7 Eylül Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 250. günü
Olaylar
- 70 - İmparator Titus komutasındaki Roma İmparatorluğu Ordusu, Kudüs'ü işgal etti ve şehir yağmalandı.
-
Titus (Roma imparatoru)
-
Titus
İmparator Titus'un büstü
10. Roma imparatoru Hüküm süresi 24 Haziran 79 – 13 Eylül 81 Önce gelen Vespasian Sonra gelen Domitian Doğum 30 Aralık 39
Roma Ölüm 13 Eylül 81 (41 yaşında)
Roma Eş(ler)i Arrecina Tertulla (64-5)
Marcia Furnilla (65) Tam adı Titus Flavius Vespasianus Hanedan Flavius Hanedanı Babası Vespasian Annesi Yaşlı Domitilla Roma hanedanları Augustus MÖ 27-MS 14 Tiberius 14-37 Caligula 37-41 Claudius 41-54 Neron 54-68 Galba 58-69 Otho 69 Vitellius 69 Vespasianus 69-79 Nerva 96-98 Trajan 98-117 Hadrianus 117-138 Antoninus Pius 138-161 Lucius Verus 161-169 Marcus Aurelius 161-180 Commodus 177-192 Pertinax 193 Didius Julianus 193 Pescennius Niger 193-194 Clodius Albinus 193-197 Septimius Severus 193-211 Septimius Severus 193-211 Caracalla 198-217 Geta 209-211 Elagabalus 218-222 Alexander Severus 222-235 I. Maximinus 235-238 I. Gordianus 238 II. Gordianus 238 Pupienus 238 Balbinus 238 III. Gordianus 238-244Titus Flavius Vespasianus (30 Aralık 39 - 13 Eylül 81), Titus adıyla da bilinen Flavius Hanedanı mensubu, Roma imparatorudur (79 - 81).
Titus, MS 70'teki Yahudi ayaklanmasını da bastıran başarılı bir generaldi. Tacitus ve çağdaşı tarihçilere göre iyi bir imparator olarak mütalaa edilir. En çok Roma'daki kamu alanlarında yaptığı düzenlemelerle ve Vezüv yanardağı'nın püskürmesi (79), 80'deki Roma Yangını gibi iki büyük felaketin yaralarının iyileştirilmesinde gösterdiği cömertlikler ile tanınır.
Gençliği ve askeri başarıları
Titus MS 30 Aralık 39'da Caligula'nın ölüm yılında Vespasian'ın (İmparatorluğunu henüz ilan etmediği sırada) büyük oğlu olarak Roma'da doğdu. Annesi Yaşlı Domitilla'dır.
61'den 63'e kadar Büyük Britanya ve Cermanya'da ordu da orta kademe subay olarak görev aldı.
64'te Roma'ya dönerek önceki Praetorian muhafızları komutanının kızı olan Arrecina Tertulla ile evlendi. Arrecina Tertulla'nın bir yıl sonra ölmesi üzerine daha seçkin bir ailenin kızı olan Marcia Furnilla ile evlendi. Bu evlilikten Julia Flavia adında bir kızları oldu. Eşi Marcia'nın ailesi Nero'ya karşı muhalefetle bağlantılıydı ama her halükarda 65'teki Pisonian komplosunun başarısızlığı üzerine artan korkuları, eşi ile giderek az görüşmesine ve sonunda boşanmasına yol açtı.
