11 Ocak, Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 11. gün
Olaylar
- 630 - Müslümanların, Mekke'yi Muhammed bin Abdullah önderliğinde fethi.
-
Muhammed
-
İslam peygamberi
Muhammed
مُحَمَّد
Hat sanatında "Muhammed" adının yazılışı. Sol taraftaki küçük yazıda ise "Allah'ın salât ve selâmı üzerine olsun" cümlesi yer almaktadır.
Doğum Muhammed bin Abdullah
(Arapça: مُحَمَّد بنِ عَبد الله)
y. 570
Mekke, Hicaz, Arabistan
(günümüzde Suudi Arabistan) Ölüm 8 Haziran 632
(61-62 yaşlarında)
Medine, Hicaz, İslam Devleti
(günümüzde Suudi Arabistan) Ölüm sebebi Yüksek ateş Defin yeri Mescid-i Nebevî'deki Yeşil Kubbe, Medine, Suudi Arabistan Milliyet Arap (Kureyş Arap'ı) Diğer ad(lar)ı Ebû'l-Kâsım (künye)
Resûlullah (Allah'ın Elçisi)
Muhammedü'l-Emîn (Güvenilir Muhammed)
Bkz. Muhammed'in isimleri Meslek Tüccar (y. 583-610) Etkin yıllar 610-632 (dinî önder) Dönem Câhiliye Dönemi
Asr-ı Saâdet Yerine gelen Dört Hâlife Rakip(ler) Mekkeli paganlar
Bizans İmparatorluğu
Sasani İmparatorluğu Kurul üyeliği Hilfü'l-Fudûl Din İslam Evlilik Evlilikleri Yıllar Hatice bint Hüveylid 595-619 Sevde bint Zem'a 621-632 Aişe bint Ebû Bekir 624-632 Hafsa bint Ömer 624-632 Zeyneb bint Huzeyme 624-625 Hind bint Ebî Ümeyye 625-632 Zeyneb bint Cahş 627-632 Cüveyriye bint Haris 628-632 Remle bint Ebî Süfyân 628-632 Reyhâne bint Zeyd 629-631 Safiyye bint Huyey 629-632 Meymûne bint Haris 630-632 Mâriye el-Kıbtiyye 630-632 Çocuk(lar)- Kâsım
- Abdullah
- İbrahim
- Zeyneb
- Rukiyye
- Ümmü Gülsüm
- Fatıma Zehra
Âmine bint Vehb (anne) Akraba(lar) Soyağacı Aile Benî Haşim (Aşiret)
Ehl-i Beyt (Ev halkı) İmza
Muhammed (Arapça: مُحَمَّد, Arapça telaffuz: [muħammad]; y. 570 - 8 Haziran 632, dünyanın en kalabalık ikinci dini olan İslam'ın kurucusu ve peygamberi olan dinî, toplumsal, askerî ve siyasi Arap liderdir.Arap Yarımadası'nın tamamını ele geçirerek Müslüman hâkimiyetini tek bir yönetim altında birleştirmiş ve böylece İslam'ın kutsal kitabı Kur'an'ın yanı sıra, öğretileri ile uygulamalarını güvence altına alarak İslami dinî inancın temelini oluşturmuştur. Müslümanlar tarafından Âdem, İbrahim, Musa, İsa ve diğer peygamberlerin daha sonradan tahrif edilmiş tek tanrılı dinlerini onaran ve tamamlayan kişi ve Allah'ın insanlara gönderdiği son peygamber olduğuna inanılır.
MS 570 civarında Arap Yarımadası'nın güneybatısındaki Mekke şehrinde, o zamanlar ticaret, bilim, sanat ve kültür merkezlerinin çok uzağında olan, dünyanın geri kalmış bir yerinde doğan Muhammed, hayatının ilk yıllarında hem öksüz hem yetim kalınca, amcası Ebû Talib'in koruması ve gözetimi altında büyüdü. 25 yaşındayken, Mekke'nin zengin ve dul kadınlarından biri olan Hatice isminde birisiyle evlendi. 40 yaşında, düzenli olarak bazı geceler inzivaya çekildiği Hira Mağarası'nda iken, Melek Cebrâil'in kendisine gelerek Allah'ın ilk vahyini ilettiğini duyurdu. Aldığını söylediği vahiylerle birlikte, üç yıl sonra "tevhit" inancını açıkça ilan ederek insanları yeni bir yola davet etmeye başladı ki; bu, İslam inancına göre diğer peygamberlerin de daha önceden öğrettiği "Allah'a teslimiyet"tir. İslami kaynaklar, okuma ve yazmasının olmadığını belirtmektedir.
