Kırıkkale (il)
Kırıkkale
İlin Türkiye'deki konumu Ülke Türkiye Coğrafi bölge İç Anadolu Bölgesi Belde sayısı 11 Köy sayısı 185 İl merkezi Kırıkkale İdare • Vali Hüseyin Engin Sarıibrahim Yüzölçümü • Toplam 4.791 km² Rakım 740 m Nüfus • Toplam 271.092 • Yoğunluk 58/km² • Kır 36.988 • Şehir 234104 Zaman dilimi UTC+03.00 (TSİ) İl alan kodu 318 İl plaka kodu 71
Resmî site
Kırıkkale Valiliği
Kırıkkale Belediyesi
Kırıkkale, Türkiye Cumhuriyeti'nin İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan ildir.
Şehrin adını nereden aldığına dair kesin bir bilgi yoktur. Kırıkköyü ile kentin merkezinde bulunan Kaletepe'nin kısaltılarak birleştirilmesinden ortaya çıktığı söylenir. Bu ismin halk tarafından yakıştırıldığı kanaati yaygın olmakla beraber bölgenin ismi Osmanlı arşiv belgelerinde "Kırıkkal" şeklinde geçmektedir. Kırıkkale, 1989 senesinden önce başkent Ankara'ya bağlı bir ilçe iken 21 Haziran 1989 târih ve 3578 sayılı yasa gereğince dönemin başbakanı Turgut Özal tarafından yapılan törenle il olmuştur. İlk vâlisi Fikret Güven, 17 Ağustos 1989 târihinde yapılan törenle il vâliliği görevine başlamıştır.
Kırıkkale'nin plaka numarası 71'dir.
Coğrafya
İlin kuzeyinde Çamlıca, Karakaya ve Kırıkkale tepeleri bulunur. Topraklarının denizden ortalama yüksekliği 700 metredir ve kuzeybatıdan güneydoğuya doğru Koçu Dağı uzanmaktadır. Bu dağ, 4×7 km boyutlarındadır. Yığlıtepe, deniz seviyesinin 1278 m üstündedir. Güney-güneydoğuda Denek Dağ Sırası bulunmaktadır. Bu dağ sırası Çoruhözü Vâdisi'nin güneyinde uzanmaktadır.
İl yüzölçümünün küçük bir bölümünü ovalar oluşturur. Kuzeydeki Çamlıca ve Karakaya tepeleriyle güneydeki Denek Dağı'nın arasında Kırıkkale Ovası uzanmaktadır. Kırıkkale ilinde yerleşimin önemli bölümü buradadır. Ovanın en geniş yeri, Çoruhözü Deresi'nin Kızılırmak'a aktığı noktadır.
İl sınırları içerisindeki yaylalar, deniz seviyesinin 1200–1600 m üzerindedir.
Yeni Yapan yakınlarında Delice ırmağı yaylası.
Su kaynakları
Şehrin en önemli akarsuyu Kızılırmak'tır. 94 km'lik bir bölüm şehir sınırları içinde yer alır. Kentin güney ve batısından geçer. Kent, Kızılırmak'la yerleşim olarak birleşmiş durumdadır. Kızılırmak, Yeşil Vadi Projesi'yle koruma altına alınmıştır. Kapulukaya Hidroelektrik Santrali bu ırmak üzerinde kurulmuş olup faaliyetlerini sürdürmektedir.
Şehirde Sulakyurt-Danacı Göleti'yle Ahılı deresi üzerinde sulama amaçlı bir gölet vardır. Enerji amaçlı kullanılan Kapulukaya Barajı'nın ardında suların birikmesiyle oluşmuş -isimsiz- yapay bir göl bulunur.
Şehirdeki küçük akarsular
Çoruhözü: İzzettin-Balışeyh arasında demir yoluna paralel olarak merkezden geçer ve Kızılırmak'a karışır. Derenin aktığı yerlerde su, tarımsal sulamada kullanılır.
