlikte tepside tıpkı börek gibi dizilmesiyle fırına verilen yemek, sadece kendi başına bile oldukça doyurucu bir lezzet.

2. Şalgam Pancar Yemeği

Artvin yöresel yemekler listemizde yerini alan ilginç bir diğer lezzet de, şalgam yani bir diğer adıyla pancar yemeği. Temizlenip kesilen pancarların isteğe göre domates ve çeşitli garnitürlerle birlikte yağda kavrulmasıyla yapılan yemek, lezzetinin yanı sıra besin değerleri bakımından da oldukça faydalı ve zengin.

3. Kalaco

Artvin yöresel yemeklerin başında gelen Kalaco , Karadeniz ve Gürcistan mutfağına ait bir çeşit papara desek yanlış olmaz. Artvin’de yapılan papara da pek tabi mısır ekmeği ile yapılıyor. Genellikle bayatlamış mısır ekmeğinden yapılan kalaco, tereyağında kavrulan soğanın üzerine eklenen tuzlu ayranın pişmesiyle karışım haline getirilerek hazır hale geliyor.

4. Kaygana

Artvin mutfağının meşhur lezzetlerinden biri olan kayganayı listemize eklememek olmazdı. Krep benzeri hamur işi olan kaygana, yumurta ve unla yapılan kahvaltılık yemeklerinden biri. Diğer kreplerden farklı olarak içerisine bölgenin sevilen yeşillikleri ekleniyor. Maydanoz, dereotu, yeşil soğan ve isteğe göre pek çok çeşit yeşillik eklenebilen karışım, tavada kızartıldıktan sonra sofralarda yerini alıyor.

5. Yoğurtlu Silor

Silor ya da sinor, pek çok farklı isimle anılan bu yemek, Artvin sofralarında mutlaka yerini alan lezzetlerden biri. Oldukça az malzemeyle yapıldığı ve pratik olduğu için sık sık tercih ediliyor ancak yemeğin lezzeti de sevilmesine bir o kadar etken. Elde açılan ya da yufkacıdan hazır olarak alınan rulo halinde sarılmış yufkaların ıslatılıp fırında pişirilmesinden sonra üzerine bol yoğurt ve baharatlı sos eklenerek yapılan silor, oldukça hafif bir yemek olduğu için günün her öğününde rahatlıkla yenebiliyor.

6. Mısır Ekmeği

Karadeniz dendi mi insanın aklına mısır ekmeği gelir. Artvin sofrasına oturduğunuzda mutlaka karşınıza çıkacak olan mısır ekmeği, yöre de en sık yenilen ekmek çeşitlerinden biri. Bol mısır unuyla yapılan lezzetli ve kabarık mısır ekmeğini tokken bile yemek isteyebilirsiniz. Zira tadı o kadar güzel ki kendi başına bile yenebiliyor. Yanına yeşil soğan ve tuz ile yiyeninden, yoğurdun içine katanına kadar çeşit çeşit şekillerde tüketilen mısır ekmeğini daha denemediyseniz, ilk fırsatta yemenizi öneririz.

7. Hamsili Ekmek

Artvin’in meşhur ekmeklerinden bir diğeri de, tıpkı mısır ekmeği gibi yapılan ancak içerisine yeşillikle birlikte hamsi eklenen hamsili ekmek. Bu tarz karışık lezzetlere alışık olmayanlar için oldukça değişik gelebilir ancak Karadenizliler bu ekmeğe bayılıyor. Mısır ekmeği karışımının içine eklenen temizlenmiş hamsiler, maydanoz, pazı ve nane gibi yeşilliklerle harmanlandıktan sonra fırında pişiriliyor. Artvinlilerin çay saatinde dahi yediği hamsili ekmeği tadarak farklı bir deneyim yaşayabilirsiniz.

8. Cevizli Kete

Artvin’in meşhur hamur işi lezzetlerinden bir diğeri de cevizli ketesi. Elde açılan kabarmış hamurun içerisine çekilmiş ceviz yerleştirilmesiyle yapılan kete, fırında pişirilerek hazır hale geliyor. Artvin evlerinde misafirlere mutlaka yapılan hamur işi, taze demlenmiş bir fincan çayla harika bir ikili oluyor.

9. Karalahana Kavurması

Artvin yöresi dışında Ordu’da da sıklıkla yapılan karalahana kavurması, saymakla bitmeyen faydaları ve besin değeri dışında lezzetiyle de herkesi cezbediyor. Taze taze lahanaların temizlenip kavrulmasıyla yapılan yemek, genellikle içerisine bulgur, ya da havuç gibi çeşitli sebzeler eklenip pişirilerek servis ediliyor.

