8 Ağustos,Tarihte Bugün  Miladi takvime göre yılın 220. günü

Olaylar

• 870 - Meerssen Anlaşması: Kral II. Louis ve üvey kardeşi II. Charles'ın Orta Frank Krallığını doğu ve batı olmak üzere iki parçaya ayırdı.
• 1220 - İsveç, Lihula Savaşı'nda Eston kabilelerine yenildi.
• 1264 - Mudéjar isyanı, Müslüman asiler Alcázar of Jerez de la Frontera'yıKastilya kuvvetlerinin mağlup ederek geri alırlar.
• 1503 - İskoç Kralı IV. James, Margaret Tudor ile Edinburgh'taki Holyrood Manastırında evlenir.
• 1526 - Uyluk Kuşatması sonuçlandı ve Uyluk şehri, Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katıldı.
• 1648 - Osmanlı tahtına, IV. Mehmet (Avcı) çıktı.
• IV. Mehmed
  محمد رابع İslâm Halifesi
  Emîrü'l-mü'minîn
  İki Kutsal Caminin Hizmetkârı

  IV. Mehmed'in bir portresi, y. 1682.

  19. Osmanlı Padişahı Hüküm süresi 8 Ağustos 1648 - 8 Kasım 1687
  (39 yıl ve 3 ay) Önce gelen İbrahim Sonra gelen II. Süleyman Vekil

  Liste

  • 
    
     
  98. İslâm Halifesi Hüküm süresi 8 Ağustos 1648 - 8 Kasım 1687 Önce gelen İbrahim Sonra gelen II. Süleyman   Doğum 2 Ocak 1642
  Topkapı Sarayı, Konstantiniyye, Osmanlı İmparatorluğu Ölüm 6 Ocak 1693 (51 yaşında)
  Edirne, Osmanlı İmparatorluğu Defin Turhan Sultan Türbesi, Yeni Cami, İstanbul, Türkiye Eş(ler)i Emetullah Râbia Gülnûş Sultan Çocuk(lar)ı II. Mustafa
  III. Ahmed Tam adı Mehmed bin Ibrahim Hanedan Osmanlı Hanedanı  Babası Sultan İbrahim Annesi Hatice Turhan Sultan Dini Sünni İslam İmza

  

  IV. Mehmed'in Kanuni'nin Dört Katlı Tacı ile tasviri, Jacob Koppmayer (1640-1701)

  

  IV. Mehmed, Viyana Kuşatması

  IV. Mehmed (Osmanlıca: محمد رابع, romanize: Mehmed-i Râbi') veya Avcı Mehmed (2 Ocak 1642, İstanbul - 6 Ocak 1693, Edirne), divan edebiyatındaki mahlasıyla Vefâî, 19. Osmanlı padişahı ve 98. İslam halifesidir. Sultan İbrahim'in Hatice Turhan Sultan'dan olan oğludur. Babasının tahttan indirilmesinin ardından 1648'de 7 yaşında[3] tahta çıkan en genç padişah oldu. Devletin en buhranlı ve tehlikeli zamanlarında av peşinde koştuğundan ve ava olan düşkünlüğünden dolayı "avcı" lakabıyla anılmıştır. 39 yıllık saltanatıyla Kanuni Sultan Süleyman'dan sonra en uzun süre hükümdarlık yapan Osmanlı padişahıdır. Saltanatında Batı'da en geniş sınırlara ulaşılmıştır.

