20 Temmuz Tarihte Bugün   Miladi takvime göre yılın 201. günü

Olaylar

• 1402 - Ankara Savaşı: Osmanlı İmparatorluğu Sultanı Yıldırım Bayezid ile Büyük Timur İmparatorluğu Sultanı Timur arasında, Ankara'nın Çubuk Ovası'nda yapılan savaş, Timur'un zaferiyle sonuçlandı.
• 1903 - Ford ilk arabasını üretti.
• 1916 - I. Dünya Savaşı: Rus askerleri Osmanlı İmparatorluğu'nun Gümüşhane kentini işgal etti.
• 1936 - Montrö Boğazlar Sözleşmesi imzalandı.
• 1940 - Danimarka, Milletler Cemiyeti'nden ayrıldı.
• 1948 - Millet Partisi kuruldu.
• 1951 - Ürdün Kralı I. Abdullah, Cuma namazı sırasında bir Filistinli tarafından öldürüldü.
• 1969 - Tarihte ilk kez insanlı bir uzay aracı, Ay'a ulaştı. Apollo 11 Ay yüzeyine indi. Astronot Neil Armstrong da Ay'a ilk ayak basan insan oldu.
• 1974 - Kıbrıs Harekâtı: Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Garanti Anlaşması'nın III. maddesine istinaden gerçekleştirdiği askerî harekâtın başlangıcı.
• Kıbrıs Barış Harekâtı Kıbrıs Sorunu
  TSK'ye ait bir M47 tankı, başkent Lefkoşa'da bulunan Sarayönü Meydanı'na giriyor. Tarih 20 Temmuz-18 Ağustos 1974
  (4 hafta ve 1 gün) Bölge

  Kıbrıs Adası, Akdeniz

  Sonuç

  Türk zaferi

  • Türkiye'nin 35.000-40.000 civarındaki askeri, adanın kuzeyine yerleşti. Kıbrıs Cumhuriyeti ve Birleşmiş Milletler harekâtı "işgal" olarak nitelendirdi.
  • Şubat 1975 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye'ye silah ambargosu koydu.
  • 15 Kasım 1983 tarihinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kuruldu.
  Taraflar
  •  Türkiye
    •  Kıbrıs Türk Yönetimi
  •  Kıbrıs Cumhuriyeti
    •  EOKA-B
     Yunanistan
  Komutanlar ve liderler
  •  Fahri Korutürk
  •  Bülent Ecevit
  •  Necmettin Erbakan
  •  Rauf Denktaş
  •  Semih Sancar
  •  Eşref Akıncı
  •  Suat Aktulga
  •  Nurettin Ersin
   Bedrettin Demirel
   Osman Fazıl Polat
   Süleyman Tuncer
   Sabri Demirbağ
   Sabri Evren  George Karayannis
   Michael Georgitsis
   Konstantinos Kombokis
   Nikolaos Nikolaides
   Dimitrios İoannidis
   Nikos Sampson Güçler

  • 40.000 TSK personeli

  • 150[11]-180 adet M47 ve M48 Patton tankları

  • 12.000 Rum askeri
  40.000 (tam seferberlik)
  • 32-35 tank

  • Yunanistan: 2.000+ asker Kayıplar

  TSK: 498 ölü ve 1.200 yaralı
  Kıbrıs T.Y.: 70 mücahit ölü, 270 sivil ölü, 803 kayıp sivil, 1.000 dolaylarında yaralı

  Toplam: 3.841

  Kıbrıs Cumhuriyeti ve Yunanistan:
  4.000 ölü ve 12.000 yaralı
  
   

  Toplam: 16.000 3 Avusturyalı asker öldü ve 24 Avusturyalı, 17 Fin, 4 Britanyalı ile 3 Kanadalı olmak üzere toplam 48 asker yaralandı (UNFICYP).

  Kıbrıs Harekâtı (TSK kod adı: "Atilla Harekâtı",[19][20] Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde "Kıbrıs Barış Harekâtı", Yunanca: Τουρκική εισβολή στην Κύπρο 20 Temmuz 1974'te Başbakan Bülent Ecevit’in emriyle Türk Silahlı Kuvvetlerinin Kıbrıs'ta başlattığı askerî harekât. Harekâtın ilk ayağı Yunanistan hükûmetinin desteğiyle yapılan 15 Temmuz 1974 darbesinin ardından düzenlendi. 14 Ağustos günü başlatılan ikinci harekâtla -Kuzey Lefkoşa da dâhil olmak üzere- adanın yüzde 37'sinin Türk kontrolüne geçmesiyle sonuçlandı. 140 bin ila 200 bin Rum, adanın kuzeyinden; 42 bin ila 65 bin Türk, adanın güneyinden göçmen oldu.