Başlarda Muhammed kendisine az sayıda destekçi buldu ve kimi Mekkeli kabilenin ve hatta akrabalarının düşmanlıklarıyla karşı karşıya kaldı. Kendisine ve kendi inancını benimseyenlere yapılan eziyetten dolayı ilk önce bazı Müslümanları 615 yılında Habeşistan'a gönderdi, ardından 622'de destekçileriyle birlikte Medine'ye göç etti."Hicret" adı verilen bu olay, daha sonradan hicrî takvim olarak da bilinen İslami takvimin başlangıcı ve İslam tarihinin dönemeç noktalarından biri kabul edildi. Muhammed Medine'ye geldiğinde, "Medine Sözleşmesi" adı verilen bir anayasayla oradaki kabileleri tek bir çatı altında topladı ve İslam'ı buradan yaymaya devam etti. Mekkeli kabileler ile aralıklarla sekiz yıl süren çatışmaların ardından büyük bir Müslüman ordusu kurarak bu ordunun başında 630 yılında Mekke'yi ele geçirdi.Ayrıca döneminde Habeşistan merkezli Aksum Krallığı, Doğu Roma İmparatorluğu, İran merkezli Sasani İmparatorluğu, Gassânîler, Mısır Valiliği, Umman ve Yemen krallıkları başta olmak üzere birçok devletin hükümdarına elçiler aracılığıyla İslam'a davet mektupları gönderdi.
Muhammed 632'de, Veda Haccı'nı tamamladıktan ve Veda Hutbesi'ni verdikten birkaç ay sonra hastalandı ve Medine'de öldü. Ölümünden önce Arap Yarımadası'nın büyük bir kısmının İslam'ı benimseme süreci tamamlanmıştı. İslam'a göre, Muhammed'in ölümüne kadar Allah tarafından vahyedilen tüm sözler (ayet), dinin temeli olarak kabul edilen kutsal kitap Kur'an'ı oluşturdu. Kur'an'ın yanı sıra Muhammed'in hayatı, uygulamaları ve sözleri de inananlar tarafından kabul görerek İslam hukukuna ve Müslüman kültür ve yaşam tarzına kaynak teşkil etti.
Bilgi kaynakları
Makale serilerindenMuhammed
Hayatı
- Mekke'deki hayatı
- Medine'ye Hicret
- Medine'deki hayatı
- Veda Haccı (Veda Hutbesi)
- Zaman çizelgesi
- Evlilikleri
Kariyeri
- İlk vahiy
- Askerî kariyeri
- Diplomatik kariyeri
- Yazdığı mektuplar
- Hadis
Mucizeleri
- Kur'an
- İsra ve Miraç
- Ay'ın ikiye bölünmesi
Görüşleri
- Yahudiler
- Hristiyanlar
Sonrası
- Veda Hutbesi
- Kırtas Vak‘ası
- Gadîr-i Hum
- Sakife
- Ehl-i beyt
- Sahabe
- Tarihçe
Övgü
- Salavat
- Naat
- Mevlid
Bakış açıları
- İslam
- Kitâb-ı Mukaddes
- Yahudilik
- Orta Çağ Hristiyanları
- Tarihsellik
- Eleştiriler
İlgili
- Mescid-i Nebevî
- Sakal-ı Şerif
- Eşyaları
- Taif ziyareti
- Medine İslam Devleti
- İsimleri
- Mührü
Ana maddeler: Revizyonist İslam Araştırmaları Okulu ve Erken İslam Tarihçiliği
Sözlü kültür geleneği
Muhammed ve çağdaşları ile ilgili en dikkat çeken konu, hadis ve siyer olarak derlenen bilgilerin 150-200 yıllık bir sözlü kültür dönemi sonrasında yazılmaya başlanması ve hikâyenin bundan sonra "evrimleşerek" ilerlemesidir. Bu rivayetlerin bazıları İslam dışı kaynaklarca desteklenmemekte ve bazıları da kendi içerisinde çelişkiler taşımaktadır.Rivayetlere dayalı kayıtlarda olayın yaşandığı günlerde anlatılanlar büyük ölçüde gerçekliğini korurken, zaman içerisinde bunlar değişikliğe uğrayarak birkaç nesil sonra tarihî gerçeklikten tamamen uzaklaşırlar. Hadis ve siyer gibi erken dönem kaynaklarında Muhammed'in hayatı ile hiçbir alakası olmayan hikâyelerin Muhammed'in hikâyesine birtakım değişiklikler yapılarak eklemlenmiş olabileceği, sıklıkla dile getirilen konulardandır. Filistinli profesör Sami Ezzib, bu konuda dikkat çeken bir ifade ile, Muhammed'e isnat edilebilmiş olan Hayber Muharebesi ve Kureyza Muharebesi gibi olayların Yahudi kutsal kitabında yer aldığını, ancak bu kaynağa göre Yahudileri Yahudi olmayanların katlettikleri bilgisini vermektedir.