•  

• 1915 - Mustafa Kemal, Anafartalar Grup Komutanlığı'na atandı.
• İtilaf kuvvetlerinin Anafartalar bölgesindeki ilerleyişi Çanakkale Cephesi'ni tehdit ederken, 19. Tümen Komutanı Kurmay Albay Mustafa Kemal önemli bir sorumluluk üstlendi. Liman von Sanders, 8 Ağustos 1915 günü saat 21.45'te Mustafa Kemal'i Anafartalar Grup Komutanlığına atadı
•  
• 1925 - ABD'de, siyahi düşmanı gizli örgüt Ku Klux Klan'ın ilk kongresi yapıldı.
• Ku Klux Klan
  Dönemler 1. Klan 1865-1871 2. Klan 1915-1944 3. Klan1 1950-günümüz Üye miktarları 1. Klan Bilinmiyor 2. Klan y. 3.000.000-6.000.000[1] (1924-1925 zirve noktası) 3. Klan1 y. 5000-8000[2] Özellikler Kökeni Amerika Birleşik Devletleri Siyasi ideoloji Neo-Konfederasyonculuk
  Beyaz üstünlükçülüğü
  Beyaz milliyetçiliği
  Göçmen karşıtlığı
  Vigilantizm
  Sağ popülizm (2. Klan)
  Sosyal muhafazakârlık (2. Klan)
  Anti-komünizm (2. Klan)
  Anti-Katolisizm (2. Klan)
  Antisemitizm (2. Klan)
  Anti-Siyonizm (2. Klan)
  Anti-ateizm (2. Klan)
  İtalyan karşıtlığı (2. Klan)
  İçki yasağı yanlılığı (2. Klan)
  Neo-faşizm (3. Klan)
  Neo-Nazizm (3. Klan)
  Anti-feminizm (3. Klan)
  Anti-İslam (3. Klan)
  Anti-LGBT (3. Klan)
  Küreselleşme karşıtlığı (3. Klan) Politik yeri Aşırı sağ Benimsenmiş din Protestanlık (2. Klan)
  Christian Identity [en] (2. ve 3. Klan) 13. Klan yaklaşık 179 bağımsız oluşum hâlinde dağılmıştır.

  Ku Klux Klan (KKK), 24 Aralık 1865'te ABD'nin Tennessee eyaletinde kurulan, siyahi karşıtı, beyaz üstünlükçüsü ve göçmen karşıtı, ırkçı bir gizli örgüt. Kurucuları; Büyük Büyücü olarak bilinen Nathan Bedford Forrest, Yüzbaşı John C. Lester, Binbaşı James R. Crowe, John B. Kennedy, Calvin Jones, Richard R. Reed ve Frank O. McCord'dır. "Birth of a Nation" filmi ile kendilerini bildirmişlerdir.

  Örgüte katılanlar arasında da, iç savaş öncesi kurulmuş olan "Knights of the Golden Circle" (Altın Çember Şövalyeleri) adlı gizli cemiyetin üyelerinin çokluğu dikkat çeker.

  Tarihçe

  Ku Klux Klan örgütü, Amerikan İç Savaşı sonrasında siyahilerin kazanmaya başladığı haklara, özgürlüklere ve siyah-beyaz eşitliğine karşı çıkma amacı ile 24 Aralık 1865'te ABD'nin Tennessee eyaletinde kurulmuştur. Örgüt, amaçlarına ulaşmak için şiddet eylemlerine başvurmuştur.

  Örgüt iki defa dağılmasına rağmen 1950 ve 1960'larda tekrar canlanmıştır. Günümüzde bazı bölgelerde sadece yerel bazda propaganda yapmaktadır. Ayrıca örgüt, Katoliklik karşıtı tutumu ile bilinmektedir.

  Üyeleri

• David Duke, antisemitik söylemleriyle tanınan bir neo-Nazi ve Ku Klux Klan'ın eski lideri.
• Hiram Wesley Evans, 1922-39 yılları arası örgütün Imperial Wizard'ı.
• Thomas Robb, 1960-günümüz örgütün uluslararası temsilcisi.