Titus 70'teki (ya da 67) Yahudi isyanını bastırmaya, babası Vespasian ile birlikte gitti. Çatışmada XV Apollinaris adıyla bilinen 15. Lejyonun komutanı olarak hizmet verdi. İmparator Galba'nın öldürülmesiyle Titus, bir Flavianus olduğu için Suriye valisi Mucianus'u safına çekmeyi başardı. Titus, Mucianus ve çevrelerindeki taraftarları ile birlikte Vespasian adına çalışmalar yürütmeye başladılar. Dört imparator yılında(69) Vespasian (70 yılında Yahudi isyanını 4 lejyonuyla birlikte sonlandıracak olan) Titus'a savaşın yönetimini bırakarak, tahtta hak iddia etmek üzere Roma'ya döndü. Kudüs yağmalandı, 2. Kudüs tapınağı yokedildi, insanların birçoğu dağıtıldı ya da öldürüldü. Titus Kudüste olduğu sırada Yahudiye kralı Herod Agrippa I'nın kızı olan Klikyalı Berenice ile aşk yaşadı. 71'de Roma'ya döndüğünde zaferi için ödüllendirildi. Roma Forumu'nun girişindeki Titus Zafer Takı bu zafer onuruna yapılmıştır. Babasının yanında çeşitli konsüllük görevlerinde bulundu ve Praetorian muhafızlarının imparatorluğa sadakatlerini sağlamak üzere muhafızların komutanı olarak hizmet verdi. Bu olaylar tarihçi Josephus tarafından yazılan Kudüs'ün yıkılışı (Phlauiou Iôsêpou historia Ioudaïkou polemou pros Rhômaious bibliona) adlı eserde anlatılmaktadır.
İmparatorluk Dönemi
Roma imparatorları Vespasianus (solda) ve Titus'un (sağda) büstleri. Capitoline Müzesi, Roma.
Titus 79 yılında babasının halefi olarak İmparator oldu. Suetonius'un bu noktada yazdıklarına göre, yeni bir Kleopatra olarak kıyaslanan Berenice ile olan ilişkisinde var olduğunu iddia ettikleri ahlaksızlıklarından dolayı birçok insan onun ikinci bir Nero olacağı korkusuna kapıldı. Aksine karşılarında ahlaksızlık yerine fazilet sahibi, etkili ve halk tarafından sevilen, bir imparator buldular. Vatana ihanet yargılamalarını durdurdu, Muhbirleri cezalandırdı, hiçbir vatandaştan hiçbir şey almadı ve bu zamana kadar pahalı gladyatör oyunları düzenlemedi. Kemerine ilave olarak (ölümünden kısa bir süre sonra Domitian zamanında yapılan Titus Kemeri ile karıştırılmamalı !),Colosseum'un inşaatını tam olarak bitirdi ve Nero'un eski arazisinde Domus Aurea'ya Titus Hamamları'nı yaptırdı.
Titus, Vezüv Yanardağı'nın Napoli Körfezi etrafındaki Pompeii ve Herculaneum gibi şehirler ve sayfiye yerlerindeki hayatları ve binaları yerle bir ettiği 24 Ağustos 79'da imparatordu. 80 yılında ise vebanın vurduğu Roma'yı büyük bir yangın harabeye çevirdi. Titus veba kadar, depremin ve yangının kurbanlarının acılarını hafifletmek için büyük miktarlarda para harcadı. Pompeii'yi patlamadan hemen sonra ve ertesi yıl tekrar ziyaret etti. Saltanatı aynı zamanda Nero'ya ses ve görünüş olarak benzeyen ve onun gibi Lir çalabilen "taklit Nero" Terentius Maximus'un isyanını gördü. Terentius kısa süre sonra Fırat Nehrinin ötesine kaçmak zorunda kalacak ve Perslere sığınacaktı.
Sadece iki yıl sonra, Titus yüksek ateşten öldü. Suetonius'un yazdığına göre, sıtmaya yakalanmıştı ya da kardeşi Domitian'a bağlı doktorlar tarafından zehirlenmişti. Senato tarafından tanrılaştırıldı ve Domitian halefi oldu.
Titus'un ünü, zalimlikleri çağdaşı Tacitus tarafından ayrıntılı bir şekilde anlatılan kardeşi Domitian'ın karakterine göre zıt olması nedeniyle sürekli arttı. Titus daha sonraki imparatorlar, özellikle de Beş İyi İmparator tarafından bir model olarak kullanıldı.
Babylonian Talmud'una göre (Gittin 56b), bir sinek Titus'un burnunun içine girdi ve beynine ulaştı. Öldüğünde, kafatası açıldı ve neredeyse iri bir kuş büyüklüğünde bir sinek bulundu. Söylendiğine göre ölümüne bu sinek neden olmuş ve kötü davranışlarının ilahi bir cezası olarak değerlendirilmişti. Bazı Yahudi yorumcular her hâlükârda bunu ciddiye almazlar.
