30 Haziran Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 181. günü

Olaylar

1905 - Albert Einstein, Hareketli Cisimlerin Elektrodinamiği isimli makalesini yayımlayarak özel görelilik kuramını ortaya atmış oldu.
1918 - Göyçay Muharebesi gerçekleşti.
1921 - Himaye-i Etfal Cemiyeti kuruldu.
Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü Genel bilgiler Kuruluş tarihi 1921 (104 yıl önce) Önceki kurum
- Çocuk Esirgeme Kurumu
Türü Çocuk hizmetleri Bağlılığı Türkiye Cumhuriyeti Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Adres Çankaya, Ankara, Türkiye Yönetici(ler)
- Ayşegül Yıldırım Kara, Genel Müdür
Web sitesi aile.gov.tr/chgm

Kurumun Başbakanlığa bağlı olduğu dönemdeki amblemi

Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü eski adıyla Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Türkiye'de yoksul ve korunmaya muhtaç çocuklara bakım, eğitim, sağlık, kültür hizmetlerini sistemli bir biçimde sunmak için oluşturulmuş bir kurumdur.

1917 yılında İstanbul'da kurulan "Himaye-i Etfal" adlı ulusal dernek ile aynı nitelikte bir dernek olarak 30 Haziran 1921'de Ankara'da kurulan Himaye-i Etfal Cemiyeti (HEC), 1983 yılında 2828 sayılı kanun ile dernek statüsünden çıkarak "devlet kurumu" haline gelmiştir. Başbakanlığa bağlı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu iken 2011 yılında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının kurulmasından sonra bu bakanlığa devredilen kurumun faaliyetleri günümüzde Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü adıyla sürdürülmektedir.
1924 - İstanbul posta dağıtıcıları, ücretlerini yetersiz bularak topluca istifa ettiler.
1934 - Demiryolu Elazığ'a ulaştı.
1938 - ‘'Superman'’, çizgi roman kahramanları arasına girdi.
1939 - Hatay'ın Türkiye'ye katılması oy birliğiyle onaylandı.
1965 - Samsunspor kuruldu.
1967 - Yön dergisi yayımına son verdi.
1969 - Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı, Batman'ın Kuzey Magrip bölgesinde petrol buldu.
1970 - Türkiye'de haşhaş ekimini sınırlayan kararname, Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girdi.

Doğumlar

1470 - VIII. Charles, 1483 - 1498 arasında hüküm sürmüş olan Fransa kralı (ö. 1498)
1688 - Ebu'l Hasan Ali, Hüseyni Hanedanının ve Tunus Beyliğinin ikinci beyidir (ö. 1756)
1928 - Orhan Boran, Türk sunucu ve oyuncu (ö. 2012)
1942 - Şener Kökkaya, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu ve yönetmen (ö. 2024)
1954 - Serj Sarkisyan, Ermeni siyasetçi ve Ermenistan Devlet Başkanı
1965 - Muhammet Uzuner, Türk oyuncu ve yönetmen
1966 - Mike Tyson, Amerikalı boksör
1967 - Güler Duman, Türk Halk Müziği sanatçısı
1973 - Devrim Saltoğlu, Türk oyuncu
1973 - Levent Semerci, Türk film yönetmeni
1973 - Şevket Çoruh, Türk oyuncu
1974 - Orhan Baltacı, Türk şarkıcı (Doğuş adıyla tanınan)
1982 - Aylin Kontente, Türk oyuncu
1982 - Büşra Pekin, Türk tiyatro ve dizi oyuncusu
1983 - Ebru Polat, Türk şarkıcı
1985 - Cem Atan, Türk kökenli Avusturyalı oyuncu
1987 - Uraz Kaygılaroğlu, Türk oyuncu
1989 - Candide Öztürk, Türk basketbolcu
1997 - Samed Karakoç, Türk futbolcu

Ölümler

1520 - II. Montezuma, 1502'den 1520'ye kadar Tenoktitlan'ı (Meksiko) yöneten Aztek kralı (d. 1466)
Aztek İmparatoru Montezuma

II. Montezuma ya da II. Moktezuma (1466 - 1520), 1502'den 1520'ye kadar Tenoktitlan'ı yöneten Aztek kralı.

1519'da İspanyol Hernán Cortés tarafından esir alınmıştı ve kukla lider olarak tahtta bırakılmıştı. Kuatemok'un aksine İspanyollarla iş birliği içindeydi. Cortés tarafından öldürüldü.

Başka bir rivayete göre Montezuma, kendi halkı tarafından hainlikle suçlanıp taş ve oklarla öldürülmüştür. Ölürken çok büyük bir beddua etmiştir. İspanya'da mevkii kazanan Cortes'in beş parasız, sefalet içerisinde Meksika'da ölmesi, Tenoktitlan'daki Aztek altınlarının (Montezuma'nın Hazinesi) hala bulunamaması ve hatta Mexico City'nin her sene yaklaşık 10 cm suya batması bu bedduaya bağlanmaktadır.
Tenoçtitlan

Tenochtitlan

Tenochtitlan antik Aztek İmparatorluğu'nun başkentidir. Texcoco Gölü'nde bulunan bir ada üzerine inşa edilmiştir. 1520'lerde Hernan Kortez yönetimindeki İspanyol “Conquistador”lar (fatih) tarafından çok büyük oranda tahrip edilen şehrin üzerine, o zaman kurulan Yeni İspanya'nın başkenti olarak Meksiko şehri kuruldu. Şehri çevreleyen Texcoco Gölü de belli bir süre sonra büyük bir oranda kurutuldu.