  Türkiye Cumhuriyeti; harekâtın, Zürih ve Londra Antlaşması'nın 4. maddesine istinaden düzenlendiğini savunmaktadır. Fakat Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi bu harekâtı işgal olarak değerlendirmektedir.

  20 Temmuz 1974 tarihinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 353 sayılı kararında[36] "Uluslararası güvenlik ve barış için ciddi tehlikeye yol açan ve bölge üzerinde olağanüstü infiale müsait bir ortam yarattığından Birleşmiş Milletler ciddi bir endişe duymaktadır. Tüm devletlerin Kıbrıs Cumhuriyeti'nin toprak bütünlüğüne saygı duyması gerekir. Yabancı askerî müdahaleye derhâl son verilmelidir." diyerek harekâta karşı olduğunu belirtti ve ateşkese çağırdı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, 11 Mayısıs 1984 tarihindeki 550 sayılı kararında ise durumu "işgal" olarak niteledi.

  Avrupa Konseyi Parlamentler Meclisi, 29 Temmuz 1974 tarihli 573 sayılı kararında birinci harekâtın uluslararası antlaşmalar çerçevesinde gerçekleştiğini belirtti. Birinci harekâtın antlaşmalar çerçevesinde yasal bir müdahale olarak değerlendirilmesi mümkündür ancak belli bir bölgede kontrol kurulmasını sağlayan ikinci harekât bu kapsamda değerlendirilmemektedir. Uluslararası kuruluş kararlarının çoğu, oluşan durumu "yasa dışı istila" olarak tanımlamaktadır.

  Arka plan

  Türkler ile Rumlar arasında ilk olaylar, Osmanlı İmparatorluğu'nun adayı 1878 senesinde elli yıl olmak üzere kiralama antlaşmasıyla Birleşik Krallık'a bırakmasından sonra 1920'de kiralama süresinin dolmasına sekiz yıl kala başladı. Bu olaylar sadece siyasi kavgalar olmakla birlikte silahlı çatışmalar şeklinde olmamıştır. 1920 yılında Rumların, İngiltere'nin onayını almadan Yunanistan'a katılma plebisiti yapmak istemesi ve Birleşik Krallık yönetiminin buna izin vermemesi, Rumların önce Birleşik Krallık'ı adadan çıkarmaya yoğunlaşmasına sebep oldu. 1950'lerin sonuna kadar süren bağımsızlık hareketi, 1960 yılında uluslararası anlaşmalara dayanan bir Kıbrıs Cumhuriyeti kurulmasının yolunu açtı. Rumlar, Birleşik Krallık'ın adadan çekilmesiyle Türklerle birlikte ortak devlete razı olmadılar. Kıbrıs'ın tüm yönetimine kendileri el koyma yoluna gittiler, uluslararası anlaşmaları ve anayasayı çiğneyerek Türklere saldırılarda bulunmaya başladılar.

  Zürih ve Londra Antlaşması

  Ana madde: Zürih ve Londra Antlaşması

  Zürih ve Londra Antlaşması, 11 Şubat 1959 tarihinde Birleşik Krallık, Türkiye ve Yunanistan devletleri; Kıbrıs'taki Rum ve Türk toplumları arasında imzalanan, bağımsız bir devlet olarak Kıbrıs halklarının durumunu belirleyen ve Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası'nı onaylayan antlaşmadır. Rum tarafını Başpiskopos Makarios, Türk tarafını ise Fazıl Küçük temsil etmekteydi.

  Bunu takip eden 19 Şubat 1959 tarihli Londra Antlaşması ile Kıbrıs Cumhuriyeti'nin bağımsız bir devlet olarak 16 Ağustos 1960 tarihinde kurulması sağlanmış oldu.