-
- 1566 - Kanuni Sultan Süleyman, Zigetvar Seferi'nde gut hastalığı yüzünden öldü. 28 Kasım 1566 tarihinde defnedildi.
- 1776 - Dünyada ilk kez bir denizaltı saldırısı düzenlendi. Amerikalıların imal ettiği Turtle (Kaplumbağa) adlı araç suyun altından giderek New York Limanı'nda demirlemiş bulunan İngiliz Kraliyet Donanması'nın bayrak gemisi HMS Eagle'ın altına zaman ayarlı bir bomba iliştirdi. Ancak saldırı başarısız oldu.
- 1782 - William Herschel, kendi tasarımı olan teleskopla Satürn Bulutsusunu keşfetti.
- 1822 - Portekiz'in sömürgesi olan Brezilya bağımsızlığına kavuştu.
- 1916 - İngiliz uçakları, Haydarpaşa Garı'nı bombaladı.
- 1927 - Amerikalı mucit Philo Taylor Farnsworth, tamamen elektronik sistemle çalışan ilk televizyonu geliştirdi.
- 1938 - Hatay Devleti Anayasası kabul edildi. Başbakan Abdurrahman Melek, "Programımızın ruhu ve esası Kemalizm rejimi ve bütün icabatıdır" dedi.
- 1940 - II. Dünya Savaşı: Nazi Almanyası, Londra'yı bombalamaya başladı. 57 gün kesintisiz devam eden gece bombardımanlarına The Blitz adı verilmişti.
- 1943 - II. Dünya Savaşı; İtalya, Müttefikler'e teslim oldu.
- 1946 - Cumhuriyet tarihinin ilk büyük devalüasyonu yapıldı. Bir Amerikan dolarının değeri 131,50 kuruştan 280 kuruşa yükseltildi.
- 1978 - İran'da Şah Muhammed Rıza Pehlevi karşıtı gösterilere 20 bin kişi katıldı.
- 1983 - Kadir Mısıroğlu, Cumhurbaşkanı Kenan Evren tarafından Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkarıldı.
Doğumlar
- 923 - Suzaku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 61. imparatoru (ö. 952)
- 1533 - I. Elizabeth, İngiltere ve İrlanda Kraliçesi (ö. 1603)
- 1641 - Tokugawa Ietsuna, Tokugawa Hanedanlığı'nda 1651 ve 1680 yılları arasında hüküm süren 4.şogun (ö. 1680)
- 1840 - Kral Sisowath, Kamboçya Kralı (ö. 1927)
- 1867 - J. P. Morgan Jr., Amerikalı bankacı, finans yöneticisi ve hayırsever (ö. 1943)
- 1907 - Ahmet Adnan Saygun, Türk Klasik Batı Müziği bestecisi (ö. 1991)
- 1912 - Faruk Bayülkem, Türk psikiyatr ve nörolog hekim (ö. 2009)
- 1916 - Halil İnalcık, Türk tarihçi (Türk tarih profesörü) (ö. 2016)
- 1922 - Necdet Calp, Türk bürokrat ve siyasetçi (ö. 1998)
- 1925 - Nusretullah Vahdet, İranlı komedyen, aktör ve film yönetmeni (ö. 2020)
- 1930 - I. Baudouin, Belçika'nın 5. Kralı (ö. 1993)
- 1932 - Bilge Zobu, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
- 1937 - Cüneyt Arkın (Fahrettin Cüreklibatır), Türk tıp doktoru, dizi, sinema, tiyatro oyuncusu, senarist, yapımcı ve yönetmen (ö. 2022)
-
Cüneyt Arkın
Cüneyt Arkın, 1965
Doğum Fahrettin Cüreklibatır
7 Eylül 1937
Karaçay, Odunpazarı, Eskişehir, Türkiye Ölüm 28 Haziran 2022 (84 yaşında)
Ulus, Beşiktaş, İstanbul Ölüm sebebi Kalp durması Defin yeri Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul Milliyet Türk Eğitim İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Uğraş Oyuncu · yapımcı · senarist · yönetmen Etkin yıllar 1964-2021 Evlilik Güler Mocan
(e. 1962; b. 1968)
Betül Cüreklibatır
(e. 1970; b. 1971)
(e. 1972) Çocuk(lar) Filiz Cüreklibatır
Murat Arkın
Kaan Polat Cüreklibatır Ödüller Altın Portakal Film Festivali
En İyi Erkek Oyuncu
1969 – İnsanlar Yaşadıkça
1976 – Mağlup Edilemeyenler Tüm Liste Resmî site cuneytarkin.com.tr İmzaCüneyt Arkın, asıl adıyla Fahrettin Cüreklibatır (7 Eylül 1937, Eskişehir - 28 Haziran 2022, İstanbul), Türk hekim, oyuncu, senarist, yapımcı ve yönetmendir.