Okun Deresi: Elmadağ'ın güneyinde akan suların oluşturduğu Balaban ve Sarılıöz çaylarının Kılıçlar Köyü'nde birleşmesinden oluşur ve Kızılırmak'a karışır.
Delice Irmağı: Delice ilçesi ile Çorum toprakları arasında akar. Bozköy ovasını sular ve Kızılırmak'a karışır. Irmağın il sınırlarındaki uzunluğu 54 km'dir.
Coğrafi yapısı
Coğrafi Konumu
İç Anadolu Bölgesinde Orta Kızılırmak Bölümünde yer alan Kırıkkale, doğuda Çorum, Yozgat, güneyde Kırşehir, batıda Ankara, kuzeyde Çankırı illeri ile komşudur.
Kırıkkale Gezi̇lecek Yerler: 22 Keşi̇f Noktası
Kırıkkale Gezi̇lecek Yerler: 22 Keşi̇f Noktası
1) Taş Mektep
Taş Mektep
Kırıkkale’nin tarihi dokusunu tam anlamıyla hissettmek isterseniz Taş Mektep gezilecek yerler listenizde ilk sıralarda olsun derim. 1928 yılında kurulan ve Cumhuriyet Dönemi’nin ilk eğitim kurumlarından biri olan Taş Mektep ilk yıllarında Kırıkkale Numune okulu olarak biliniyormuş. Kırıkkale Valiliği tarafındana restore edilen bu tarihi yapı günümüzde kültür sanat merkezi olarak ziyaretçilerini ağırlıyor.
Sergilerin, sanatsal etkinliklerin ve müzik dinletilerinin düzenlendiği Taş Mektep’e girişler ücretsiz.
2) Rahmi Pehlivanlı Müze Evi
Türk resim sanatının en önemli isimlerinden biri olan Rahmi Pehlivanlı’nın 1926-1992 yılları arasında yaşadığı ev günümüzde müze olarak ziyaretçilerini ağırlıyor. Rahmi Pehlivanlı’nın kişisel eşyalarının yanı sıra sanat eserlerinin de sergilendiği müzede sanata doyabilirsiniz. Ücretsiz olarak gezebileceğiniz Rahmi Pehlivanlı Müze evinde sanatçının portre, peyzaj ve natürmort tarzdaki eserlerini inceleyebilirsiniz.
Rahmi Pehlivanlı Müze Evi’ni haftanın her günü ücretsiz olarak gezebilirsiniz.
Rahmi Pehlivanlı Müze Evi konumu
3) Merkez Çarşı
Merkez Çarşı
Şehrin kalbinin attığı en işlek noktalardan biri olan Merkez Çarşı hem yerli halk hem de turistler için çok keyifli bir nokta. Özellikle alışveriş için uğrayabileceğiniz Merkez Çarşı’da Kırıkkale’ye özgü hediyelik eşyalardan, geleneksel el sanatını yansıtan ürünlere, yöresel lezzetlerden el emeği ürünlere pek çok alternatif sizi bekliyor. Siz de şehrin otantik tarafını keşfetmek, esnafla ve yerel halka sohbet etmek isterseniz Merkez Çarşı’yı es geçmeyin derim.
4) Ceritkale Kaya Mezarları
Ceritkale Kaya Mezarları
Kaya mezarlar bana her zaman gizemli ve ilgi çekici gelmiştir. Siz de benim gibi düşünüyorsanız Kırıkkale’deki Ceritkale Kaya Mezarları’nı asla es geçmeyin derim. Roma Dönemi’nden günümüze gelen yüksek bir tepede yer alıyor Ceritkale Kaya Mezarları. Antik çağlarda da Kırıkkale’nin önemli bir yerleşim yeri olduğunun kanıtlarından biri olan Ceritkale Kaya Mezarlaarı mimari detayları ile de kendine hayran bırakıyor.