Rivayet kültürüne dayalı eserler dışında; İslam'ın erken tarihi, ne zaman ortaya çıktığı, hangi coğrafyada doğup dünyaya yayıldığı konularında, geleneksel anlatımların işaret edildiği Mekke'yi dışlayan ''Petra'' başta olmak üzere farklı coğrafyalara işaret eden teoriler ve iddialar ileriye sürülmektedir. Söz konusu tartışmalarda Petra, Petra'nın kuzeyinde bir bölge, Kûfe ve Hîre (Güney Irak) bölgeleri öne çıkmaktadır. Bizans kronikleri, Hristiyan din adamlarının kayıtları, basılı paralar, Abbâsîler döneminde İslam'ın erken hikâyesinin yazılma sürecine katılan hadisçi ve tarihçilerin yaşam bölgeleri, Hîre ile Medine gibi bazı antik şehirlerin isimleri ve diğer bulgular, bazı çevrelerce Muhammed'in ve erken İslam coğrafyasının Güney Irak ile ilişkilendirilmesine ve Muhammed'in hayat hikâyesinin birden fazla kişinin hikâyelerinin birleşimi olabileceği kanaatine yol açmıştır.
- 1055 - Theodora, Bizans İmparatorluğu tahtına oturdu. Makedonyalılar Hanedanı'nın son Hükümdarı olacaktı.
- 1454 - Büyük İstanbul yangını
- 1569 - İlk piyango çekilişi, Birleşik Krallık'ta yapıldı.
- 1878 - Süt ilk defa şişelenerek satıldı.
- 1905 - Mustafa Kemal Harp Akademisi'nden Kurmay Yüzbaşı olarak mezun oldu.
- 1921 - Birinci İnönü Muharebesi'nin sonu, Yunan kuvvetleri geri çekildi.
- 1927 - Türkiye ile Almanya arasında Ticaret ve İkamet antlaşmaları imzalandı.
- 1929 - Türkiye'de eski yazılı kitapları yeni harflere çevirmek için Dil Encümeni bünyesinde bir komisyon kuruldu.
- 1939 - Aydın'da köylüye toprak dağıtıldı.
- 1940 - Ankara Devlet Konservatuvarı Tatbikat Sahnesi oyuncuları, ilk oyunlarını sergiledi.
- 1943 - Kızıl Ordu, Stalingrad kuşatmasını kırdı.
- 1946 - Enver Hoca, Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti'ni ilan etti. Kral Zogo tahttan indirildi.
- 1948 - Ankara Üniversitesi Senatosu bazı öğretim üyelerini sol eğilimli oldukları için, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'ndeki görevlerinden uzaklaştırdı. Görevden alınanlar arasında Pertev Naili Boratav, Niyazi Berkes ve Mediha Berkes, Behice Boran, Adnan Cemgil ve Azra Erhat vardı.
- 1954 - Türkiye Vakıflar Bankası kuruluş kanunu kabul edildi.
- 1963 - TBMM'de komünizmle mücadele amacıyla komisyon kuruldu.
- 1969 - Danıştay, Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nin bir ay süreyle tatil edilmesi kararını durdurdu.
- 1969 - Cevizli'de (Kartal) Singer fabrikasında işgalcilere polis müdahale etti. 120 işçi gözaltına alındı, 14 işçi ve 8 polis yaralandı. Fabrika bir gün önce (10 Ocak'ta) işçiler tarafından işgal edilmişti.
- 1969 - Türkiye'de ilk sinema grevi, İstanbul Şehzadebaşı'ndaki Yeni Sinema'da başladı.
- 1971 - Türkiye İş Bankası Ankara Emek Şubesi, silahlı 4 kişi tarafından soyuldu. Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı bankayı soyanların Deniz Gezmiş ile Yusuf Arslan olduğunu bildirdi.