Arkın, 1963-2021 yılları arasında 330 sinema filmi, dizi ve tiyatro oyununda rol aldı. Yeşilçam'ın dört yapraklı yoncası Türkan Şoray, Fatma Girik, Hülya Koçyiğit ve Filiz Akın ile çevirdiği birçok aşk filminde jön olarak başrolü paylaştı. Arkın; Malkoçoğlu, Kara Murat ve Battal Gazi gibi birçok tarihî filmde "yenilmez kahramanı" ve toplumsal filmlerin "iyi kalpli", "yiğit direnişçisi", "yardımsever" ve "adaletli" karakterlerini canlandırdı. Aralarında Deli Şahin, Dünyayı Kurtaran Adam, Gırgır Ali ve Son Kahramanlar gibi birçok filmin senaristliğini ve yönetmenliğini üstlenen Arkın; Küskün Çiçek, Vatandaş Rıza ve Kartal Murat gibi filmlerin yapımcısı olarak yer aldı.
Medrano Sirki dahil birçok sirkte çalışan Arkın, binicilik ve karatede uzmanlaştı ve burada öğrendiği teknikleri sinemada kullandı. Dublör kullanmadığı için tehlikeli sahnelerde pek çok kez kemikleri kırıldı, omuriliği zedelendi ve sakatlandı. Şair ve yazar Cemal Süreya'ya göre Arkın, "İpekyolu'nun Superman'i" ve Fransız oyuncu Jean Marais'in Fantoma dizisindeki yansıması idi. Halit Refiğ için ise, "İlk filmlerinde Alain Delon, aksiyon filmlerde ise Avrupalılar ve kendi için Burt Lancaster'a benziyordu".İlk kez 1969 yılında İnsanlar Yaşadıkça filmi ile 6. Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'ne layık görüldü. 1972 yılında Yaralı Kurt filmi ile Adana Altın Koza Film Festivali'nde En İyi Erkek Oyuncu Ödülünü kazandı. 2021 yılında sinema kategorisinde Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'ne değer görülen Arkın, 28 Haziran 2022 tarihinde İstanbul'da 84 yaşında öldü ve Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
İlk yılları ve eğitimi
Fahrettin Cüreklibatır, 7 Eylül 1937 tarihinde Eskişehir'in Karaçay köyünde doğdu. Babası Türk Kurtuluş Savaşı'na katılmış Hacı Yakup Cüreklibatır olan Fahrettin, yoksul bir ailede büyüdü. Lise öğrenimini Eskişehir Atatürk Lisesinde tamamladı. Buradaki sınıf arkadaşlarından birisi Yılmaz Büyükerşen'di. 1961 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun oldu.
Cüreklibatır soyadı birleşik bir kelime olarak C/Y dönüşümüyle, Cürekli > Yürekli ve ikinci olarak Batur/Batır (bahadır, yiğit) sözcüklerinin birleşmesinden oluşmaktadır. İlk kelime mecazi anlamıyla dikkate alındığında "korkusuz yiğit" manasına sahiptir. Ses dönüşümleri, memleketi olan Eskişehir'deki Kırım-Tatar kökenli toplulukların dillerinden kaynaklanmaktadır. Gazeteci Vecdi Benderli, Cüneyt Gökçer'den Cüneyt; Ramazan Arkın'dan Arkın isimlerini alıp "Cüneyt Arkın" ismini yarattı ve Fahrettin Cüreklibatır artık Türk sinemasında bu isimle anıldı.