Ceritkale Kaya Mezarları’nı dilediğiniz zaman ücretsiz olarak gezebilirsiniz.
Ceritkale Kaya Mezarları konumu
5) Köprüköy Seyir Terası
Köprüköy Seyir Terası
Keskin İlçesi’nde yer alan Köprüköy Seyir Terası ziyaretçilerine eşsiz bir Kızılırmak manzarası sunuyor. Turistik bir nokta olduğu için zaman zaman kalabalık olan seyir terası alanında yöresel ürünlerin satıldığı tezgahlar var. Gittiği yerlerden yiyecek bir şeyler almadan dönmeyenlere duyurulur!
6) Kırıkkale Hasandede Peribacaları
Kırıkkale Hasandede Peribacaları
Her ne kadar peribacaları denilince akıllara ilk Kapadokya gelse de Kırıkkale’nin Hasandede İlçesi’nde de sizi bekleyen peribacaları var. Kızılırmak Vadisi’nde yer alan peribacaları volkanik tüflerin rüzgar ve su erozyonuyla şekillenmesi sonucunda oluşmuş. Kırıkkale’nin en özel doğal güzelliklerinden biri olan Hasandede Peribcaları şehirde görülecek yerler listenizde mutlaka olsun derim.
Kırıkkale Hasandede Peribacaları konumu
7) Obaköy
Obaköy
Geleneksel taş evleri ve meyve bahçeleri ile yöresel köy yaşamını sürdüren ender yerlerden biri Obaköy. Siz de biraz teknolojiden ve modernlikten uzaklaşmak doğayla ve doğallıkla baş başa kalmak isterseniz rotanızı Obaköy’e çevirebilirsiniz. Obaköy’e giderseniz orada yaşayan halk tarafından hazırlanan el yapımı lezzetlerden tadabilir, köyde yaşayanlarla keyifli sohbetler edebilirsiniz.
Sıla’nın Notu: Obaköy özellikle turuncunun binbir tonunu görebileceğiniz sonbahar aylarında ayrı bir keyifli oluyor. Benden söylemesi! .
8) Kırıkkale Silah Sanayi Müzesi
Kırıkkale Silah Sanayi Müzesi
Türkiye’nin savunma sanayi alanındaki tarihsel ilerleyişine tanıklık etmek isterseniz Kırıkkale Silah Sanayi Müzesi’ni gezilecek yerler listenize mutlaka alın derim. MKE Silah Fabrikası bünyesinde açılan müzede Osmanlı İmparatorluğu Dönemi’nden günümüze kadar olan dönemde kullanılan silahlar ve üretim makinelerinin yanı sıra pek çok arşiv belgesi de sizi bekliyor.
Kırıkkale Silah Sanayi Müzesi şu an geçici bir süreliğine kapalı. Gitmeden önce son durumunu kontrol etmeyi unutmayın.
Kırıkkale Silah Sanayi Müzesi konumu
Sıla’nın Notu: Kırıkkale Silah Sanayi Müzesi’ne giderseniz yakınlarında yer alan sosyal tesislerde kısa bir kahve molası verebilirsiniz.
9) Hasandede Cami ve Türbesi
Hasandede Cami ve Türbesi
1605 yılında inşa edilen Hasandede Cami ve Türbesi Kırıkkale şehir merkezine on iki kilometre uzaklıkta yer alıyor. Anadolu’da yaşamış ünlü evliyalardan biri olan Hasandede adına yaptırılan cami ve türbe kesme taş kullanılarak inşa edilmiş. Bu özel türbeyi dilediğiniz zaman ziyaret edebilirsiniz.
Hasandede Cami ve Türbesi konumu
10) Yahşihan Tren Garı
Yahşihan Tren Garı
Hem tarihi hem de nostaljik duraklar ilginizi çekiyorsanız Yahşihan Tren Garı’nı Kırıkkale’de görülecek yerler listenize alabilirsiniz. Cumhuriyet Dönemi’nde önemli yere sahip olan bu tren garı o yıllarda doğu ile batıyı birleştiren bağlantı noktalarından biriymiş. İstasyon binası ve peronları hala aktif olarak kullanılan Yahşihan Tren Garı özellikle fotoğraf tutkunlarının Kırıkkale’De es geçmediği bir nokta.
