4 Haziran Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 155.günü

Olaylar

MÖ 781 - Tarihte ilk kez bir güneş tutulması Çin'de kayıtlara geçti.
1783 - Montgolfier Kardeşler, sıcak hava balonlarını halka tanıttılar ve ilk uçuşu gerçekleştirdiler.
1876 - 30 Mayısıs 1876 Darbesi ile tahttan indirilen Osmanlı Padişahı Abdülaziz, gözaltında bulundurulduğu Feriye Sarayları'nda bilekleri kesilmiş olarak ölü bulundu. Doktorlar tarafından intihar ettiğine karar verilmişse de, yaygın kanı öldürüldüğü yönündedir.
İsyan sonrası çıkan karışıklıklar neticesinde 30 Mayısıs 1876 Darbesi denen Orduda bazı subaylar ve Genç Osmanlılar hatta askeri öğrencilerin bile karıştığı planlı bir darbe ile kendi tahttan indirilmiştir.

Sultan Abdülaziz'in son fotoğrafı

Gözaltında bulundurulduğu Feriye Sarayı'nda 4 Haziran 1876 tarihinde bilekleri kesilmiş olarak ölü bulundu. Ölümü hep tartışma konusu olmuştur. Resmî tarih olarak intihar ettiği yazılsa da özellikle son yıllarda öldürüldüğüne bu işin darbe girişimin esas mimarı olan Hüseyin Avni Paşa tarafından planlandığına dair iddialar daha da artmıştır. Bahattin Öztuncay'ın hazırladığı ve Aygaz tarafından yayımlanan Hatıra-i Uhuvvet: Portre Fotoğraflarının Cazibesi 1846-1950 adlı kitapta ilk kez yayınlanan bir resimde Abdülaziz'in tahttan indirildikten sonra ve ölmeden önce çekilmiş son fotoğrafı yer almaktadır. Bu resimde saray hizmetçileri laubali bir şekilde padişaha dirsek dayamış, padişah ise eski bir üst baş ve etrafa öfkeyle bakan gözlerle görülmektedir.
1917 - Pulitzer Ödülleri ilk kez verilmeye başlandı.
1937 - Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Kanunu, Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edildi.
1970 - "Altın Portakal" Sinema Ödülünü, baş rolünü Yılmaz Güney'in oynadığı Bir Çirkin Adam filmi kazandı.
1973 - ATM'nin (Bankamatik) patenti alındı.
1980 - Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Genelkurmay İkinci Başkanı Orgeneral Haydar Saltık, hazırlanan "Bayrak Harekât Emri"ni Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren'e sundu.
1981 - 12 Eylül Darbesi'nin 5. idamı: 11 Şubat 1980'de sol görüşlü avukat Erdal Aslan'ı öldüren sağ görüşlü militan Cevdet Karakaş, idam edildi.
1990 - Türkiye Birleşik Komünist Partisi (TBKP) resmen kuruldu.
1992 - III. İzmir İktisat Kongresi toplandı.
1995 - 12 Eylül döneminde kapatılmış olan Adalet Partisi yeniden kuruldu.
2001 - Gaffar Okkan suikastıyla ilgili olarak, Hizbullah mensubu biri kadın 10 kişi yakalandı.
2009 - Rahşan Ecevit, kurucusu olduğu Demokratik Sol Parti'den istifa etti.
2021 - Susuzluk Olayı gerçekleşti.

Doğumlar

1738 - III. George, İngiltere Kralı (ö. 1820)
1915 - Azra Erhat, Türk yazar (ö. 1982)
1964 - Seyfi Doğanay, Türk halk ve arabesk müzik sanatçısı (ö. 2015)
1974 - Murat Başaran, Türk şarkıcı
1975 - Bekir Develi, Türk asıllı Alman televizyon sunucusu ve yazar
1977 - Aslı Hünel, Türk sanat müziği sanatçısı
1978 - Ayşe Şule Bilgiç, Türk oyuncu ve senarist
1978 - Deniz Gamze Ergüven, Türk asıllı Fransız yönetmen ve senarist
1980 - Tuğba Özerk, Türk şarkıcı, söz yazarı ve yapımcı
1983 - Serhat Teoman, Türk oyuncu
1986 - Fahriye Evcen, Türk oyuncu
1987 - Kerem Bürsin, Türk oyuncu
1995 - Uygar Mert Zeybek, Türk futbolcu
1999 - Fıratcan Üzüm, Türk futbolcu