• 

  Ku Klux Klan üyeleri, 1921

• 1928 - İstanbul'da, İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica'nın yaptığı Taksim Cumhuriyet Anıtı törenle açıldı. Açılışa 30.000'i aşkın İstanbullu katıldı.
• 1945 - II. Dünya Savaşı: Sovyetler Birliği, Japonya'ya savaş ilan etti.
• 1949 - Avrupa Konseyi ilk toplantısını Strazburg'da yaptı. Türkiye, Avrupa Konseyi'ne kabul edildi.
• 1949 - Bhutan bağımsızlığını ilan etti.
• 1951 - Halkevleri'nin kapatılarak, mallarının Hazine'ye devredilmesine dair 5830 sayılı kanun TBMM'de kabul edildi.
• 1963 - ABD, Birleşik Krallık ve SSCB, nükleer denemelerin durdurulması konusunda yaptıkları antlaşMayısı Kremlin'de imzaladılar.
• 1964 - Kıbrıs'a düzenlenen harekât sırasında, uçağı isabet alan Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel, Rum kesimindeki hastanede öldü.
•   Cengiz Topel

  Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel'in Eskişehir'deki heykeli

  Doğum 2 Eylül 1934
  İzmit, Türkiye Ölüm 8 Ağustos 1964 (29 yaşında)
  Lefkoşa, Kıbrıs Defin yeri Sakızağacı Hava Şehitliği, İstanbul, Türkiye Bağlılığı  Türkiye Branşı  Türk Hava Kuvvetleri Hizmet yılları 1955-1964 Rütbesi  Hava Pilot Yüzbaşı  

   

  Cengiz Topel (2 Eylül 1934, İzmit - 8 Ağustos 1964, Lefkoşa), Türk pilot yüzbaşıdır.

  1964 yılında Kıbrıs'ın Erenköy bölgesine yapılan hava operasyonunda ölen Topel, Türk Hava Kuvvetleri'nin Cumhuriyet tarihindeki ikinci savaş kaybıdır. Cumhuriyet tarihindeki ilk şehit pilot Muzaffer Erdönmez'dir, Kore Savaşında şehit olmuştur. Topel, Hava Kuvvetleri'ne ait dörtlü F-100 kolunun lideri olarak görevlendirilmiş, Gemikonağı Limanı'nda bulunan Rum gemisini bertaraf etmek üzere dalış yaptığı sırada yara alan uçağından paraşütle atladıktan sonra esir düşmüş ve işkence görerek öldürülmüştür. Türkiye'de adı birçok okul, mahalle, sokak ve caddeye verilerek yaşatılır.

  Yaşamı

  1934 yılında İzmit'te doğdu. Babası Trabzonlu (Çaykara) Tekel tütün eksperi Hakkı Bey, annesi Mebuse Hanım'dır. Dört çocuklu ailenin üçüncü çocuğudur.

  Bandırma'da başladığı ilköğrenimine babasının tayin olduğu Gönen'de devam etti. 1943 yılında babasını kaybetti. Babasını kaybettikten sonra ailesi İstanbul'a yerleşti. Topel, Kadıköy İlkokulu'nda ilköğrenimini, Kadıköy Yeldeğirmeni Okulu'nda ortaöğrenimini tamamladı. Lise öğrenimine, Haydarpaşa Lisesi'nde başladıktan sonra Kuleli Askeri Lisesi'ne geçti. 1953 yılında askeri liseden mezun oldu ve Kara Harp Okulu'na girdi, 1955 yılında asteğmen rütbesi ile mezun oldu.

  Kara Harp Okulu'ndan mezun olduğu yıl Türk pilotlarına NATO kapsamında verilen eğitimlere katılarak önce Gaziemir'de, daha sonra da Kanada'da eğitim gördü. Kanada'daki 20 aylık eğitimi sırasında lisan kursu, T-6 uçağı ile başlangıç pilotaj eğitimi, T-33 uçağı ile tekamül pilotaj eğitimi ve F-86 uçağı ile av eğitimi aldı. T-6 uçağı ile 181,35 saat, T-33 uçağı ile 83,15 saat ve F-86 uçağı ile 25 saat uçuş yaptı. 1957'de pilot brövesini taktı;Türkiye'ye dönerek Merzifon 5. Ana Jet Üs Komutanlığı'nda göreve başladı.