11) Haydar Sultan Cami ve Türbesi
Haydar Sultan Cami ve Türbesi
Balışeyh İlçesi’nde yer alan Haydar Sultan Cami ve Türbesi’nde Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait mimari izleri görebilirsiniz. 14. Yüzyılda inşa edilen Haydar Sultan Cami ve Türbesi Kırıkkale’nin en eski tarihi yapılarından biri.
Haydar Sultan Cami ve Türbesi’ni dilediğiniz zaman ücretsiz olarak gezebilirsiniz.
Haydar Sultan Cami ve Türbesi konumu
12) Koçbaba Cami ve Türbesi
Koçbaba Cami ve Türbesi
14. yüzyıldan günümüze gelen Koçbaba Cami ve Türbesi Selçuklu Dönemi’nden günümüze miras kalan en özel eserlerden biri. Anadolu’daki ahşap direkli cami geleneğinin en nadir örneklerinden biri olan Koçbaba Cami ve Türbesi mimari özellikleri ile kendine hayran bırakıyor.
Doğal bir tepe üzerinde yer alan Koçbaba Cami ve Türbesi’ni dilediğiniz zaman ücretsiz olarak gezebilirsiniz.
Koçbaba Cami ve Türbesi konumu
13) Ballı Baba Türbesi
Ballı Baba Türbesi
13. Yüzyılda yaşadığına inanılan Horasan erenlerinden Ballı Baba’ya ait olan bu türbe Kırıkkaleliler için oldukça önemli. Türbe hakkında pek çok efsane ve hikaye anlatılıyor. Siz de Kırıkkale’nin farklı bir yönünü keşfetmek isterseniz Ballı Baba Türbesi’ni görmeden dönmeyin derim.
Ballı Baba Türbesi’ni dilediğiniz zaman ücretsiz olarak gezebilirsiniz.
14) İslami Değerler Külliyesi
İslami Değerler Külliyesi
Modern mimarinin geleneksel İslam sanatları ile buluştuğu bu külliye Kırıkkale’nin inanç turizmine önemli bir katkı sağlıyor. İçinde cami, kütüphane, konferans salonu gibi farklı bölümler bulunan külliye görkemli kubbesi ile de ziyaretçilerine görsel bir şölen sunuyor.
İslami Değerler Külliyesi’ni ücretsiz olarak gezebilirsiniz.
İslami Değerler Külliyesi konumu
15) Nur Cami
Nur Cami
Mimari açıdan Mimar Sinan’ın Edirne’deki şaheseri Selimiye Cami’nin üslubu temel alınarak inşa edilen Nur Cami Kırıkkale’nin en dikkat çeken yapılarından biri. İnşası 2015 yılında tamamlanan Nur Cami’nin külliyesinde konferans ve seminer salonlarından okuma salonuna, Türk-İslam el sanatları eğitim merkezinden kütüphaneye pek çok bölüm yer alıyor.
Nur Cami’ni ibadet saatleri dışında ziyaret edebilirsiniz.
16) Sulu Mağara
Sulu Mağara
Kırıkkale’nin kendine hayran bırakan doğal güzelliklerinden biri de Sulu Mağara. Sarkıt ve dikit oluşumları ile esrarengiz bir havası yaratan Sulu Mağara yeraltının gizemli dünyasını keşfetmek isteyenleri bekliyor. Adı neden Sulu Mağara diye soracak olursanız da mağaranın içinde akan küçük bir su kaynağı var. Toplam uzunluğu 285 metre olan mağara birbirine bağlı üç kattan oluşuyor.