Ölümler

756 - Shōmu, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 45. imparatoru (d. 701)
956 - III. Muhammet, Şirvanşahlar Devleti'nin 7. şahı ve Şirvanşah I. Ahmet Mezyed'in babası
III. Muhammed (Şirvanşahlar şahı)
Muhammet bin Yezid
III. Muhammet'in adına bastırılan sikke
VII. Şirvanşah Hüküm süresi Eylül 948 – 4 Haziran 956 Önce gelen I. Yezid Mezyed Sonra gelen I. Ahmet Mezyed Ölüm 4 Haziran 956 Hanedan Mezyedi Hanedanı Babası Ebu Tahir Yezid bin Muhammet Dini İslam
III. Muhammet ya da Muhammet bin Ali - Şirvanşahlar Devleti'nin 7. şahı ve Şirvanşah I. Ahmet Mezyed'in babası.

Saltanatı

Şirvanşah Ebu Tahir Yezid'in vefatı üzerine, büyük oğlu Layzan valisi Muhammet tahta geçti. Tahta geçer geçmez eski Sasani geleneklerine uyarak küçük kardeşi Ahmet'i hapsetmiş ve daha sonra da idam ettirmiştir. Daha sonra büyük oğlu Ahmet'i Layzan, diğer oğlu Heysam'ı ise Tabasaran valisi tayin etti.

El-Mesudi H. 332 (M. 943) tarihinde tamamladığı eserinde Muhammet bin Ali'nin henüz şehzadeyken Derbent hakimi Abdi El-Malik bin Haşim'le savaştığını söyler. Abdi El-Malik bin Haşim'in H. 327 (M. 939) tarihindeki vefatı ile Hursan, Vardan ve Derbent kalelerini ele geçirdi. Böylece, tüm Şirvan toprakları aynı devletin egemenliğine girdi.

Ölümü

Muhammet bin Yezid 8 yıl saltanat sürmüş ve kendisinden önceki hakimler gibi kuzey düşmanlarıyla savaşmıştır. H. Sefer 345 (M. 4 Haziran 956) tarihinde çiçek hastalığından ölmüştür. Ancak "Tarih-i El-Bab" kitabında III. Muhammet'in vefatı ile ilgili bir olay görülmektedir.

"Çiçek hastalığına yakalanan Muhammet bin Yezid hasta yatağına düşmüş, taht kavgasını engellemek maksadıyla baş vezir İbn el-Marayi 2 çavuş göndererek hapis hayatı süren şehzade Ahmet'i boğdurmuş. Bunun üzerine III. Muhammet hastalığını yenmiş ve bu sebepten kardeşi Ahmet'i serbest bırakmak istemiş. İdam edileceğinden korkan İbn el-Marayi şirvanşahı zehirlemiş, böylece hayatı kurtulmuştur."
1039 - II. Konrad, Kutsal Roma İmparatoru (d.~ 990)
1086 - Kutalmışoğlu Süleyman Şah, Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurucusu (d. ?)
I. Süleyman Şah سليمان بن قتلمش
Süleyman Şah'ın Tarsus'taki bir anıtı
1. Anadolu Selçuklu Sultanı Hüküm süresi 1077-1086 Sonra gelen I. Kılıç Arslan Doğum 1041 Ölüm 4 Haziran 1086
Halep yakınları Defin Halep Kapısı Çocuk(lar)ı I. Kılıç Arslan
Kulan Arslan Tam adı Süleyman bin Kutalmış Hanedan Selçuklu Hanedanı Babası Kutalmış Dini Sünni İslam
Kutalmışoğlu Süleyman Şah veya kısaca Kutalmışoğlu (Arap alfabesiyle: سليمان بن قتلمش, Süleyman bin Kutalmış) (d. 1041 - ö. 4 Haziran 1086), Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurucusudur. Selçuk Bey'in oğlu Arslan Yabgu'nun torunudur. Babası Kutalmış Bey'dir. Erhan Afyoncu'nun tespitlerine göre mezarı Halep Kapısı'ndadır. Kutalmışoğlu Süleyman Şah öldüğünde Caber Kalesi'ne defnedildiği yönündeki rivayetler doğru değildir. Zira Kutalmışoğlu öldürüldüğünde Caber Kalesi henüz Selçuklu Hanedanı tarafından ele geçirilmemişti.