- 1973 - İstanbul Türk Demir Döküm fabrikalarında 99 gün süren grev sona erdi.
- 1974 - İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliğine Muhsin Ertuğrul getirildi. Bir gün önce Vasfi Rıza Zobu bu görevden istifa etmişti.
- 1974 - Ölmeden bebeklik çağını atlattıkları kayda geçen ilk altızlar (anne: Susan Rosenkowitz) Cape Town, Güney Afrika'da doğdu.
- 1975 - Kıbrıs Harekâtı'nda 484 kişinin çatışmada kaybedildiği açıklandı.
- 1977 - Lockheed Martin uçak şirketi'nin Türkiye temsilcisi Nezih Dural tutuklandı.
- 1999 - Türkiye'nin 56. Hükümeti kuruldu; Demokratik Sol Parti (DSP) azınlık Hükûmeti. Bülent Ecevit 4. kez Başbakan oldu.
- 2012 - Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı, 19 Mayısıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı kutlamalarının Başkent dışında stadyumlarda değil, sadece okullarda kutlanmasını öngören genelge yayımladı.
- 2016 - Ocak 2016 Irak saldırılarında; 132 kişi öldü, 367 kişi de yaralandı.
Doğumlar
- 347 - I. Theodosius, Roma İmparatoru (ö. 395)
- 1209 - Möngke, 1251-1259 yılları arasında Moğol hükümdarı (ö. 1259)
- 1870 - Alexander Stirling Calder, Amerikalı heykeltıraş (ö. 1945)
- 1870 - Mehmed Selim Efendi, II. Abdülhamid'in en büyük oğlu (ö. 1937)
- 1952 - Lee Ritenour, Amerikalı caz müzisyeni
- 1953 - Mehmet Altan, Türk gazeteci, yazar ve akademisyen
- 1957 - Hasan Moralı, Türk futbolcu ve teknik direktör
- 1970 - Mustafa Sandal, Türk pop şarkıcısı ve besteci
- 1980 - Gökdeniz Karadeniz, Türk futbolcu
- 1981 - Ali Bilgin, Türk oyuncu ve yönetmen
- 1985 - Fırat Albayram, Türk oyuncu
- 1988 - Volkan Tokcan, Türk basketbolcu
- 1993 - Mahmut Orhan, Türk DJ ve prodüktör
- 1998 - Salih Özcan, Türk millî futbolcu
Ölümler
- 142 - Hyginus, Roma İmparatorluğu (günümüzde İtalya) 138-142 tarihlerinde papalık görevinde bulunmuştur
- 782 - Kōnin, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 49. imparatorudur (d. 709)
- 812 - Stavrakios, Bizans İmparatoru
- 844 - I. Mihail, Bizans İmparatoru
- 1055 - IX. Konstantinos, Bizans İmparatoru (d. 1000)
- 1556 - Fuzûlî, Türk divan şâiri ve mutasavvıf (d. 1483)
- 1923 - I. Konstantin, Yunanistan Kralı (d. 1868)
- 1937 - Nuri Conker, Türk asker ve siyasetçi (Türk Kurtuluş Savaşı kahramanlarından ve Gaziantep Milletvekili) (d. 1882)
- 1944 - Emilio De Bono, İtalyan Mareşal (d. 1866)
- 1945 - Velid Ebüzziya, Türk gazeteci ve yayımcı (d. 1884)
- 1952 - Jean de Lattre de Tassigny, Fransız Mareşal (d. 1889)
- 1983 - Şadi Dinçağ, Türk karikatürist (d. 1919)
- 1988 - Isidor Isaac Rabi, Avusturyalı fizikçi (d. 1898)
- 1991 - Carl David Anderson, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1905)
- 1994 - Erol Pekcan, Türk caz sanatçısı (d. 1933)
- 1995 - Onat Kutlar, Türk şair, yazar ve düşünce adamı (d. 1936)
- 1998 - Aydan Siyavuş, Türk basketbol antrenörü (d. 1947)
- 1999 - Öztürk Serengil, Türk aktör (d. 1930)
- 2009 - Necati Çelik, Türk siyasetçi ve Türkiye Cumhuriyeti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı (d. 1955)
- 2011 - Kıvırcık Ali, Türk halk müziği sanatçısı (d. 1968)
- 2022 - Ahmet Çalık, Türk millî futbolcu (d. 1994)
- 2025 - Nazif Kurucu, Türk siyasetçi (d. 1931)
Yorumlar
Yorum Yap