Sulu Mağara’yı haftanın yedi günü 09:00 – 17:00 saatleri arasında ücretsiz olarak gezebilirsiniz.
Sıla’nın Notu: u: Mağarada yapay ve doğal bölümleri birbirine bağlayan geçitler oldukça dar. Kapalı yerde kalmakla ilgili sıkıntınız varsa girmeden önce iyi düşünün derim.
17) Çeşnigir Köprüsü
Çeşnigir Köprüsü
İlk olarak Selçuklu Dönemi’nde inşa edilen 16. Yüzyılda ise Mimar Sinan tarafından yeniden yapılan Çeşnigir Köprüsü Kızılırmak Nehri üzerinde yer alıyor. Kırıkkale’ye giderseniz mimari harikası Çeşnigir Köprüsü’nü görmeden dönmeyin derim.
18) Macera Parkı
Macera Parkı
Adından da tahmin edebileceğiniz üzere adrenalin ve eğlence tutkunlarının Kırıkkale’deki değişmez adresi Macera Parkı. Halk arasında Çamlık olarak bilinen ormanlık alanda yer alan Macera Parkı’nda yüksek ip parkuru, tırmanma duvarı ve zipline başta olmak üzere macera ve adrenalin dolu pek çok aktivite alanı sizi bekliyor.
19) Kırıkkale Millet Bahçesi
Kırıkkale Millet Bahçesi
Tarihi ve turistik yerleri gezmeye kısa bir mola vermek biraz da şehrin modern yüzünü görmek isterseniz istikametiniz Kırıkkale Millet Bahçesi olsun derim. Eski şehir stadyumunun yerine inşa edilen Millet Bahçesi şehrin merkezinde ama kalabalığından ve kaosundan uzakta olmak isteyenler için harika bir kaçış noktası. İçinde yürüyüş ve bisiklet parkurlarından piknik alanlarına, çim sahadan gölete pek çok keyif ve spor alanı yer alan Millet Bahçesi hem turistler için hem de Kırıkkaleliler için çok keyfili bir destinasyon.
Kırıkkale Millet Bahçesi konumu
20) Balışeyh Lavanta Vadisi ve Karaahmetli Lavanta Bahçesi
Balışeyh Lavanta Vadisi ve Karaahmetli Lavanta Bahçesi
Kırıkkale’nin son yıllarda popülerliğini arttıran yerlerinden biri de Balışeyh Lavanta Vadisi ve Karaahmetli Lavanta Bahçesi. Mosmor açan lavanta çiçeklerinin arasında harika fotoğraflar çekilmek, mis kokulu lavantalı ürünlerden almak isterseniz Balışeyh Lavanta Vadisi ve Karaahmetli Lavanta Bahçesi Kırıkkale’de görülecek yerler listenizde mutlaka olsun derim. Ancak minik bir uyarı yapmam da fayda var. Arılar lavanta çiçeklerini çok seviyor. Arıdan korkuyorsanız ya da alerjiniz varsa çiçeklerin arasına dalmadan önce iki kere düşünün derim.
Balışeyh Lavanta Vadisi ve Karaahmetli Lavanta Bahçesi konumu
21) Dinek Dağı
Dinek Dağı
Yahşihan İlçesi’nde yer alan Dinek Dağı kamp ve doğa yürüyüşü tutkunlarının favori destinasyonlarından biri. Siz de kalabalık ve gürültüden uzakta doğayla baş başa bir kaç saat geçirmek ya da keyifli bir yürüş yapmak isterseniz Dinek Dağı’nı rotanıza alabilirsiniz. Özellike bahar aylarında doğanın renkleri şahane oluyor. Fotoğraf tutkunlarına duyurulur!
