16 Şubat, Tarihte Bugün Miladi takvime göre yılın 47. günü

 

Olaylar

 

• 600 - Papa I. Gregorius, hapşıran kişiye "Tanrı seni kutsasın" denebileceğine karar verdi.
• 1872 - Beyoğlu Telgrafhanesi işçileri greve çıktı.
• 1916 - Rus İmparatorluğu, Erzurum'u işgal etti.
• 1918 - Litvanya, hem Rusya (Sovyetler Birliği) hem de Almanya'dan bağımsızlığını ilan etti.
• 1920 - Balıkesir'in kuzeyinde, Manyas ve Gönen bölgelerinde ikinci Ahmet Anzavur isyanı başladı. (İsyan 16 Nisan'da bastırıldı.)
• 1925 - Türkiye'de sivil ve askeri havacılığı desteklemek amacıyla, sonraları "Türk Hava Kurumu" adını alacak olan, "Türk Tayyare Cemiyeti" kuruldu.
• 1926 - Mustafa Kemal'in de olduğu heyet, Ankara'da Hâkimiyet-i Milliye gazetesinin yeni binasını açtı.
• 1937 - Wallace Carothers, naylonun patentini aldı.
• 1959 - Fidel Castro, Fulgencio Batista'nın Küba Devrimi sonucu 1 Ocak'ta Başkanlıktan uzaklaştırılmasının ardından, Küba Devlet Başkanı oldu.
• 1961 - Explorer 9, NASA tarafından uzaya fırlatıldı.
• 1969 - 6. Filoyu protesto için düzenlenen "Amerikan Emperyalizmine Karşı İşçi Mitingi"nde gösteri yapanlara, sağcı militanların "Müslüman Türkiye" sloganlarıyla saldırmasıyla başlayan olaylarda; Ali Turgut Aytaç ve Duran Erdoğan öldürüldü, yaklaşık 200 kişi yaralandı. Bu olay tarihe "Kanlı Pazar" diye geçti.
• 1973 - Rauf Denktaş, Kıbrıs Cumhurbaşkanı Yardımcılığına seçildi.
• 1974 - Isparta'da Ahmet Mehmet Uluğbay adlı bir kişi, parasını almak için arkadaşı Fikri Tokgöz'ü başına ateş ederek öldürdü. 12 Eylül döneminde idam edildi.
• 1976 - Türkiye'nin Beyrut Büyükelçiliği Başkatibi Oktar Cirit, tabancayla vurularak öldürüldü. Saldırıyı ASALA üstlendi. (Bknz. 1976 Beyrut saldırısı)
• 1978 - Maliye Bakanı Ziya Müezzinoğlu, yabancı kaynaklı eşyaların satışının yasaklandığını açıkladı.
• 1979 - İran'da İran İslam Devrimi sonrası Humeyni karşıtları, ardı ardına idam edildi.
• 1979 - Vakıf Gureba Hastanesi, İstanbul'un üçüncü tıp fakültesi oldu.
• 1988 - Türkiye'de 65 yaşındaki bir kanser hastası, TRT'deki "Zakkumla Kanser Tedavisi" programından etkilenerek, bahçesindeki zehirli zakkum bitkisini kaynatıp içince öldü.
• 1989 - Danimarka'da yapılan karşılaşmada, İskoç rakibi Pat Clinton'u yenen boksör Eyüp Can, Avrupa Profesyonel Boks Şampiyonu oldu.
• 1990 - Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) kuruldu. Vakfın başkanlığına Yavuz Önen seçildi.
• 1999 - Özbekistan'nın başkenti Taşkent'te, Cumhurbaşkanı İslam Kerimov'a suikast girişimi yapıldı. Kerimov, saldırıdan şans eseri kurtuldu. Fakat 15 Özbek asker hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı. Saldırıyı Hizb ut-Tahrir üstlendi.
• 2006 - Çadırlardan oluşan Seyyar Ordu Cerrahi Hastaneleri'nin (Mobile Army Surgical Hospital, MASH) sonuncusu da, ABD ordusunda hizmetten kaldırıldı.