Bölgeden birçok kabile geçmesine rağmen Azteklere kadar hiçbiri kalıcı olarak yerleşmemiştir. Aztek efsanelerine göre, kuzeyin çöllerinden göç eden kabile, rahiplerin kehanet ettiği, bir kartalın kaktüs üzerinde bir yılan yediğini gördükleri ideal yerleşim yerine yeni şehirlerini kuracaktı. Kabile, kartalı küçük bataklık bir adanın üzerinde görmüş olmalı. Bu efsane, şu anda Meksika'nın sembolü olarak bayrağında ölümsüzleştirilmiştir. Tarihçilere göre, bu pek uygun olmayan yere yerleşmelerinin sebebi, diğer yerlerin daha güçlü kabileler tarafında ele geçirilmiş olması. Yine de bu durum Aztekleri yıldırmadı; chinampa denilen ve göle dikilen kazıklar üzerine konulmuş kamıştan yapılan dikdörtgen platformların üzerine toprak konularak yapılan bir tarım şeklini bularak ekilebilir alan miktarını arttırdılar. Tarihçilerin tahminlerine göre şehir 14. yüzyılda kurulmuştur. En çok öne sürülen tarih 1325 yılıdır.

Meksiko'daki Tenochtitlan harabeleri.

İspanyol Fatih (Conquistador) Hernan Kortez Tenochtitlan'a 8 Kasım 1519'da gelmiştir. O zamanlar dünya üzerindeki en büyük şehirlerden biri olduğuna inanılmaktadır; Avrupa'da sadece Paris, Venedik ve İstanbul daha büyüktü. Yaklaşık olarak 100 bin-200 bin insanın yaşadığı tahmin edilmektedir. İspanyollar ayrıca Avrupa'da yaşanan Çiçek hastalığı etkeni olan Poxvirus'u da taşımıştır. Böylece Meksika'da 500 yıl boyunca sürecek olan salgın da başlamıştır. Yaklaşık 3,5 milyon Aztekli ölmüştür. Şehir de böylece düşme noktasına gelmiştir.

Şehir campan adı verilen dört bölgeye ve her campan da calpulli adı verilen 20 mahalleye ayrılmıştı. Her calpulli'den tlaxilcalli adı verilen caddeler geçmekteydi. Şehri baştan sona geçen ve anakaraya uzanan üç ana cadde vardı. Bernal Díaz del Castillo tarafından yazıldığına göre her biri on at genişliğindeydi.

Tenochtitlan Texcoco Gölü'nde bulunan bir ada üzerine inşa edilmiştir.

1948 - Prens Sabahattin, Türk siyasetçi ve düşünür (d. 1879)
Prens Sabahattin
Doğum Mehmed Sabahaddin
13 Şubat 1879
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu Ölüm 30 Haziran 1948 (69 yaşında)
Neuchâtel Kantonu İsviçre Defin yeri Halil Rıfat Paşa Türbesi, Eyüpsultan Uğraş Düşünür · siyasetçi Önemli eser(ler) Türkiye Nasıl Kurtarılabilir? Siyasi parti Teşebbüs-i Şahsi ve Adem-i Merkeziyet Cemiyeti
Osmanlı Ahrar Fırkası (fiili başkan) Hareket Liberalizm
Jön Türk Ebeveyn(ler) Seniha Sultan
Damat Mahmud Celâleddin Paşa
Mehmed Sabahaddin (d. 13 Şubat 1879, İstanbul - ö. 30 Haziran 1948, Neuchâtel Kantonu, İsviçre), Türk siyasetçi ve düşünür. Babası Damat Gürcü Halil Rifat Paşa'nın oğlu, Osmanlı Adliye nazırlarından Mahmud Celaleddin Paşa, annesi Sultan Abdülmecid'in kızı, Sultan II. Abdülhamid'in kız kardeşi, Seniha Sultan'dır.

Sosyoloji alanında çalışma yapan ilk Türklerden birisidir. Fransız sosyolog ve ekonomist Le Play'in etkisinde kalmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nda liberalizm düşüncesinde Adem-i Merkeziyetçilik adını verdiği siyasi düşünceyi savunan Prens Sabahaddin, II. Meşrutiyet'in ilanından sonra imparatorluğu yöneten İttihat ve Terakki'ye yönelen muhalefetin düşünsel savunanlardandır. Görüşleri, günümüz Türkiyesindeki merkez sağ partilerin temel ideolojisi kabul edilir. Türk siyasi tarihinin ilk muhalefet partisi olan Osmanlı Ahrar Fırkası'nın kurucusudur.

Sabahaddin aynı zamanda Osmanlı padişahlarından Sultan Abdülmecid'in torunu, V. Murad, II. Abdülhamid, V. Mehmed ve VI. Mehmed'in yeğenidir. İstanbul'da, kendi adıyla anılan Prens Sabahaddin Korusu'nun da sahibiydi.
1967 - Yavuz Abadan, Türk hukukçu (d. 1905)
1996 - Fuat Bayramoğlu, Türk diplomat, Dışişleri ve Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterlerinden (d. 1912)
2004 - Hüseyin Baradan, Türk sinema oyuncusu (d. 1932)
2011 - Vasfi Uçaroğlu, Türk baterist ve orkestra şefi (d. 1928)
2018 - Fuat Sezgin, Türk akademisyen (d. 1924)