10. Turşu Kavurması

Turşuyu sevenlerdenseniz, Artvin sofralarında yerini alan bu lezzetli turşu kavurması da tam size göre. Genelde fasulye turşusu ile yapılan yemek, ince ince doğranmış ve tereyağı il zeytinyağında kavrulmuş soğanlarla birlikte kavrulmasıyla yapılıyor. Üzerine bir de birkaç diş sarımsak atılan kavurma, isteğe göre üzerine yumurta kırılarak kahvaltılarda da yenebiliyor.

11. Benekli Alabalık

Karadeniz’e gelip de, şöyle güzel bir balık yemeden olur mu? Olmaz. Artvin’in meşhur dere balığı olan benekli alabalık, büyüklüğüyle ve lezzetiyle biliniyor. Artvin mutfağında mısır unuyla birleşen omega deposu besleyici balık, mısır ununa bulandıktan sonra kızartılıyor. İsteğe göre fırında pişirilen yemek, balık çorbası olarak da tüketiliyor.

12. Keşkek

Hepimizin yakından tanıdığı keşkek, Artvin mutfağında bulunan ocaklarda da sık sık pişiyor. Et, buğday ve nohut birleştiğinde ne kadar güzel bir yemek çıkabilirse ortaya, keşkek de o kadar lezzetli oluyor. Et suyu ile pişirilen nohut ve buğdayların tadıyla birleşen tereyağlı soslu yemek, ağzınızda unutamayacağınız bir tat bırakacak.

13. Karalahana Sarması

Sarmanın her halini sevenlerdenseniz, Artvin sofralarında yer alan karalahana sarması da tam size göre. Sarılmasıyla saatlerce uğraşılan, ancak lezzeti nedeniyle dakikalar içinde biten sarma, genellikle Karadeniz mutfağında sıklıkla yapılıyor. Haşlanan kara lahana yapraklarının içerisine pirinçli iç harç doldurulmasıyla yapılan yemek, üzerine güzel bir yoğurtla harika gidiyor.

14. Katmer

Artvin yöresel yemekler listemizde yerini alan bir diğer lezzetli hamur işi de, Türkiye’nin neredeyse her yöresinde sevilerek tüketilen, annelerimizin sık sık yaptığı katmer. Bezeler halinde hamurların elde açılmasından sonra tereyağı sürülmesiyle fırında pişirilen katmer, isteğe göre tahinli olarak da yapılabiliyor.

15. Mıhlama (Kuymak)

Rize, Trabzon ya da Artvin fark etmez. Muhlama Karadeniz’in neredeyse her sofrasında yerini alıyor. Yöreye ait mısır unu ve özel tereyağı ve özel peynir ile yapılan mıhlama, genellikle bakır tavalarda yapılarak servis ediliyor. Kavrulan mısır unu ve tereyağının kokusuyla mest olurken, erimiş peynirin uzayan görüntüsüne aşık olabilirsiniz.

16. Yayla Çorbası

Türkiye’nin her yerinde sofralarda yerini alan ve sevilerek tüketilen, mutfağımızın en güzel çorbalarından biri olan yayla çorbası, Artvin yöresel yemekler listemizde de yerini almalıydı. Kış aylarının vazgeçilmez yemeklerinden biri olan çorba, yoğurt, pirinç ve yumurta gibi lezzetlerin bir araya geldiği oldukça lezzetli bir yemek.

Tatlılar

17. Laz Böreği

Laz böreği dediğimizde bakmayın aslında bu bir Artvin tatlısı. Elde açılan hamurların içine muhallebi eklenip baklava gibi kat kat üstü kapatılan tatlı, fırında piştikten sonra şerbetlenerek servis ediliyor. Yemekte ilginç olan bir diğer özellik de içerisine çok az da olsa karabiber ekleniyor olması. Taze bir çay ile harika giden tatlıyı denemediyseniz, kendi eviniz yaparak da deneyebilirsiniz.

18. Hasuta

Artvin yöresel yemekler listesinde yer alan klasikleşmiş bir diğer tatlı da, pekmezle yapılan meşhur hasuta tatlısı. Hasuda olarak da bilinen tatlı, oldukça az bir malzemeyle ve kısa sürede yapılabildiği için evlerin mutfağında sık sık pişiyor. Dut pekmezi, tereyağı ve nişasta ile yapılan tatlı oldukça hafif olduğu için günün her saatinde yiyebilirsiniz.

Karadeniz mutfağından, Gürcü mutfağına, birbirinden eşsiz lezzetle donanmış Artvin sofralarını keşfe çıkıyoruz.

Kapı komşusu Gürcistan’ın yemeklerinden, Karadeniz’in meşhur laz mutfağına pek çok yörenin lezzetini harmanlayan Artvin mutfağı, meşhur kalacosundan, mısır ekmeğine çeşit çeşit yemeklerle kalabalık sofralara ev sahipliği yapıyor. Sizler için hazırladığımız Artvin yöresel yemekler listemizi keyifle okumanızı dileriz.

 

İstanbulartvinlilerdernegi.com