Kariyer hayatı
Sinema kariyeri
Memleketi Eskişehir'de, yedek subay olarak askerliğini yaparken, Göksel Arsoy'un başrol oynadığı 1963 yapım Şafak Bekçileri filminin çekimleri sırasında yönetmen Halit Refiğ'in dikkatini çekti. Askerliğini bitirdikten sonra Adana ve civarında doktorluk yaptı. 1963 yılında Artist dergisinin yarışmasında birinci oldu. Doktorluk kadrosu alamayan ve ekonomik zorluklar çeken Cüneyt Arkın, 1963'te Halit Refiğ'in teklifiyle sinema oyunculuğuna başlayarak iki yıl içinde en az otuz filmde oynadı.
1964 yılında oynadığı Gurbet Kuşları filminin finalindeki kavga sahnesi, Arkın'ın kariyerinde bir kırılma noktası oldu. Bir süre daha duygusal-romantik jön karakterlerini canlandırdıktan sonra yine Halit Refiğ'in önerisiyle aksiyon filmlerine yöneldi. Bu dönemde İstanbul'a gelen Medrano Sirki'nde altı ay süreyle akrobasi eğitimi aldı. Burada öğrendiklerini Malkoçoğlu ve Battalgazi serilerinde beyaz perdeye aktararak Türk sinemasına daha önce hiç örneği olmayan bir tarz getirdi. Kısa sürede avantür filmlerin en aranan oyuncusu hâline geldi. Romantik filmlerle başladığı sinema yaşantısını hareketli filmlerle sürdürse de birçok farklı türde karaktere can verdi. Kariyeri boyunca westernden komediye, macera filmlerinden toplumsal filmlere kadar değişik türde filmler çekti. Özellikle Maden (1978) ve Vatandaş Rıza (1979) filmleri, Cüneyt Arkın'ın kariyerinde özel bir yer kaplar.
12 Mart dönemi sırasında, 4. Altın Koza Film Festivali'nde (1972) jürinin ilk oylamasında Yılmaz Güney'i Baba filmindeki rolüyle en iyi erkek oyuncu seçilmesine rağmen daha sonra siyasi baskılarla Yılmaz Güney'in yerine, ilk oylamada Yaralı Kurt filmindeki performansıyla ikinci olan Cüneyt Arkın'ı en iyi erkek oyuncu seçti. Bu karara tepki gösteren Arkın ödülü reddetti. Cüneyt Arkın sinemasına ayrı bir renk getiren, yönetmenliğini Çetin İnanç'ın yaptığı 1982 tarihli Dünyayı Kurtaran Adam zamanla bir kült film hâline geldi. 1980'li yıllarda Ölüm Savaşçısı, Kavga, Sürgündeki Adam ve İki Başlı Dev gibi aksiyon filmlerinden sonra, 1990'lı yıllarda da polisiye dizilere yöneldi.
Cüneyt Arkın, binicilik ve karatede uzman sporcu unvanına sahiptir. Oyunculuğun yanı sıra televizyon izlenceleri sunmuş ve kısa bir süre gazetelerde sağlıkla ilgili köşe yazarlığı da yapmıştır. 2009 yılında omurgasındaki sinir sıkışmasından dolayı yaklaşık üç ay hastanede tedavi gördü.
Siyasi yaşamı
Türk milliyetçisi kimliğiyle tanınan Cüneyt Arkın'a 2002 genel seçimlerinde Anavatan Partisi'nden Eskişehir milletvekili adayı olması için Mesut Yılmaz tarafından teklif götürüldü. 20 Ekim 1991 genel seçimlerinde Anavatan Partisi'nden Eskişehir'de dördüncü sıradan milletvekili adayı olmuş ancak seçilememiştir. Sonraki yıllarda ise İşçi Partisi adına düzenlenen ve bir grup bilim insanı, aydın ve sanatçının katıldığı İşçi Partisi Hükümeti’nde Göreve Hazırız kampanyasına katılarak yeniden siyaset sahnesinde adını duyurdu.