  1961 yılında Eskişehir 1. Hava Ana Jet Üssü'ne atandı. 112. Filo Komutanlığında F-100 uçağında harekât yapabilecek yeteneklere sahip bir pilot olarak yetişti. 1963 yılında yüzbaşılığa terfi etti.

  1964 hava operasyonu

  

  Lefke Cengiz Topel Anıtı'nda bulunan heykeli.

  8 Ağustos 1964 tarihinde Kıbrıs'taki Erenköy Direnişi'ne Türkiye'nin havadan müdahalesi sırasında Topel, Türk Hava Kuvvetleri'ne ait dörtlü F-100 kolunun lideri olarak görevlendirildi. Gemikonağı Limanı'nda bulunan Rum gemisini bertaraf etmek üzere dalış yaptığı sırada uçağı, uçaksavar ateşi ile yara aldı. Koltuğunu fırlatıp uçaktan paraşütle atlayarak Gaziveren, Elye ve Çamlıköy Türk yerleşim yerleri arasındaki Peristeronari adındaki (günümüzdeki adı Cengizköy) Rum köyü yakınına indi. Onu kurtarmak için bir girişim oldu ancak sonuçsuz kaldı.Türkiye, pilotunun geri verilmesini talep etti ve aksi takdirde intikam taarruzları yapacağını bildirdi.

  Paraşütle inişinden sonra Topel'in başına gelenler konusunda çeşitli varsayımlar vardır. Bir varsayıma göre yakalanıp Güzelyurt'a götürülmüş, Güzelyurt girişinde dipçik darbeleri ile konuşturulamayınca üzerine ateş edilip yaralanmış ve Lefkoşa Rum Hastanesi'ne kaldırılmıştır. Bir başka varsayıma göre ise Güzelyurt Rum Hastanesi'nde gözaltına alınmış, bilgi vermesi ve radyodan Türkiye aleyhine konuşması için işkence görmüş; ölümünün ardından naaşı Lefkoşa Rum Hastanesi'ne götürülmüştür. Ölümü, Rumlar tarafından radyo yolu ile duyuruldu. Açıklamaya göre Topel, 9 Ağustos'ta ölmüştü.

  Türkiye'nin ısrarlı girişimleri sonucu 11 Ağustos 1964'te Lefkoşa Rum Hastanesi'nden alınarak Lefkoşa Genel Hastanesi'ne getirilen ve otopsi yapılan naaşı 12 Ağustos 1964 tarihinde Türkiye'ye getirildi. Kıbrıs'ta, Adana'da, Ankara ve İstanbul'da yapılan törenlerden sonra 14 Ağustos 1964 tarihinde Edirnekapı'daki Sakızağacı Hava Şehitliği'nde toprağa verildi.

  

  İstanbul Harbiye Askeri Müzesi'nde sergilenen Cengiz Topel'e ait kişisel eşyalar

  Topel, Kıbrıs'taki ilk Türk hava harp kaybı ve Türkiye'nin Cumhuriyet tarihindeki ilk kaybı olarak anılır.

  Otopsi raporu

  Rumlarca işkenceyle öldürülen Cengiz Topel'in naaşını teslim alan Türk doktor Zihni Uzman, "Gördüklerim karşısında günlerce ağladım. Vücudunun bütün organlarında işkence izleri vardı. Yara, kırık ve eziklerle doluydu" dedi.

  Lefkoşa Genel Hastanesinde yapılan otopsi raporu:

• Madde 1: Sol gözü çıkarılmış.
• Madde 2: Edep yerleri ezilmiş ve her iki kolunun pazusu matkapla delinmiş.
• Madde 3: Kafasının sol tarafına bir beton çivisi çakılmış.
• Madde 4: Boğazından göbeğine kadar göğsü yarılmış.
• Madde 5: Akciğeri ve kalbi noksan, yarım ya da yok.

