22 Temmuz Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 203. günü
Olaylar
- 1298 - Falkirk Savaşı: İskoç Komutan William Wallace, Britanya Kralı I. Edward'a yenildi.
- 1456 - Belgrad Kuşatması: Macar Komutan János Hunyadi, Osmanlı Padişahı II. Mehmed'i yendi.
- 1875 - Ekinci gazetesinin ilk sayısı basıldı.
- 1909 - 1879 yılında kurulan Zaptiye Nezareti kapatılarak, "İstanbul Vilayeti ve Emniyet Umumiye Müdüriyeti Teşkilatı'na Dair Kanun" kabul edildi ve Dahiliye Nezareti'ne bağlı Emniyet Umumiye Müdürlüğü kuruldu.
- 1931 - İthalat sınırlamaları sistemine ilişkin kanun, TBMM'de kabul edildi.
- 1933 - Wiley Post, Dünya etrafında uçakla tek başına dolaşan ilk insan oldu. 15.596 millik yolculuğu; 7 gün, 18 saat, 45 dakika sürdü.
- 1946 - DSÖ Anayasası, 61 ülkenin temsilcisi tarafından imzalandı.
- 1953 - TCDD İşletmesi Kanunu kabul edildi.
- 1965 - Millî İstihbarat Teşkilatı kuruluş kanunu kabul edildi.
-
Millî İstihbarat Teşkilatı
Başkanlığı MİT
Genel bilgiler
Kuruluş tarihi
30 Kasım 1913 (112 yıl önce) (Osmanlı)
25 Aralık 1926 (99 yıl önce) (Türkiye) Önceki kurum-
Liste
- Teşkîlât-ı Mahsûsa (1911-1918)
- Karakol Cemiyeti (1919-1920)
- Mim Mim Grubu (1920-1923)
- Millî Emniyet Hizmeti (1926-65)
- MİT Müsteşarlığı (1965-2018)
- Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı (2018-2025)
Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı (MİT), Türkiye'nin Cumhurbaşkanlığına bağlı resmî istihbarat örgütüdür. MİT'in mevcut merkezi, Ankara'nın Etimesgut ilçesindeki KALE yerleşkesidir.
1965 yılında Millî Emniyet Hizmeti yerine kurulan; Türkiye'nin bölünmez bütünlüğüne, anayasal düzenine, varlığına, bağımsızlığına, güvenliğine ve millî gücünü meydana getiren bütün unsurlarına karşı içten ve dıştan gelecek mevcut ve muhtemel tehditler hakkında bilgi toplamak, önlem almak ve gerekli durumlarda ilgili makamları uyarmakla görevli bir teşkilattır.
Devletin millî güvenlik politikasının hazırlanmasıyla ilgili her konuda istihbaratın tek elde toplanabilmesi amacıyla 22 Temmuz 1965 tarihinde TBMM tarafından 644 sayılı kanun kabul edildi ve bu kanun ile kuruluşun adı Millî İstihbarat Teşkilatı (MİT) olarak değiştirildi. Kanun ile MİT'in bir müsteşar tarafından yönetilmesi ve müsteşarın, kanun ile belirlenen görevlerin yerine getirilmesinde sadece başbakana karşı sorumlu olması öngörüldü.
MİT, yaklaşık on dokuz yıl süre ile faaliyetlerini 644 sayılı kanun hükümleri doğrultusunda yürüttü ancak hızla değişen ve gelişen koşulların ışığında yeni bir yasal düzenlemeye gidilmesi ihtiyacı ortaya çıktı. Bu amaçla, 1 Kasım 1983 tarihinde 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Millî İstihbarat Teşkilâtı Kanunu çıkarıldı ve kanun 1 Ocak 1984 tarihinde yürürlüğe girdi. Teşkilat, 2017 yılında yapılan değişiklikle başbakanlıktan cumhurbaşkanlığına bağlanmıştır.
2024 yılı itibarıyla MİT, tarihi istihbarat belgelerini kamuya açmaya ve açık kaynak olarak paylaşmaya başladı. 2024 yılından itibaren özellikle gençlerin ve istihbarat alanında çalışmaya meraklı kişilerin ilgisini çekmek üzere kriptografi soruları ve bu alanda çalışacak kişilere yönlendirici kariyer videolarını basına servis etmiştir.
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), düzenli olarak ilgili yılın faaliyet raporlarını yayımlamaktadır. Milli İstihbarat Teşkilâtı Başkanı'nın takdimi ve kısıtlı bilgiler içeren raporlar içerisinde bazı mali veriler ve başkan tarafından kamuoyuna takdim edilen sunu yer almaktadır. 2023 yılından itibaren faaliyet raporları dijital ortamda kamuoyuna açık şekilde yayımlanmaya başlamıştır.
Osmanlı İmparatorluğu ve Cumhuriyet Döneminde İstihbarat Tarihi (1923-1965)
Teşkilât-ı Mahsusa (1913-1918)
Ana madde: Teşkilât-ı Mahsusa
Harbiye Nazırı ve Başkomutan Vekili Birinci Ferik Enver Paşa
Ülkelerin birbirlerine yönelik siyasal, sosyal, ekonomik ve askerî faaliyetleri ile beklentilerinin önceden saptanması ihtiyacının zaman içerisinde giderek artması, haber almaya dönük yapılanmaların varlığını zorunlu kılmıştır. Yine Türkiye'de, sistemli ve organize nitelikte istihbarat örgütü kurma girişimleri, Osmanlı Devleti'nin son yıllarında başladı. Siyasi birliğin korunması, ayrılıkçı hareketlerin önlenmesi ve özellikle yabancı devletlerin Orta Doğu üzerinde odaklaşan faaliyetlerinin izlenebilmesi için bireysel bazda ve sınırlı nitelikte sürdürülen istihbarat çalışmalarının bir merkezden organize biçimde yürütülmesine ihtiyaç duyuldu ve 17 Kasım 1913 tarihinde Enver Paşa tarafından Teşkilât-ı Mahsusa isimli istihbarat örgütü kuruldu. I. Dünya Savaşı sırasında askerî ve paramiliter hareketlerde bulunarak önemli görevler üstlenen bu örgüt, savaşın sona ermesiyle 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Mütarekesi sonrasında dağıldı.