Kişisel hayatı
Cüneyt Arkın ilk evliliğini 1962 yılında kendi gibi doktor olan sınıf arkadaşı Güler Mocan ile yaptı. 1966 yılında kızları Filiz doğdu. Cüreklibatır'ın yeni gelişen sinema oyuncusu kariyeri nedeniyle evlilikleri uzun sürmedi.
1968 yılında Cüneyt Arkın olarak sahne adını aldı ve bir çini fabrikası sahibi olan varlıklı bir ailenin kızı Betül Işıl ile tanıştı. İsviçre'de bir üniversite mezunu olan Işıl, o sırada uçuş görevlisi olarak çalışıyordu. Cüneyt Arkın, 1968 yılında boşandıktan bir yıl sonra 1969'da Betül (Işıl) Cüreklibatır ile nişanlandı, 1970'te evlendiler ve 1971'de boşandılar. Kısa süre sonra yeniden evlendiler ve bu evlilikten de Kaan ve Murat adlarında iki çocuğu oldu. Kızı bir şirkette genel müdürlük yapan Arkın'ın oğullarından Murat da dizilerde oyunculuk yapmaktadır. Arkın, 1960'ların sonu ve 1970'li yılların başında ciddi alkolizm sorunlarıyla boğuştu. Çokça alkolizm tedavisi gördü. Alkolizm problemi; 1960'lı yıllarda kişisel yaşamının dışında, kariyerine de önemli ölçüde zarar verdi. Arkın, alkolizmin pençesinden kurtulduktan sonra ileriki yıllarda; alkol, uyuşturucu ve gençliğin sorunları konulu sayısız konferans vermiş, bunlarla ilgili teşekkür beratları ve onur ödülleri almıştır.
Ölümü
Cüneyt Arkın'ın Zincirlikuyu Mezarlığı'nda bulunan mezarı, İstanbul
Cüneyt Arkın, 28 Haziran 2022 tarihinde geçirdiği kalp durması rahatsızlığı sonucu İstanbul, Beşiktaş ilçesi Ulus'ta bulunan Liv Hospital Hastanesi'nde 84 yaşında öldü. Ölümü üzerine 30 Haziran 2022 tarihinde Atatürk Kültür Merkezi'nde tören düzenlendi. Tören sonrası Arkın'ın cenazesi Teşvikiye Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
Filmografi
Ana madde: Cüneyt Arkın filmografisi
Cüneyt Arkın, 300 sinema filmi, 16 dizi ve 2 tiyatro oyunu olmak üzere toplam 318 yapımda rol almıştır. Usta aktör Cüneyt Arkın'ın yaptığı dizilerin en uzun ömürlüsü, 3 sezon 101 bölüm boyunca yayınlanan TGRT yapımı Bizim Ev dizisi olmuştur.