Adının verildiği yerler

Güzelyurt'ta işkenceye maruz kaldığı düşünülen oda, günümüzde onun adını taşıyan kışla binasıdır ve müze olarak kullanılmaktadır.

Türkiye'nin çeşitli bölgelerindeki yerleşim yerlerinde birçok park, cadde ve sokağa adı verilmiştir. Örneğin; Gaziantep ve Kayseri'de birer semt, Ankara'nın Mamak, Çubuk ilçelerinde ve İzmir'in Konak ilçesinde birer mahalle, İstanbul'un Ümraniye, Gaziosmanpaşa, Eyüpsultan, Büyükçekmece, Tuzla, Esenler ve Kartal ilçesinde, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesinde, Kocaeli'nin İzmit ilçesi Karabaş mahallesinde ve Balıkesir'in Hasan Basri Çantay ve Gündoğan mahallelerini ayıran ve şehir merkezinden 9. Ana Jet Üssü'ne ulaşımı sağlayan caddeye, İzmir-Karşıyaka ve Düzce merkezde bir sokağa, Çorum'da bir caddeye, Çayıralan merkezde bir sokağa, Ordu'nun Ünye ilçesinde Kaledere Mahallesine bağlı bir caddeye, Çanakkale'in Biga ilçesinde bir caddeye, Ömer Seyfettin İlkokulu'na devam ettiği babasının tayini nedeniyle bulunduğu Gönen (Balıkesir)'de bir ana caddeye; Malatya, Kırıkkale, Sorgun ve Eskişehir'de en büyük caddelerden birisine, Tekirdağ merkezinde, Siirt'te ve Manisa'nın Soma ilçesinde bir caddeye, Karabük'ün Yenice ilçesinde bir bulvara ismi verilmiştir. Ayrıca Uşak'ın Banaz İlçesinde Cengiz Topel Caddesi vardır.

Cengiz Topel ismi, Antalya'nın Muratpaşa ve Finike ilçelerinde, Ağrı'nın Patnos ilçesinde, Adıyaman'da Eskişehir'de, Batman'da, Sakarya'da, Tokat Turhal'da Samsun'da, Şanlıurfa'da, Isparta'da, İstanbul'un Sancaktepe, Bakırköy ve Zonguldak'ın Kozlu, Manisa'nın Demirci, Mersin'in Akdeniz,Muğla'nın Ortaca, Tarsus, Silifke ve Anamur, Osmaniye'nin Kadirli, Adana'nın Yüreğir, Konya'nın Karatay, Afyonkarahisar ilinin Dinar, Trabzon'un Of ve Sinop'un Boyabat, Gaziantep'in Şahinbey, İzmir'in Buca ve Güzelbahçe ilçesinde, Balıkesir'in Gönen ilçesinde, İzmir Torbalı'da, Malatya'da Battalgazi ve Tekirdağ Saray ilçesinde, Kocaeli'nin İzmit ilçesinde, Yozgat Yerköy ilçesinde, Sakarya Adazaparı ilçesinde ve daha birçok yerdeki okullara verilmiştir.

Adının verildiği yerler arasında, Konya'daki "Şehit Topel Polis Merkezi", İzmit'te "Cengiz Topel Deniz Hava Üs Komutanlığı" ve Kocaeli Cengiz Topel Havalimanı bulunmaktadır.

İstanbul-Şirinevler'de, Kâğıthane'nin Hürriyet mahallesinde Sivas'ın Zara ilçesinde ve Maltepe'nin Gülsuyu Mahallesi'nde adını taşıyan bir cami vardır, Sultangazi'nin 50.yıl semtinde bir parka adı vermiştir.