Malazgirt Savaşı'ndan önceki yaşamı

Kutalmışoğlu Süleyman Şah'ın babası Kutalmış, Selçuk Sultanı Tuğrul Bey ile Çağrı Bey'in amcaoğluydu. Kutalmış önce Tuğrul Bey'e karşı isyan etmiş; sonra Büyük Selçuklu Sultanlığı tahtına geçen Alparslan'ın sultanlığını kabul etmemiş ve onun ile başarısız bir çatışmaya girişmiş ve 1064 yılında öldürülmüştür. Bazı yazarlar Kutalmış'ın dört oğlunun, bazı yazarlar ise büyük oğlunun Alp Arslan tarafından tutuklandığını ileri sürmektedir. Süleyman Şah, Nizamülmülk'ün önerisiyle Alp Arslan tarafından Suriye gazasıyla görevlendirilmiştir; ancak, Suriye'deki emirlerin kendisini öldürmek istemesi üzerine Anadolu gazasına girişmiştir. Diğer yandan Osman Turan, Kutalmışoğulları'nın Suriye'ye gönderildiğini kabul etmez, Melikşah'ın ölümünden sonra Anadolu'ya geldiklerini ileri sürer. Bizans kaynakları ise Melikşah tarafından Anadolu'nun fethiyle görevlendirildikleri ve feth edecekleri topraklar üzerinde hakimiyetlerinin sultan tarafından tanındığı belirtilir. Mehmet Altay Köymen, Anadolu Selçuklu Devleti'nin kuruluşuna Melikşah'ın bir fermanıyla izin verildiğini, fermanın Kutalmışoğulları'nın herhangi birine değil, hepsi için çıkarıldığını söylemektedir. Bununla birlikte Alp Arslan döneminde Anadolu'ya gelen Kutalmışoğulları'nın Alparslan'ın devamlı baskısı altında kalmışlar ve Alparslan'ın zaman zaman akıncı birlikleri göndererek tahtını tehdit edebilecek olan kardeşleri bertaraf etmeye çalışmıştır. Dört kardeşten en son Süleyman Şah hayatta kalmıştır.

Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurulması

Alparslan'ın 1071 Malazgirt Muharebesindeki galibiyetinden sonra giderek daha çok sayıda Türkmen göçebe boyları Anadolu'ya girip yerleşmeye başlamış ve Süleyman Şah bu Türkmenlerin liderliğini ele geçirmeyi başarmıştır. 1073'te Kutalmışoğlu Süleyman Şah, Büyük Selçuklu devleti hükümdarı Melikşah tarafından Büyük Selçuk Sultanlığı'na bağımlı Sultan-ı Rum (Rum Sultanı) olarak tayin edilmiştir. Bizans sınırlarında idaresini kuran Kutalmışoğlu Süleyman Şah, Bizanslılarla bazen savaşarak bazen de Bizans isyancılarına yardım ederek hükmü altındaki toprakların sınırlarını büyütmeyi başarmıştır. 1075'te Bizans İmparatorluğu'nun Anadolu'da bulunan önemli şehirlerinden İznik (Nicaea) ile İzmit (Nicomedia)'i eline geçirmiştir. Ardından Güney Marmara bölgesine tamamen hakim olmuştur. Ayrıca Çanakkale boğazından geçen gemilerden vergi almaya başlamıştır. 1077'de özerkliğini ilan edip İznik merkezli bağımsız bir devlet olarak Anadolu Selçuklu Devleti'ni kurmuştur.
1135 - Huizong, Çin imparatoru (d. 1082)
1246 - Isabella, İngiltere Kraliçesi idi (d. 1186)
1876 - Abdülaziz, Osmanlı'nın 32. Padişahı (d. 1830)
1931 - Şerif Hüseyin, Arap lider, Mekke Şerifi ve Hicaz Kralı (d. 1852)
1933 - Ahmet Haşim, Türk şair (d. 1884)
1941 - II. Wilhelm, Alman (Prusya) İmparatoru (d. 1859)
1973 - Fikret Adil, Türk yazar, gazeteci ve çevirmen (d. 1901)
2009 - Şadan Kâmil, Türk film yönetmeni, senarist ve görüntü yönetmeni (d. 1917)
2018 - Canel Konvur, Türk voleybolcu ve atlet (d. 1939)