- 1940 - Erkut Taçkın, Türk müzisyen (Türk rock müziğinin ilk temsilcilerinde) (ö. 2020)
- 1940 - Abdurrahman Vahid, 4. Endonezya devlet başkanı (ö. 2009)
- 1953 - Şükrü Erbaş, Türk şair ve yazar
- 1958 - Bayram Ali Bayramoğlu, Türk siyasetçi
- 1960 - Ersin Tatar, Kıbrıs Türkü iktisatçı, siyasetçi ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti eski başbakanı ve mevcut Cumhurbaşkanı
- 1962 - Hasan Vezir, Türk eski millî futbolcu ve teknik direktör
- 1963 - Betül Tarıman, Türk şair
- 1965 - Özen Yula, Türk tiyatro yazarı
- 1966 - Mihriban Er, Türk dizi ve sinema oyuncusu
- 1970 - Necmettin İnan, Türk eski futbolcu ve antrenör
- 1975 - Esra Balamir, Türk aktris, model, şarkıcı ve televizyon sunucusu
- 1975 - Zeynep Günay, Türk yönetmen
- 1977 - Hakan Eratik, Türk oyuncu, fotomodel, manken ve televizyon sunucusu
- 1977 - Kaan Berberoğlu, Türk yüzücü
- 1979 - Ersin Güreler, Türk eski futbolcu
- 1979 - Mehmet Ali Nuroğlu, Türk tiyatrocu ve oyuncu
- 1979 - Murat Karakoç, Türk futbolcu
- 1980 - Emir Sevinç, Türk şarkıcı ve şarkı sözü yazarı
- 1980 - Emre Belözoğlu, Türk eski millî futbolcu ve teknik direktör
- 1981 - Gökhan Zan, Türk eski milli futbolcu
- 1982 - Gonca Özmen, Türk şair
- 1982 - Rıza Efendioğlu, Türk futbolcu
- 1983 - Mehmet Topuz, Türk futbolcu
- 1986 - Erçağ Evirgen, Türk futbolcu
- 1987 - Veysel Kılıç, Türk futbolcu
- 1987 - Can Tutuğ, Türk caz vibrafonisti, radyo programcısı ve psikiyatr
- 1988 - Yağmur Koçyiğit, Türk voleybolcu
- 1988 - Hakan Kurtaş, Türk oyuncu
- 1990 - Tuğba Melis Türk, Türk sinema ve dizi oyuncusu
- 1992 - Gizem Karaca, Türk manken ve aktris
- 1992 - Alican Süner, Türk kemancı
- 1994 - Berker Güven, Türk oyuncu
- 1994 - Abdülkerim Bardakcı, Türk futbolcu
- 1996 - Altuğ Çelikbilek, Türk tenisçi
- 2003 - Bilal Ceylan, Türk futbolcu
Ölümler
- 1134 - I. Alfonso, Aragon ve Navarra kralı (1104-1134) (d. 1073)
- 1566 - Kanuni Sultan Süleyman, Osmanlı'nın 10. Padişahı (d. 1494)
-
I. Süleyman
Kanûnî Sultan Süleyman
Muhteşem Süleyman
قانونى سلطان سليمان İslâm Halifesi
İki kutsal caminin hizmetkârı
Kayser-i Rûm
Gazi
Han
Sultânü’l-Berreyn ve Hâkânü’l-Bahreyn
İtalyan ressam Titian'ın 1539 yılında yaptığı ve I. Süleyman'ı tasvir ettiği tablosu.
10. Osmanlı Padişahı Hüküm süresi 30 Eylül 1520 – 7 Eylül 1566
(45 yıl, 11 ay ve 8 gün) Önce gelen I. Selim Sonra gelen II. Selim 89. İslâm Halifesi Hüküm süresi 30 Eylül 1520 – 7 Eylül 1566 Önce gelen I. Selim Sonra gelen II. Selim Doğum 6 Kasım 1494[a]
Trabzon, Osmanlı İmparatorluğu Ölüm 7 Eylül 1566 (71 yaşında)
Zigetvar, Macaristan Krallığı Defin 28 Kasım 1566
Süleymaniye Camii, Fatih, İstanbul, Türkiye Eş(ler)i Hürrem Sultan
Mahidevran Sultan
Gülfem Hatun
Fülane Hatun Çocuk(lar)ı Şehzade Mahmud
Şehzade Mustafa
Şehzade Murad
Şehzade Mehmed
Mihrimah Sultan
Şehzade Abdullah
Raziye Sultan
II. Selim
Şehzade Bayezid
Şehzade Cihangir Hanedan Osmanlı Hanedanı
Babası
I. Selim
Annesi
Ayşe Hafsa Sultan
Dini
İslam
İmza
I. Süleyman (Osmanlıca: سلطان سليمان اول Sultân Süleymân-ı Evvel, divan edebiyatındaki mahlasıyla Muhibbi; 6 Kasım 1494, Trabzon - 7 Eylül 1566, Zigetvar), Osmanlı İmparatorluğu'nun 10. padişahı ve 89. İslam halifesidir. Batı'da Muhteşem Süleyman, Doğu'da ise adaletli yönetimine atfen Kanûnî Sultan Süleyman (Osmanlıca: قانونى سلطان سليمان) olarak da bilinmektedir. 1520'den 1566'daki ölümüne kadar, yaklaşık 46 yıl boyunca Osmanlı İmparatorluğu'na hükmetti. Toplamda 13 kez sefere çıktı ve saltanatının 10 yıl, 1 ayını seferlerde geçirdi. Osmanlı İmparatorluğu'nda en uzun süre hüküm süren ve en uzun süre sefer yapan padişahtır. Ayrıca 25 kez sefere çıkan Fatih Sultan Mehmet'ten sonra en çok sefere çıkan ikinci padişahtır.