-
-
- 1974 - Kıbrıs Harekâtı: İkinci çıkartma birliği olan 39. Türk Tümeni, Kıbrıs'a çıktı ve havadan inmiş olan birliklerle birleşti. Saat 17:00'de ateşkes ilan edildi. Türk birlikleri, Lapta-Girne-Lefkoşa üçgeni içerisinde Cenevre Görüşmeleri'nin sonucunu beklemeye başladı.
- 2002 - DSP’den istifalar, Meclis’te de temsil edilen yeni bir parti oluşumuna dönüştü. Yeni Türkiye Partisi, İsmail Cem’in Genel Başkanlığında 63 Milletvekilinin katılımıyla kuruldu.
- 2003 - Özel güçler desteğindeki ABD birliklerinin Musul'da gerçekleştirdiği bombalamada, Saddam Hüseyin'in oğulları Uday Hüseyin, Kusay Hüseyin, Kusay'ın 14 yaşındaki oğlu ve bir koruma görevlisi öldürüldü.
- 2004 - Pamukova tren kazası gerçekleşti. Sakarya’nın Pamukova ilçesi sınırlarında Ankara-İstanbul arasında hızlandırılmış tren seferini yapan Yakup Kadri Karaosmanoğlu adlı tren aşırı hızdan dolayı raydan çıkarak, toplam 230 yolcudan 41 kişinin ölümüne, 89 kişinin de yaralanmasına sebep oldu.
- 2007 - Türkiye genel seçimleri yapıldı. Recep Tayyip Erdoğan liderliğindeki Adalet ve Kalkınma Partisi, %46,66 oy oranı ile 341 milletvekili çıkardı ve tekrar tek başına iktidar oldu.
- 2015 - Ceylanpınar saldırısı gerçekleştirildi.
Doğumlar
- 1478 - I. Felipe, Burgundiya dükü ve Habsburg hanedanının Kastilya kralı olan ilk üyesi idi (ö. 1506)
- 1596 - I. Mihail, Rus Çarı (ö. 1645)
- 1831 - Kōmei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 121. İmparatoru (ö. 1867)
- 1919 - Naim Talu, Türk bürokrat, siyasetçi ve Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı (ö. 1998)
- 1933 - Güngör Uras, Türk gazeteci ve yazar (ö. 2018)
- 1949 - Şevki Şenlen, Türk millî futbolcu ve spor yazarı (ö. 2005)
- 1963 - Burak Dilmen, Türk futbol antrenörü
- 1963 - Behzat Gerçeker, Türk müzisyen ve Enbe Orkestrası'nın kurucusu
- 1967 - İskender Paydaş, Türk müzisyen, aranjör ve yapımcı
- 1973 - Ece Temelkuran, Türk gazeteci ve yazar
- 1975 - Aslı Der, Türk yazar
- 1987 - Burçin Abdullah, Türk sinema ve dizi oyuncusu
- 1988 - Sercan Temizyürek, Türk futbolcu
- 1989 - Tanju Kayhan, Türk kökenli Avusturyalı futbolcu
Ölümler
- 1461 - VII. Charles, Fransa Krallığı Hükümdarı ve Valois Hanedanı üyesi (d. 1403)
- 1540 - János Zápolya, Macaristan Kralı (d. 1487)
- 1676 - X. Clemens, Katolik Kilisesi'nin 239. Papası (d. 1590)
- 1832 - II. Napolyon, Fransa İmparatoru (d. 1811)
- 1980 - Kemal Türkler, Türk sosyalist sendikacı ve DİSK'in kurucusu ve ilk Genel Başkanı (d. 1926)
- 1987 - Fahrettin Kerim Gökay, Türk bürokrat ve siyasetçi (İstanbul Valisi ve Belediye Başkanlarından) (d. 1900)
- 1987 - Örsan Öymen, Türk gazeteci (d. 1938)
- 1992 - Toto Karaca, Ermeni asıllı Türk opera, tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1912)
- 1999 - Ajlan Büyükburç, Türk müzisyen (d. 1970)
- 2003 - Kusay Hüseyin, Saddam Hüseyin'in oğlu (d. 1966)
- 2003 - Uday Hüseyin, Saddam Hüseyin'in oğlu (d. 1964)
- 2008 - Suna Pekuysal, Türk sinema, tiyatro ve televizyon oyuncusu (d. 1933)
- 2009 - Selçuk Hergül, Türk futbolcu (d. 1940)
- 2014 - Sevda Şener, Türk tiyatro araştırmacısı ve eleştirmen (d. 1928)
- 2016 - Leyla Sayar, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1939)
- 2021 - Şevket Sabancı, Türk iş insanı (d. 1936)
- 2024 - Ferit Edgü, Türk öykücü, şair, romancı ve deneme yazarı (d. 1936)
Yorumlar
Yorum Yap