Eskişehir'in merkezinde ve Bursa'nın Gürsu ilçesinde heykeli bulunmaktadır.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ise anıtı dikilmiş, bir köye ve bir hastaneye ismi verilmiştir.

• 1975 - Çin'de tayfun sebebiyle Banqiao Barajı çöktü ve sel meydana geldi. 86.000'den fazla kişi öldü.
• 1979 - 1979 ODTÜ İstiklal Marşı krizi: ODTÜ'nün açılışında İstiklal Marşı protesto edildi, enternasyonal Marşı söylendi.
• 1981 - Türkiye'nin ilk turistik hava alanı olan Dalaman Havalimanı açıldı.
• 1991 - Varşova Radyo Kulesi yıkıldı.
• 1992 - Çorlu'da bir fabrikada metan gazı sıkışması nedeniyle patlama oldu: 29 kişi öldü, 86 kişi yaralandı.
• 1992 - Kanal 6 test yayınına başladı.
• 2025 - Azerbaycan-Ermenistan Barış Anlaşması imzalandı.

Doğumlar

• 1079 - Horikawa, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 73. imparatorudur (ö. 1107)
• 1170 - Dominik Nuñez de Guzman, Dominiken tarikatının kurucusu (ö. 1221)
• 1928 - Edip Cansever, Türk şair (ö. 1986)
• 1929 - Yılmaz Duru, Türk oyuncu, yapımcı, yönetmen ve senarist (ö. 2010)
• 1936 - Ercan Bostancıoğlu, Türk komedyen ve oyuncu
• 1936 - Çolpan İlhan, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (ö. 2014)
• 1936 - Erol Büyükburç, Türk pop müziği sanatçısı (ö. 2015)
• 1942 - Aziz Çalışlar, Türk çevirmen, araştırmacı, denemeci ve tiyatro yazarı (ö. 1995)
• 1943 - Dengir Mir Mehmet Fırat, Türk avukat ve siyasetçi (ö. 2019)
• 1953 - Seynan Levent, Türk program yapımcısı, televizyon yönetmeni ve muhabiri
• 1960 - Mustafa Balbay, Türk gazeteci
• 1964 - Nuray Hafiftaş, Türk ses sanatçısı ve besteci (ö. 2018)
• 1973 - Cem Öğretir, Türk sunucu ve haberci
• 1977 - Ebru Yaşar, Türk şarkıcı
• 1981 - Simge Sağın, Türk pop müzik şarkıcısı
• 1983 - Bade İşçil, Türk oyuncu
• 1995 - Emre Taşdemir, Türk milli futbolcu

Ölümler

• 117 - Trajan, Roma İmparatoru (d. 53)
• 869 - II. Lothar, 855 yılından ölümüne kadar geçen dönemin Lotharingiya kralı (d. 835)
• 1545 - Injong, Joseon Krallığı'nın 12. kralı (d. 1515)
• 1961 - Avram Galanti Bodrumlu, Türk eğitimci, siyaset adamı (d. 1873)
• 1964 - Cengiz Topel, Türk Pilot Yüzbaşı (d. 1934)
• 1974 - Galip Arcan, Türk tiyatro sanatçısı, oyun yazarı ve oyuncu (d. 1894)
• 1985 - Abdülkadir Bulut, Türk şair (d. 1943)
• 1998 - Bekir Yıldız, Türk öykü yazarı (d. 1933)
• 2005 - Ahmed Deedat, Müslüman yazar ve konuşmacı (d. 1918)
• 2011 - Cem Erman, Türk oyuncu (d. 1947)
• 2012 - Kemal Suman, Türk turizmci ve yazar (d. 1942)
• 2015 - Gönül Ceylan Ece, Türk sinema oyuncusu ve şarkıcı (d. 1936)

Tatiller ve özel günler

• Dünya Kediler Günü
• Kurtuluş Günü: Bitlis'in Rus ve Ermeni işgalinden kurtuluşu 1916