Doğumlar

• 1222 - Niçiren, Japon Budist keşiş ve Niçiren Budizmi'nin kurucusu (ö. 1282)
• 1913 - Keriman Halis, Türk piyanist, model ve Türkiye'nin ilk Dünya güzeli (ö. 2012)
• 1926 - Memet Fuat, Türk eleştirmen, yazar, eğitimci ve voleybol antrenörü (ö. 2002)
• 1929 - Zihni Küçümen, Türk tiyatro sanatçısı, çevirmen ve yazar (ö.1996)
• 1955 - Emine Erdoğan, Türkiye Cumhuriyeti'nin 12. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi
• 1959 - Hakan Oruçkaptan, Türk beyin ve sinir cerrahisi uzmanı (ö. 2017)
• 1962 - Levent İnanır, Türk sinema ve dizi oyuncusu
• 1970 - Serdar Ortaç, Türk şarkıcı
• 1978 - Faik Ergin, Türk oyuncu ve manken
• 1983 - Aslıhan Gürbüz, Türk tiyatro sanatçısı
• 1986 - Nevin Yanıt, Türk atlet
•  

Ölümler

• 1391 - V. İoannis, Bizans İmparatoru (d. 1332)
• 1459 - Akşemseddin, Türk âlimi ve II. Mehmed'in hocası (d. 1389)
• 1659 - Sarı Kenan Paşa, Osmanlı devlet adamı (d. ?)
• 1934 - Kaptanzade Ali Rıza Bey, Türk söz yazarı ve besteci (d. 1881)
• 1963 - Salih Tozan, Türk oyuncu (d. 1914)
• 1991 - Bülent Tarcan, Türk beyin cerrahı ve besteci (d. 1914)
• 1993 - Mahir Canova, Türk tiyatro yönetmeni (d. 1914)
• 1999 - Necil Kazım Akses, Türk senfonik müzik bestecisi (d. 1908)
• 2001 - Ali Artuner, Türk futbolcu (d. 1944)
• 2015 - Fikret Şeneş, Türk şarkı sözü yazarı (d. 1921)
• 2021 - Doğan Cüceloğlu, Türk psikolog ve iletişim psikolojisi uzmanı (d. 1938)
• 2023 - Alparslan Arslan, Türk avukat (Danıştay saldırısının faili) (d. 1977)
• 2023 - Güngör Mengi, Türk gazeteci (d. 1940)
• Bitlis'in Tatvan ilçesinin Rus ve Ermeni işgalinden kurtuluşu (1918)

Tatvan

İlçe

Nemrut Dağı’ndan Tatvan

Türkiye'de yeri

İlçe sınırları haritası Ülke Türkiye İl Bitlis Coğrafi bölge Doğu Anadolu Bölgesi İdare  • Kaymakam Remzi Demir  • Belediye başkanı Mümin Erol (DEM Parti) Yüzölçümü  • Toplam 1.263 km² Rakım 1.690 m Nüfus

 (2018)

 • Toplam 92.695  • Kır 17,984  • Şehir 76.713 Zaman dilimi UTC+03.00 (TSİ) Posta kodu 13200 İl alan kodu 434 İl plaka kodu 13

Resmî site
http://www.tatvan.bel.tr/

Tatvan, Bitlis'e bağlı, Doğu Anadolu Bölgesi'nde Van Gölü'nün batı yakasında olan bir ilçedir.

Bağlı olduğu Bitlis ilinden nüfus ve yüzölçümü olarak daha büyüktür. Yolçatı-Tatvan demiryolu burada son bulmaktadır. Bu demiryolu hattı üzerinden haftada iki sefer yapan Van Gölü Ekspresi ile Elazığ, Malatya, Sivas, Kayseri ve Ankara'ya doğrudan tren bağlantısı mevcuttur. Kalan günlerde ise Elazığ-Tatvan Bölgesel Treni seferleri icra edilmektedir. Ayrıca Van-Tatvan arasında karşılıklı yapılan tren feribotu seferleri Tatvan'ı demiryoluyla İran'a bağlamaktadır. Diyarbakır-Van, Elazığ-Van, Siirt-Bitlis ve Ağrı kara yollarının kavşak noktasında olması ilçenin hızlı gelişmesinde etkili olmuştur. Muş Sultan Alparslan Havalimanı ilçeye yaklaşık 1 saat uzaklıktadır.

Tatvan'a komşu ilçeler Ahlat, Güroymak, Bitlis, Gevaş ve Hizan ilçeleridir.