Şehzadeliği döneminde Süleyman, sırasıyla Şarkî Karahisar, Bolu ve Kefe'de sancakbeyi olarak görev yaptı. Babası I. Selim'in padişah olmasıyla birlikte, 1513 yılında Saruhan Sancakbeyi olarak atandı. Burada daha sonra başdanışmanı olacak olan Pargalı İbrahim ile yakın bir arkadaşlık kurdu. Babasının ölümü üzerinde, 30 Eylül 1520'de tahtın tek varisi olarak padişah oldu. Saltanatına Orta Avrupa ve Akdeniz'deki Hıristiyan güçlere karşı seferler düzenleyerek başladı; 1521'de Belgrad'ı fethetti ve ardından 1522'de Rodos Adası'nı fethetti. Ağustos 1526'da Mohaç Muharebesi'nde Macaristan'ın askerî gücünü kırdı ve büyük bir kısmını topraklarına kattı. Yaklaşık iki saat süren bu muharebe, tarihin en kısa süreli meydan savaşlarından biri olarak kabul edilir. Süleyman, Osmanlı İmparatorluğu'nun ekonomik, askeri ve siyasi gücünün zirvesine hükmederek, 16. yüzyıl Avrupası'nın önde gelen hükümdarlarından biri haline geldi. Süleyman, 1529'daki Viyana Kuşatması'nda fetihleri kontrol altına alınmadan önce, Hristiyanların kaleleri olan Belgrad ve Rodos'un yanı sıra Macaristan'ın büyük bölümünün fethedilmesinde Osmanlı ordularına bizzat liderlik etti. Safevîlerle olan çatışmasında Orta Doğu'nun büyük bir bölümünü ve Cezayir'e kadar Kuzey Afrika'nın geniş alanlarını ilhak etti. Onun yönetimi altında Osmanlı donanması, Akdeniz'den Kızıldeniz'e ve Basra Körfezi'ne kadar denizlere hâkim oldu. Zigetvar Kuşatması'nın sonlanmasından bir gün önce, 7 Eylül 1566'da 71 yaşındayken öldü.
-
- 1809 - I. Rama, Tayland kralı (d. 1737)
- 1871 - Mehmed Emin Âli Paşa, Osmanlı devlet adamı (d. 1815)
- 1974 - Celâl Sılay, Türk şair ve öykü yazarı (d. 1914)
- 1987 - Sait Ağar, Türk siyasetçi (d. 1920)
- 1988 - Sedad Hakkı Eldem, Türk mimar (d. 1908)
- 1990 - Fuat Börekçi, Türk siyasetçi (d. 1909)
- 1997 - Mustafa Tayyar, Türk siyasetçi (d. 1914)
- 2005 - Efkan Efekan, Türk oyuncu (d. 1935)
- 2005 - Enver Kaplan, Türk siyasetçi (d. 1921)
- 2009 - Muammer Yazar, Türk hukukçu (d. 1917)
- 2012 - Kemal Merkit, Türk motosikletçi (d. 1960)
- 2017 - Türkân Akyol, Türk tıp doktoru, akademisyen ve siyasetçi (d. 1928)
Tatiller ve özel günler
- Fırtına: Bıldırcın Geçişi Fırtınası
- Aydın'ın Kurtuluş Günü
- Dünya DMD Hastaları İçin Farkındalık Günü
- Dünya Temiz Hava Günü
![]()
Yorumlar
Yorum Yap