22) Kapulukaya Barajı
Kapulukaya Barajı
Enerji üretimi bakımından ülkemizin önemli barajlarından biri olan Kapulukaya aynı zamanda muhteşem manzaralara da ev sahipliği yapıyor. Kapulukaya Barajı’na gitmeye karar verirseniz gölün çevresinde keyifli yürüyüşler yapabilir, manzara seyir noktalarında kısa bir mola verip harika fotoğraflar çekebilirsiniz. İlkbahar ve yaz aylarında piknik severlerin de favori destinasyonu olan Kapulukaya Barajı’nda kamp ve olta balıkçılığı ada yapabilirsiniz. Aklınızda bulunsun!
Kırıkkale’nin Yöresel Yemekleri | 10 Nefis Lezzet
#1 Kırıkkale’nin Yöresel Yemekleri
Son derece iştah açıcı olan Kırıkkale’nin yöresel yemekleri şöyle;
1. Yoğurtlu Tarhana Çorbası
Kırıkkale’de tarhana akşam yemeklerinin en güzel başlangıcı. Bu lezzetli çorbayı bir kere tadanlar kaşıklarını kaseden esirgeyemiyor. Üzerine tereyağında kızdırılmış nane de ilave edilince değmeyin keyfinize.
2. Tuvalak
Yörenin en meşhur yemeklerinden biri olan Tuvalak, çorbaya benzeyen bolca sulu bir yemek. İçerisinde hem et hem de bulguru barındıran bu besin değeri yüksek yemeğin içerisine dilerseniz nohut da ekleyebilirsiniz. Yolunuz Kırıkkale’ye düşerse denemekte fayda var!
3. Katma Aşı
Kırıkkale’nin meşhur lezzetlerinden bir diğeri de Katma Aşı. Ayran ve yarmanın ahenkli uyumunu hissedeceğiniz bu pratik lezzetin tadına doyum olmuyor.
4. Sızgıt
Sızgıt, Kırıkkale’ye özgü yemeklerden biri. Her yörenin farklı farklı yorumladığı bu yemek küçük küçük kesilmiş etlerin, kuyrukyağıyla birlikte kavrulmasından oluşuyor. Genellikle şehirde Kurban Bayramı’nın geleneksel yemeği olan sızgıtı, Kırıkkale’nin hemen hemen her restoranında bulmanız mümkün.
5. Omaç
Şehrin az malzemeli fakat çok lezzetli olan yemeğidir Omaç. Yufka, yumurta ve tereyağından oluşan yemeğe bir de çeşit çeşit baharatlar eklendi mi tadından yenmiyor.
6. Madımak
Kırıkkale’de Madımak yemeği bir başka lezzetli. Bulgur, salça ve etin muhteşem madımak otuyla harmanlanmasından oluşan yemeği denemenizde fayda var. Üzerine yoğurt ve kızdırılmış tereyağı eklemeyi unutmayın!
7. Keskin Tava
Kırıkkale’nin kebabı denilebilecek Keskin Tava, taze doğranmış biber ve domateslerin yumuşacık kuzu etiyle birleşiminden oluşuyor. Yolu Kırıkkale’ye düşenlerin yenilecekler listesine birinci sıradan girebilir bu yemek.
8. Sarığı Burma
Pek çok yerde yapılan şerbetli tatlıların baş tacı, çıtır çıtır Sarığı Burma’yı bir de Kırıkkale’de deneyin. Asla pişman olmayacaksınız!
9. Haside Tatlısı
Pekmezden yapılan Haside tatlısı, hem tatlı ihtiyacınızı giderecek hem de pekmezin sağladığı tüm yararları vücudunuza enjekte edecek. Yalnızca pekmez, un ve tereyağından oluşan tatlıya, servis esnasında biraz cevizde eklerseniz tadından yenmiyor.
10. Batırma
Önceden hazırlanmış yumuşacık mayalı hamurun, bol tereyağı ve biraz da üzüm pekmeziyle buluşmasından ortaya çıkan bu lezzet bombasını bir kez deneyenler müdavimi oluyor. Bizden söylemesi içine ceviz eklenince bir başka güzel oluyor.
Yorumlar
Yorum Yap