Tarihçe

Tatvan'ın bilinen tarihi, son yapılan araştırmalardan elde edilen bilgilere göre günümüzden takriben beş bin yıl öncesine dayanmaktadır. Tatvan Feribot İşletmesinin üst tarafındaki tepede yapılan çalışmalarda elde edilen çeşitli buluntular MÖ 3. bin yıla tarihlenmiştir.

İlçe ve çevresinin ilk sakinlerinden biri Subarlar'dır. MÖ 2. binyılda Yukarı Mezopotamya'ya egemen olan Hurriler de muhtemelen Tatvan bölgesine hâkim olmuşlardır. Daha sonra Urartular, Van ve çevresi ile birlikte Tatvan'a üç asır boyunca egemen olmuşlardır. Urartu hakimiyetinden sonra Ermeniler burayı yurt edinmişlerdir. Kentin adı ilk kez 6. yüzyılda Ermeni kaynaklarında Tadvan veya Dadvan şeklinde geçer. 6. ve 7. yüzyıllarda Tatvan yöresi güçlü Ermeni beyliklerinden Pıznuni hanedanının yerleşim merkezi idi.

Ömer döneminde İslam devletinin topraklarına katılan Tatvan, daha sonra merkezi Ahlat'ta bulunan Şah-ı Armenlerin (Armenşahlar) egemenliği altına girmiştir. 1071'deki Malazgirt Meydan Muharebesi'nden sonra Anadolu'ya hakim olan Selçukluların yörede fiilen hüküm sürmüş olduklarına dair herhangi bir belirti yoktur. 15. yüzyılda Akkoyunlular, daha sonra Bitlis'te hüküm süren Şerefhan (Rojki) beyleri Tatvan iskelesini kontrolleri altında tutmuşlardır. Osmanlı egemenliği 1514'te Çaldıran Muharebesi'nden sonra kurulmuş, 17. yüzyıl başlarında fiilen ortadan kalktıktan sonra tekrar ancak 1840'lı yıllarda kurulabilmiştir.

Tatvan ismi Ermenice olup, bölge adı olan Dadik/Tatik memleketinin kasabası anlamındadır. Yerel efsaneleri aktarmayı seven Evliya Çelebi, Rahova (Rahva) Ovasından doğuya doğru üç saat yürüdükten sonra Taht-ı Van kalesine ulaşıldığını ve buraya yöre halkının Tatvan adını verdiklerini kaydetmektedir. Burası Van Gölü kenarında olup, Van Paşasının Hassıdır, Subaşılıkla idare edilmektedir. Evliya Çelebi'ye göre Kanuni döneminde Zal Paşa burada küçük bir kale yaptırmıştır. Tatvan kalesi daha sonra, İran Şahı Tahmasb döneminde İran orduları tarafından tahrip edilmiştir. Tahmasb'ın orduları Ahlat ve Adilcevaz kalelerini istila ettiklerinde, Tatvan'dan gemiler ile Van'a yardım gitmesini engellemek amacıyla buradaki kaleyi tahrip etmişlerdir. Fakat buna rağmen Tatvan bir liman olarak, bundan sonra da önemini korumuştur.

1879 Osmanlı Salnamesinde Tatvan, Kotum (Küçüksu) Nahiyesine bağlı bir köy görünümünde idi. O tarihte nüfusunun tamamı 100 hanede 650 kadar Ermeniden ibaretti. Aziz Teodoros'a ithaf edilmiş bir kilisesi ve ilkokulu vardı.

1929 yılında çıkarılan 1509 numaralı kanun ile Bitlis vilayet merkezi ilga edilerek Muş vilayetine, Tatvan ise Van vilayetine bağlandı.[Yaklaşık altı yıl Muş vilayetine bağlı kalan Bitlis kazası, 25 Aralık 1935 tarih ve 2885 sayılı kanun ile vilayet merkezi haline getirildi ve Tatvan tekrar Bitlis'e bağlanmış oldu.

Coğrafya

Tatvan'ın genel olarak ilçe sınırları içinde kalan arazinin büyük bir kısmı dağlık ve yaylaktır. İlçenin iklimi karasal iklim özelliğini göstermektedir.

2.878 m yüksekliğindeki Nemrut Dağı ilçedeki en yüksek noktadır. Bu dağın krater ağzında, biri büyük olmak üzere üç göl bulunur. Tatvan ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.667 metredir. İlçe Van Gölü batısında 100 km'lik sahil şeridine sahiptir. İlçenin yüzölçümü 1.885 km²’dir.

 

Wikipedia.org