•  

• 1975 - Ege Ordusu kuruldu ve Orgeneral Turgut Sunalp, Ege Ordusu Komutanlığı'na getirildi.
• 1976 - Viking 1, 11 ay süren yolculuktan sonra Mars'a kondu ve Dünya'ya fotoğraflar aktarmaya başladı.
• 1994 - Kuyruklu yıldız Shoemaker Levy 9'un parçaları, Jüpiter'e çarptı.
• 2001 - Londra Borsası halka açıldı.
• 2001 - Saadet Partisi, Necmettin Erbakan tarafından kuruldu.
• 2009 - Ergenekon davasında emekli Orgeneraller Şener Eruygur ve Hurşit Tolon'un da aralarında bulunduğu 56 sanığın yargılanmasına başlandı. Kayıp yakınları ve İHD üyeleri, sanıkların kayıplar ve faili meçhul cinayetlerle ilgili de yargılanmasını istedi.
• 2010 - DİSK Kurucu Genel Başkanı Kemal Türkler'in öldürülmesine ilişkin dava yeniden başladı. Yargıtay'ın sanık Ünal Osmanağaoğlu hakkındaki beraat kararını bozmasının ardından başlayan dava, 1 Aralık 2010'da zaman aşımı gerekçesiyle düşürüldü.
• 2015 - Suruç saldırısı: Şanlıurfa'nın Suruç ilçesinde düzenlenen bombalı intihar saldırısında 34 kişi öldü, 100'den fazla kişi yaralandı.
• 2016 - Türkiye'de askerî darbe girişimi sonrasında, Millî Güvenlik Kurulu önerisi ve Bakanlar Kurulu kararı ile üç ay süreli olağanüstü hâl ilân edildi.
• 2020 - Yenilik Partisi, Öztürk Yılmaz önderliğinde kuruldu.

Doğumlar

• MÖ 356 - Büyük İskender, Makedonya Kralı ve tarihteki en büyük İmparatoru (ö. MÖ 323)
• 1519 - IX. Innocentius, Papa (ö. 1591)
• 1785 - II. Mahmut, Osmanlı'nın 30. Padişahı (ö. 1839)
• 1901 - Vehbi Koç, Türk sanayici ve iş insanı (ö. 1996)
• 1916 - Temel Karamahmut, Türk sinema filmi yönetmeni, senarist ve oyuncu (ö. 1963)
• 1938 - Deniz Baykal, Türk avukat, siyasetçi ve CHP eski Genel Başkanı (ö. 2023)
• 1942 - Aysan Sümercan, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu
• 1954 - Salih Zeki Çolak, Türk asker
• 1964 - Melda Onur, Türk gazeteci ve siyasetçi
• 1967 - Erhan Afyoncu, Türk tarihçi, yazar, akademisyen, televizyon programcısı ve köşe yazarı
• 1968 - Hami Mandıralı, Türk futbolcu
• 1973 - Haakon, Kral V. Harald ve Kraliçe Sonja'nın tek oğlu ve Norveç tahtının varisi
• 1975 - Yusuf Şimşek, Türk futbolcu ve teknik direktör
• 1988 - Gazapizm, Türk rapçi
• 1993 - Atınç Nukan, Türk futbolcu
• 1994 - Koray Kaçınoğlu, Türk futbolcu

Ölümler

• 1031 - II. Robert, 996 yılından 1031'de ölümüne kadar Fransa kralı (d. 972)
• 1109 - Eupraxia Vsevolodovna, Roma İmparatoru eşi (d. 1067)
• 1156 - Toba, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 74. imparatoru (d. 1103)
• 1296 - Celaleddin Firuz Halacı, Delhi sultanı (1290-96) (d. 1220)
• 1792 - Muhammed bin Abdülvehhâb, Vehhabîlik'in kurucusu (d. 1703)
• 1903 - XIII. Leo, Katolik Kilisesi'nin dini lideri (Papa) (d. 1910)
• 1927 - I. Ferdinand, Romanya Kralı (d. 1865)
• 1951 - I. Abdullah, Ürdün Kralı (d. 1882)
• 1951 - Wilhelm, Son Alman İmparatoru II. Wilhelm'in en büyük çocuğu ve varisi ve Alman İmparatorluğu ve Prusya Krallığı'nın son veliaht prensi (d. 1882)
• 1959 - Musahipzade Celal, Türk oyun yazarı (d. 1868)
• 1967 - Fikret Muallâ, Türk ressam (d. 1903)
• 1973 - Bruce Lee, Çin asıllı Amerikalı aktör ve dövüş sanatları eğitmeni (d. 1940)
• 1992 - Mahmut Türkmenoğlu, Türk siyasetçi (d. 1933)
• 2004 - Kamuran Gürün, Türk diplomat (d. 1924)
• 2005 - Hulki Saner, Türk senarist, yönetmen ve film yapımcısı (d. 1925)
• 2009 - Vedat Okyar, Türk futbolcu, spor yazarı ve yorumcu (d. 1945)
• 2017 - Sezer Sezin, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1929)
• 2024 - Şener Kökkaya, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu ve yönetmen (d. 1942)
• 2025 - Lale Karabıyık, Türk akademisyen ve siyasetçi (d. 1965)
•  

         Özel günler

• Fırtına: Gün Dönümü Fırtınası
• Barış ve Özgürlük Bayramı (KKTC)
• Dünya Satranç Günü